Bronisław Prugar-Ketling

Bronisław Prugar-Ketling
generał dywizji
Data i miejsce urodzenia	2 lipca 1891 Trześniów
Data i miejsce śmierci	18 lutego 1948 Warszawa
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa, kampania wrześniowa, kampania francuska 1940
Odznaczenia

Bronisław Prugar-Ketling (ur. 2 lipca 1891 w Trześniowie, zm. 18 lutego 1948 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

Życiorys

Działalność niepodległościowa

Syn Karola Prugara i Ludwiki z Rymarowiczów. W 1910 zdał maturę w Gimnazjum Męskim w Sanoku. Przed I wojną światową studiował na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego, działał w polskich organizacjach niepodległościowych. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej. Dwukrotnie ranny, w 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej. Po ucieczce z niewoli w 1917 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. W wyniku choroby ewakuowany do Francji, gdzie wstąpił w 1918 do armii Hallera. Od lipca do listopada tego roku dowodził kompanią, a następnie dowódcy III batalionu 2 Pułku Strzelców Polskich (po powrocie do kraju przemianowanym na 44 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych).

Służba w Wojsku Polskim

Na czele batalionu wziął udział w wojnie z bolszewikami. 2 stycznia 1920 został słuchaczem II Kursu Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego. W połowie kwietnia 1920 skierowany został do na front celem odbycia praktyki sztabowej. Pełnił obowiązki szefa Oddziału Operacyjnego w Sztabie Grupy Operacyjnej płk. SG Józefa Rybaka, która wchodziła w skład 3 Armii gen. por. Edwarda Śmigłego-Rydza. Następnie kierował Oddziałem III Operacyjnym Sztabu 4 Armii gen. Leonarda Skierskiego.

W okresie od stycznia do września 1921 kontynuował naukę w W.S.Woj. Po jej ukończeniu otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział na stanowisko szefa sztabu 2 Dywizji Górskiej. Następnie pełnił służbę na stanowisku II oficera sztabu w Inspektoracie Armii Nr 4, szefa Oddziału Ogólnego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu, szefa Oddziału Ogólnego i szefa sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu, zastępcy dowódcy 34 Pułku Piechoty w Białej Podlaskiej i od lipca 1929 dowódcy 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Równem. Od października 1935 do października 1938 był szefem Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Od października 1938 do sierpnia 1939 był dowódcą piechoty dywizyjnej 11 Karpackiej Dywizji Piechoty w Stanisławowie.

W czasie kampanii wrześniowej dowodził 11 DP w składzie Armii "Karpaty". Dowodzona przez niego dywizja wsławiła się m.in. rozbiciem w nocnym uderzeniu zmotoryzowanego pułku SS "Germania".

Uniknął niewoli niemieckiej i śmierci w ZSRR. Przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie 11 listopada 1939 został powołany na stanowisko dowódcy 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Razem z płk. dypl. Stanisławem Maczkiem został awansowany na generała brygady ze starszeństwem z 15 września 1939.

Na czele dywizji walczył w czerwcu 1940 w południowo-wschodniej Francji, m.in. w bitwie o wzgórza Clos du Doubs w Alzacji. 20 czerwca z większością swych wojsk przekroczył granicę Szwajcarii i resztę wojny spędził na internowaniu.

Służba w Ludowym Wojsku Polskim

Grób Bronisława Prugara-Ketlinga na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

W 1945 powrócił do Polski. Pełnił funkcje szefa Gabinetu Naczelnego Dowódcy i Ministra Obrony Narodowej, marszałka Polski Michała Roli-Żymierskiego, a następnie szefa Departamentu Piechoty MON i szefa Departamentu Wyszkolenia Bojowego Dowództwa Wojsk Lądowych. 21 lipca 1947 awansowany do stopnia generała dywizji. Pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Podczas internowania w Szwajcarii spisał wspomnienia z okresu kampanii wrześniowej pod tytułem "Aby dochować wierności". Ze względu na krótki czas, jaki dzielił opisywane wydarzenia od momentu spisania relacji, jest to bardzo cenne i interesujące źródło do historii walk 1939.

Awanse

• podporucznik – 1915
• porucznik – 1918
• kapitan – 1918
• major – 1919
• podpułkownik – 1924
• pułkownik – 1932
• generał brygady – 1939
• generał dywizji – 1946

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (1921)
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Order Krzyża Grunwaldu III klasy
• Krzyż Niepodległości
• Krzyż Walecznych – dwukrotnie
• Złoty Krzyż Zasługi

Bibliografia

• Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
• Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6.