Brama Królewska w Szczecinie
Na mapach:
| Brama Królewska | |
Południowa fasada Bramy – widok od ul. Mariackiej |
|
| Nazwa oryginalna | Anklamer Tor |
| Miejsce | |
| Wybudowany | 1725-1728 |
| Architekt | Gerhard Cornelius van Wallrawe |
| Rejestr | KOBiDZ |
| Wpisany do rej. zabytków |
11 czerwca 1954 |
Brama Królewska (niem. Anklamer Tor ) – brama miejska Szczecina, znajduje się na pl. Hołdu Pruskiego (u zbiegu ul. Jana Matejki i pl. Żołnierza Polskiego). Powstała latach 1725-28 z okazji zajęcia miasta przez Prusy według projektu holenderskiego projektanta fortyfikacji Gerharda Corneliusa van Wallrawe (autora m.in. przebudowy twierdzy kłodzkiej i magdeburskiej).
Spis treści |
[edytuj] Historia
Podobnie jak Brama Portowa powstała na miejscu dawnych murów miejskich. Pierwotnie nosiła nazwę (niem.) Anklamer Tor od miasta Anklam (dawna polska nazwa Nakło nad Pianą), co spowodowało, że po wojnie jej nazwa tłumaczona bywała jako Anklamska lub Nakielska, od nazwy placu na którym się znajduje, nazywano ją również Bramą Hołdu Pruskiego. Ostatecznie jednak przyjęto obecną nazwę. Obiekt wchodził w skład systemu pruskich fortyfikacji Szczecina i łączył w sobie funkcje militarne z dekoracyjnymi.
Na szczególną uwagę zasługują stworzone przez nadwornego rzeźbiarza króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I - Bartholome Damarata szczyty przedstawiające m.in. Marsa z mieczem i tarczą i Herkulesa z maczugą i skórą lwa oraz umieszczone nad przejazdem panoplium z tarczą z pruskim orłem, otoczoną łańcuchem Orderu Czarnego Orła i zwieńczoną królewską koroną. Brama przyozdobiona jest rzeźbionymi elementami oręża, zbrojami, tarczami i sztandarami – to nawiązanie do rzymskiej tradycji pochodów triumfalnych i wieszania zdobycznej broni na bramach miast.
W 1994 roku przeprowadzono renowację Bramy. Niegdyś mieściła się tutaj galeria sztuki, a od 2000 – "Brama Jazz Cafe".
Brama Królewska (nr. rej. 6 z 11. 06. 1954 r.) znajduje się w rejestrze zabytków[1].
[edytuj] Galeria
-
Herkules z maczugą i skórą lwa
-
Mars z mieczem i tarczą
-
Kartusz z orłem pruskim i Orderem Orła Czarnego
-
Tablica poświęcona Dezyderemu Chłapowskiemu
Przypisy
- ↑ Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków (Rejestr zabytków nieruchomych) (pol.). 2008-2009. [dostęp 2009-12-03].