Bracia Muzułmańscy
Bracia Muzułmanie (arab.: الإخوان المسلمون Al-Ichwan al-muslimun) inaczej Bractwo Muzułmańskie (arab.: Dżama'at al-Ichwan al-muslimin), Stowarzyszenie Braci Muzułmanów - islamska organizacja religijna i społeczno-polityczna, założona w 1928 roku w Egipcie przez Hassana al-Bannę. Jej powstanie było reakcją na rozpad Imperium Ottomańskiego i jego podział na mniejsze organizmy państwowe.
Motto Braci Muzułmańskich brzmi: Allah jest naszym celem. Prorok naszym przywódcą. Koran naszym prawem. Dżihad naszą ścieżką. Śmierć na ścieżce Boga jest naszą jedyną nadzieją.
Spis treści |
[edytuj] Bracia Muzułmanie na świecie
Od początku swego istnienia Bracia sprzeciwiają się świeckim tendencjom w krajach muzułmańskich, odrzucają wpływy zachodnie oraz żądają powrotu do zasad Koranu i szariatu.
Bractwo, powstałe w Egipcie, szybko znalazło podatny grunt w innych krajach muzułmańskich, m.in. w Syrii, Transjordanii (późniejszej Jordanii), Palestynie, Arabii Saudyjskiej. Obecnie ma swoje filie w 70 krajach świata. Ich status jest różny — od oficjalnych partii politycznych, mających swoich przedstawicieli w parlamencie, przez grupy społeczno-religijne aż po podziemne, nielegalne bojówki terrorystyczne. Twierdzi się (bądź sami Bracia podają), że brali oni udział, po stronie islamskiej, w większości konfliktów zbrojnych w tej części świata, m.in. w wojnach arabsko-izraelskich, w algierskiej wojnie o niepodległość, po stronie afgańskich mudżahedinów czy kaszmirskich bojowników.
[edytuj] Bracia Muzułmanie w poszczególnych krajach
[edytuj] Egipt
Założone przez Hassana al-Bannę w 1928 roku w Ismailii. Początkowo Bractwo Muzułmańskie było egipską organizacją młodzieżową, której celem była islamska moralna i społeczna reforma kraju. Organizowali oni życie kulturalne młodzieży i ośrodków szkoleniowych. W latach 30. XX wieku Bractwo ulegało stopniowemu upolitycznieniu. Stworzyło tajne grupy paramilitarne. Mierzyło zarówno w skorumpowane instytucje feudalne, jak i zachodni imperializm. Po II wojnie światowej członkowie Bractwa brali udział w wielu akcjach terrorystycznych, zwłaszcza przeciwko rządom króla Faruka. Po jego obaleniu, popierali oni początkowo świeckie rządy rewolucyjnej rady Nasera. W grudniu 1948 jeden z Braci zabił egipskiego premiera, za co nakazano - w 1949 roku - rozwiązać organizację. Sam al-Banna został zabity przez agentów rządowych w Kairze w lutym 1949.
W roku 1954 jeden z członków organizacji, której pozwolono ponownie działać, usiłował zabić Nasera podczas jednego z wieców w Aleksandrii. Bractwo zostało ponownie zdelegalizowane, a ponad 4000 jego członków poszło do więzienia, w tym Sayyid Quṭb - czołowy intelektualista tej grupy. Wielu członków Bractwa uciekło do Jordanii, Libanu, Arabii Saudyjskiej i Syrii. W roku 1964 Naser ponownie zalegalizował działalność Bractwa i wypuścił wszystkich więźniów politycznych. Przyniosło to jednak odwrotny skutek i kolejną falę zamachów na prezydenta. W 1966 roku skazano na śmierć przywódców Bractwa, a pozostałych osadzono ponownie w więzieniach.
Następca Nasera Anwar as-Sādāt obiecał reformy, w tym wprowadzenie szariatu. Jednak podpisanie przez niego traktatu pokojowego z Izraelem bardzo rozgniewało Braci. I to prawdopodobnie oni przyłożyli rękę do jego zamordowania w roku 1981. W roku 1984 władze Egiptu ponownie zezwoliły na działalność Bractwa, ale tylko jako organizacji religijnej. Pod koniec lat 80 XX w. za sprawą Gama'at Islamija (Towarzystwo Islamskie) tysiące ludzi ulokowało swoje oszczednośći w domach inwestycyjnych prowadzonych przez członków Bractwa, które zbankrutowały, zostawiając Egipcjan bez pieniędzy. Wszelkie ich działania poddane są jednocześnie silnemu nadzorowi służb bezpieczeństwa, co jest przyczyną licznych tarć. Zobacz: Protesty w Egipcie (2011).
Z Bractwa powstały bardziej radykalne ugrupowania, jedno z nich - At-Takfīr wa-'l-Hiğra - zyskało złą sławę atakami na butiki i kluby nocne podczas zamieszek w 1977 roku. Inna frakcja utworzona w Egipskiej Akademii Wojskowej zaplanowała zamach stanu, który jednak stłumiono w zalążku. Najsłynniejszą i najskuteczniejszą było ugrupowanie al-Dżihad, która zorganizowała zamach na Sadata i przymierzała się do rewolucji w Asjut w 1981 roku.
[edytuj] Syria
Syryjska gałąź Bractwa powstała w latach 30., tworzyli ją syryjscy studenci, którzy wracali z Egiptu przesiąknięci ideami al-Banny. Po kilkunastu latach działalności organizacja została zdelegalizowana, gdy Syria połączyła się w 1958 r. z Egiptem, tworząc Zjednoczoną Republikę Arabską (ZRA). Po jej rozpadzie w 1961, Bractwo zdobyło 10 miejsc w wyborach parlamentarnych. Jednakże, po przewrocie dokonanym przez syryjski odłam partii Baas, musiało ponownie zejść do podziemia.
Objęcie przez generała Hafiza al-Assada, sekretarza generalnego partii Baas, funkcji prezydenta Syrii w roku 1971, ponownie wzbudziło protesty Braci. Otóż prezydent pochodził z muzułmańskiej grupy alawitów (nusajrytów), których Bracia uważali za odstępców od wiary muzułmańskiej. Wsparcie Assada, udzielone chrześcijańskim maronitom z Libanu w czasie libańskiej wojny domowej, tylko pogorszyło sytuację. Bracia rozpoczęli szeroko zakrojoną kampanię terrorystyczną, której szczytowym wydarzeniem było zabicie w 1979 83 kadetów w szkole wojskowej w Aleppo. Assad próbował załagodzić konflikt, ale nawet wypuszczenie więźniów nic nie przyniosło. Ostatecznie, po nieudanym zamachu na Assada w czerwcu 1980 roku, prezydent wydał zdecydowaną wojnę Braciom i użył wojska. W trwających blisko 2 lata walkach zginęło od 10 do 25 tys. członków organizacji, która została praktycznie zniszczona. Ci którzy przeżyli, schronili się w sąsiednich krajach.
[edytuj] Jordania
Lepiej powodziło się jordańskiej gałęzi Bractwa, która wspierała i broniła jordańskiego króla Husajna przed zakusami opozycji politycznej oraz próbami jego obalenia przez Nasera. W zamian król nie zakazał działalności Bractwa, tak jak to zrobił z innymi partiami. Obecnie Bractwo ma swoich przedstawicieli w jordańskim parlamencie i jest najważniejszą siłą polityczną tego kraju.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Adam Wąs: Bracia Muzułmanie w Jordanii. Doktryna i organizacja bractwa na przełomie XX i XXI wieku. Wyd. pierwsze. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2006. ISBN 83-7306-314-5.
- Levitt Matthew: Hamas - polityka, dobroczynność i terroryzm w służbie dżihadu. Wyd. pierwsze. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008. ISBN 978-83-233-2424-9.
- Tomasiewicz Jarosław: Al-Islam huwa al-hall? Egipskie Bractwo Muzułmańskie - zagrożenie czy szansa demokracji? /w:/ Andrzej Kapiszewski (red.): Świat arabski w procesie przemian. Zmiany społeczne i kulturowe oraz reformy polityczne. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2008, s. 245-256. ISBN 978-83-7188-081-0
- Jerzy Zdanowski, Bracia Muzułmanie i inni, Szczecin 1986
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona Bractwa (ang.). [dostęp 28 stycznia 2009].
- Oficjalna strona Bractwa (arab.). [dostęp 28 stycznia 2009].
- A. Krawczyk, Hamas. Historia Islamskiego Ruchu Oporu (cz. 1), "Histmag.org", 2 lutego 2009.
