Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie
| Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie | |
 Widok od strony Wzgórza Zamkowego |
|
| Siedziba | Cieszyn Polska |
| Rok założenia | 1846 |
| Właściciel | Grupa Żywiec S.A. |
| Produkcja piwa | 160 000 hl |
| Marki | Brackie, Żywiec Porter |
| Dane adresowe | |
| Adres: ul. Dojazdowa 2 43-400 Cieszyn |
|
|
Położenie na mapie
  Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie
|
|
| Na mapach: | |
Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie – zabytkowy[1] browar przemysłowy w Cieszynie powstały w 1846 roku. Zakład należy do holenderskiego koncernu Heineken i wchodzi w skład Grupy Żywiec.
[edytuj] Historia
[edytuj] Browar Habsburgów
W 1838 roku arcyksiążę Karol Ludwik Habsburg postanowił gruntownie przebudować swoją cieszyńską rezydencję. W tym celu sprowadził wiedeńskiego architekta Józefa Kornhäusla, który zlecił rozbiórkę ruin zamku piastowskiego z wyjątkiem wieży i romańskiej rotundy. W niedługim czasie na Górze Zamkowej powstał nowy, klasycystyczny pałac wraz z oranżerią i parkiem w stylu angielskim. Niejako przy okazji tej wielkiej przebudowy zachęcony sukcesami, jakie w owym czasie zaczęło na rynku odnosić piwo typu pilzneńskiego, książę cieszyński Karol Ludwik postanowił zbudować własny browar w Cieszynie.
Cieszyn posiadał długie tradycje piwowarskie, bowiem już od XV wieku istniał tu browar mieszczański. Nie był on jednak własnością księcia, a ponadto produkowano w nim wyłącznie piwo tradycyjne górnej fermentacji w niewielkich ilościach. Dlatego ok. 1840 roku tuż pod zamkiem, na stoku wzgórza rozpoczęto budowę nowoczesnego browaru, który miał zająć się produkcją piwa typu pilzneńskiego na skalę przemysłową. Budowę ukończono w 1846 roku i niemal natychmiast po otwarciu zakład rozpoczął swoją działalność.
Piwo z Cieszyna szybko stało się popularne nie tylko w Księstwie Cieszyńskim, ale w całej monarchii habsburskiej. Syn i następca Karola Ludwika, arcyksiążę Albrecht Fryderyk Habsburg, zachwycony sukcesami zakładu rozwinął produkcję i w 1856 roku zdecydował się na założenie kolejnego browaru, który na jego polecenie wybudowano we wsi Pawlusie pod Żywcem. Pierwsi piwowarzy żywieckiego browaru pochodzili z Cieszyna.
[edytuj] Browar państwowy
Po zakończeniu I wojny światowej i upadku Austro-Węgier doszło do nacjonalizacji majątku książąt cieszyńskich. W 1920 roku browar upaństwowiono i powołano Państwowe Zamkowe Zakłady Przemysłowe w Cieszynie. W latach 20. XX wieku wydzierżawiono go warszawskim przedsiębiorcom skoligaconym m.in. z prezydentem Ignacym Mościckim. W 1933 roku zakład znalazł się pod zarządem Dyrekcji Lasów Państwowych.
W czasie II wojny światowej browar nie uległ likwidacji i nie zaprzestał produkcji. Po 1945 roku został włączony w skład Bielskich Zakładów Piwowarsko-Słodowniczych, a następnie Zakładów Piwowarskich w Żywcu. Przez cały ten czas, wciąż w tym samym budynku, browar produkował różne gatunki piwa, w tym swój sztandarowy produkt - piwo jasne pełne typu pilzneńskiego. Niestety jakość tego produktu, szczególnie w latach 70. i 80. XX wieku, budziła wiele zastrzeżeń.
[edytuj] Browar Grupy Żywiec
Na początku lat 90. XX wieku cieszyński browar został sprywatyzowany i wraz z browarem żywieckim zakupiony przez holenderski koncern Heineken. Produkcję ograniczono do jednego gatunku piwa, któremu nadano handlową nazwę Żywiec Brackie. Przywrócono tradycyjne receptury warzenia i znacznie poprawiono jakość produkcji. Piwa z Cieszyna sprzedawano w tym czasie w całym kraju.
Po kilku latach postanowiono zmienić charakter zakładu na producenta regionalnego, w związku z tym odstąpiono od handlowej nazwy marki Żywiec Brackie i wprowadzono nazwę Brackie. Zmieniono też znacznie oprawę graficzną i rozpoczęto dystrybucję piwa z nastawieniem na rynek lokalny województwa śląskiego. W 2003 roku w browarze w Cieszynie rozpoczęto produkcję marki ogólnopolskiej - Żywiec Porter, która jest jednak dystrybuowana na rynku ogólnopolskim pod logo Browaru Żywiec.
Od 2009 roku w Brackim Browarze Zamkowym w Cieszynie produkowane są jednorazowo warki piw specjalnych dla Grupy Żywiec. W 2009 roku uwarzono tutaj piwo Bracki Koźlak Dubeltowy, którego autorem receptury jest piwowar-amator, Jan Krysiak, zwycięzca VII Konkursu Piwowarów Domowych w Żywcu[2][3]. W 2010 roku zwyciężczyni VIII Konkursu Piwowarów Domowych w Żywcu, Dorota Chrapek, uwarzyła w cieszyńskim browarze piwo typu belgian pale ale - Brackie Pale Ale belgijskie[4]. W 2011 roku wyprodukowano w nim piwo Grupy Żywiec dla sklepów sieci handlowej Biedronka - Leżajsk Pszeniczne[5]. W tym samym roku powstał w tym zakładzie piwowarskim Grand Champion Birofilia 2011 - piwo kolońskie, według receptury Jana Szały[6] [7].
Od 2010 roku browar rozpoczął produkcję piwa typu amber ale, Brackie Mastne. Został także siedzibą Polskiego Stowarzyszenia Piwowarów Domowych. Wdrożono w nim ponadto projekt przekształcenia zakładu w żywe muzeum piwowarstwa.
W 2011 roku doszło do formalnej konsolidacji browaru z Grupą Żywiec[8].
[edytuj] Charakterystyka
Browar w Cieszynie od lat 90. XX wieku należy do dużego międzynarodowego koncernu piwowarskiego. Mimo to zachował charakter regionalny i jako jedyny browar Grupy Żywiec wytwarza piwo metodami klasycznymi (m.in. stosuje metodę dekokcyjną warzenia piwa, otwarte kadzie fermentacyjne i zbiorniki leżakowe, a nie metodę HGB i tankofermentory)[9]. W zakładzie znajduje się wiele do dziś sprawnie funkcjonujących urządzeń pochodzących z drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku.
Zdolności produkcyjne Brackiego Browaru Zamkowego w Cieszynie wynoszą 160 tysięcy hektolitrów piwa rocznie. Jego produkty są rozlewane na miejscu tylko do beczek keg. Butelkowanie i puszkowanie marek piwa z Cieszyna odbywa się w rozlewni browaru w Żywcu.
[edytuj] Marki piwa
- Brackie - lager
- Brackie Mastne - amber ale
- Leżajsk Pszeniczne - hefe-weizen
- Żywiec Porter - porter bałtycki
.JPG&filetimestamp=20120205211523)
[edytuj] Piwa specjalne
Grand Champion Birofilia
- 2009 - Bracki Koźlak Dubeltowy - doppelbock
- 2010 - Brackie Pale Ale belgijskie - belgian pale ale
- 2011 - Bracki Grand Champion Birofilia 2011[10] - kölsch
Przypisy
- ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 2011-12-31.
- ↑ Ewa Furtak: Kto warzy piwo, dostaje medal (pol.). miasta.gazeta.pl. [dostęp 9 listopada 2009].
- ↑ Ziemowit Fałat: Stało się ! Najlepsze piwo VII KPD uwarzone w Cieszynie ! (pol.). www.browaramator.pl. [dostęp 9 listopada 2009].
- ↑ Daria Guba: Cieszyn z pianką na dwa palce (pol.). polskalokalna.pl. [dostęp 2010-10-05].
- ↑ Tomasz Kopyra: Leżajsk Pszeniczne z… Cieszyna (pol.). kopyr.wordpress.com. [dostęp 2011-11-05].
- ↑ Bracki Grand Champion Birofilia 2011 uwarzony (pol.). festiwal-birofilia.pl, 2011-10-17. [dostęp 2011-11-18].
- ↑ Bracki Grand Champion Birofilia 2011 uwarzony (pol.). www.grupazywiec.pl, 2011-10-18. [dostęp 2011-10-18].
- ↑ Grupa Żywiec wchłonie Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie (pol.). portalspozywczy.pl. [dostęp 2011-01-21].
- ↑ Janusz Zięba: Browar stawia (na) nowe piwo (pol.). Gazeta Codzienna Śląsk Cieszyński. [dostęp 17 kwietnia 2009].
- ↑ Jan Szała (dżony): Warzenie Grand Championa 2011 w BBZ (pol.). Piwo.org, 2011-11-30. [dostęp 2011-11-30].
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Kincel: Od Mastnego do Brackiego. Z dziejów piwowarstwa cieszyńskiego. Cieszyn: Bracki Browar Zamkowy, 2000.
- Aleksander Strojny: Browary w Polsce. Warszawa: Hachette Polska, 2009. ISBN 978-83-7575-674-6.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||||||
