Brzęczkowice
Brzęczkowice – osiedle Mysłowic, sąsiadujące z Brzezinką, Ćmokiem i Słupną. Jej główna część rozciąga się wzdłuż ulicy Ziętka. We wschodniej części osiedla płynie rzeka Przemsza będąca naturalną granicą z Jaworznem i Sosnowcem. Do 1951 roku ówczesna miejscowość Brzęczkowice była siedzibą gminy Brzęczkowice.
Na terenie dzielnicy znajduje się park z pomnikiem powstańców (niegdyś stał tu autentyczny radziecki czołg), kilka sklepów, spory plac zabaw (Rady Europy) z nowym boiskiem tartanowym, 2 szkoły podstawowe, 2 przedszkola, gimnazjum, staw, dyskoteka, kościół katolicki, cmentarz, zabytkowa kapliczka, 2 przychodnie lekarskie, bary i restauracje. Otoczona jest głównie niewielkimi lasami, a od południowej części największymi w mieście ogródkami działkowymi („Ślązaczka” i „Irys”), gdzie wielu mieszkańców wypoczywa.
Spis treści |
[edytuj] Położenie i komunikacja
Dzielnica zajmuje obszar kilkunastu kilometrów kwadratowych i leży w samym środku miasta. Zajmuje bardzo ważne miejsce ze względu na komunikację. Przebiega tędy autostrada A4 (miejsce poboru opłat w kierunku na Kraków), a także droga ekspresowa S1 (północ-południe) oraz wojewódzka 934 (Katowice – Oświęcim). Znajduje się tutaj węzeł autostradowy Mysłowice-Brzęczkowice.
Pod koniec lat 80. XX wieku, gdy władze miasta (za prezydenta Karawaja) wiedziały, że osiedle nie rozbuduje się na zachód, zaczęto budowę „obwodnicy” dwupasmowej (ponad 2 km), by ominąć przejazd drogą w pobliżu osiedla i umożliwić znacznie szybszy przejazd w tym miejscu. Na planach się skończyło, ponieważ zbudowano tylko ok. 500 metrów tej drogi, z czego prawie połowa jest bezużyteczna. Niemożliwe jest obecnie zbudowanie tej drogi wg dawnego projektu, ale powstał nowy tzw. projekt Nowooświęcimska. Ma on być naturalną obwodnicą tej dzielnicy i komfortowym przejazdem z odnogi Drogowej Trasy Średnicowej.
Planowana jest budowa przez Brzęczkowice obwodnicy Mysłowic, Sosnowca i Jaworzna jako odnogi Drogowej Trasy Średnicowej. Budowa ta jest planowana na lata 2007-2012 a jej ukończenie spowoduje radykalną zmianę w komunikacji drogowej w tej części Śląska. Finansowana jest w większości ze środków Unii Europejskiej i samorządu wojewódzkiego.
Przez Brzęczkowice przechodzą ważne linie kolejowe: linia Katowice – Oświęcim (jest ona zelektryfikowana) oraz towarowa łącząca główne trasy z kopalniami piasku w (Maczki-Bór i Jaworznie Szczakowa) (gdzie usunięto linie wysokiego napięcia).
Do Brzęczkowic dojechać można autobusem z centrum miasta, a także prawie z każdej innej dzielnicy Mysłowic. Są to linie KZK GOP, PKM Jaworzno, a także prywatne busy relacji Katowice Oświęcim. Tramwaje tutaj nie jeżdżą, choć w czasach PRL kilkakrotnie poruszano kwestię budowy linii tramwajowej do Brzęczkowic, przez tzw. Promenadę i Słupną. Obecnie koncepcja w wyniku przekształceń w spółce Tramwaje Śląskie powróciła.
[edytuj] Historia dzielnicy
Wzmianki o tej dzielnicy sięgają późnego średniowiecza, a dokładniej 1360 r. Wtedy też pojawia się pierwsza wzmianka o Mysłowicach, które otrzymały w tym roku prawa miejskie. Później bardzo długo funkcjonowała jako wieś, kilkanaście chat i budynków znajdowało się przy dzisiejszej granicy ze Słupną, przy małym potoku (płynącym tu do dziś). Kilka domów stało też w okolicy dzisiejszej ulicy Brzęczkowickiej, na polach. Ludzie uprawiali tutaj rolnictwo i myślistwo. Dzielnica należała często do tych samych władców, co Mysłowice. Jednym z nich był Mieroszewski, który w 1778 r. uruchomił tu kopalnię węgla kamiennego „Bergthal”. Węgiel wydobywano tu jeszcze w latach 80. XX wieku, ale nie w kopalni, tylko w małych szybach sięgających maksymalnie kilkadziesiąt metrów pod ziemią. Szyby te istniały jeszcze do początków lat 80. i należały głównie do KWK Niwka Modrzejów (dziś nieistniejącej już). Między Brzęczkowicami a Słupną istniał Trójkąt Trzech Cesarzy. Rok po I wojnie światowej dzielnica dostała elektryczność, linie przeprowadzono z centrum Mysłowic. Podczas II wojny światowej walczono i tutaj, w lasach chroniła się partyzantka. Niemcy budowali tutaj bardzo dużo bunkrów w lasach i rejonie Przemszy (zachowane do dziś). Przy brzegu tej rzeki stoi pomnik upamiętniający poległych w walce z hitlerowcami, ginęli żołnierze walczący wcześniej w powstaniach śląskich. W 1975 r. dołączyła w granice miasta Mysłowice wraz z innymi sąsiadującymi z południa (Brzezinka, Kosztowy, Imielin). Przy schyłku komunizmu w Polsce dzielnica rozrosła się w szybkim tempie, z powodu budowy dużego osiedla bloków. W tym samym czasie budowano tu (nie dokończono), obwodnicę. W XXI wieku w dzielnicy zbudowano kilkanaście prywatnych domów oraz remontowano spółdzielcze bloki. Powstało także jedne z największych w mieście gimnazjum.
[edytuj] Osiedle im. Powstańców Śląskich
Sporą część dzielnicy zajmują bloki z os. Powstańców Śląskich budowane na przełomie lat 80. i 90. Zamieszkuje je prawie 11 tys. ludzi, a całą dzielnicę prawie 13 tys. Niedokończony plan budowy zakładał budowę większej ilości bloków, także w zachodniej części dzielnicy i Brzęczkowice miało zamieszkiwać prawie 30 tys. ludzi (dziś stoją tam nowe domki jednorodzinne). Mawia się „że planów nie dokończono, bo komuna dłużej nie potrzymała”. Stojące bloki to 4-piętrowce i 7-, 9- i 10-piętrowe wieżowce. Większość bloków administruje Mysłowicka Spółdzielnia Mieszkaniowa, pozostała część to bloki komunalne. Tu toczy się głównie życie mieszkańców dzielnicy.
[edytuj] Stare Brzęczkowice
Mieszkańcy bloków często nazywają „starymi” bloki w południowej części osiedla, starsze od tych z północy zaledwie o 2-3 lata. Jednak prawdziwe stare Brzęczkowice to zachodnia część wzdłuż ulicy Kolejowej. Niektóre domy w tej okolicy mają 100 lat, a czasem i więcej. Są więc wpisane w rejestr zabytków.
[edytuj] Trójkąt Trzech Cesarzy i Wieża Bismarcka
Trójkąt Trzech Cesarzy był miejscem, gdzie schodziły się granice między 3 cesarstwami: Rosją, Austrią i Prusami. Do takiej sytuacji doszło w XIX w. Brzęczkowice wtedy pod nazwą „Breczkowitz” należały do Prus. Przy Przemszy, bo to ona wyznaczała granicę, powstał mały port. Przez Mysłowice przetaczały się wtedy tłumy handlarzy i turystów, co znacznie rozwinęło miejscową gospodarkę. W 1907 r. wzniesiono na pobliskim wzgórzu 22-metrową wieżę widokową (Bismarcka). W pogodne dni można było z niej zobaczyć punkty odległe nawet o kilkadziesiąt kilometrów. Po I wojnie światowej przemianowano ją na „Wieżę Powstańców”, nieco później zaś nadano imię Tadeusza Kościuszki. W 1937 r. zburzono ją całkowicie, a kamień z tej wieży wstawiono w schody pobliskiego kościoła Matki Bożej Bolesnej, kilkanaście lat później. Granit z niej znajduje się też w katedrze katowickiej.
Na upamiętnienie tego miejsca jako dawnej granicy mocarstw, w dniu wejścia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004), trzech prezydentów miast, które mają tu swoje granice, odsłoniło pamiątkowy pomnik z napisem: „W miejscu, w którym niegdyś stykały się granice trzech zaborów, dzisiaj świętujemy wstąpienie Polski do Unii Europejskiej i jesteśmy dumni, że wspólnie budujemy Europę bez granic”. Mysłowice reprezentował Grzegorz Osyra, Sosnowiec Kazimierz Górski a Jaworzno Paweł Silbert.
[edytuj] Edukacja
Na terenie dzielnicy działa kilka placówek edukacyjnych. Pierwszą była SP6, założona przed II wojną światową. Następne placówki powstały po rozbudowie dzielnicy w końcu lat 80.
[edytuj] Przedszkola
- Przedszkole nr 6 – ul. gen. Ziętka 116
- Przedszkole nr 16 – ul. F. Kawy 4 (z oddziałami integracyjnymi)
- Przedszkole nr 3 – ul. Wały 3
[edytuj] Szkoły
- Szkoła Podstawowa nr 6 – ul. Generała Ziętka 116
- Szkoła Podstawowa nr 13 im. Henryka Sienkiewicza – ul. ks. kard. A. Hlonda 14 (z oddziałami integracyjnymi)
[edytuj] Gimnazja
- Gimnazjum nr 3 im. Karola Wojtyły – ul. ks. kard. A. Hlonda 14 (z oddziałami integracyjnymi oraz językowymi)
[edytuj] Kościół
- Parafia Matki Bożej Bolesnej – ul. gen. Jerzego Ziętka 25. W jego podziemiach znajduje się Muzeum Misyjne, założone w 2003 roku.
[edytuj] Ciekawostki
- Pierwotnie osiedle Powstańców Śląskich miało mieć dodatkowe części i liczyć prawie trzykrotnie więcej ludzi.
- W Brzęczkowicach mieszkali m.in. August Hlond, Wojciech Kuderski, Andrzej Mielęcki, Jolanta Fraszyńska.
- Tutaj urodził się August Hlond
- Kazimierz Kutz kręcił w Brzęczkowicach końcowe sceny filmu „Sól ziemi czarnej” (z Olgierdem Łukaszewiczem), dokładniej przy brzegu Przemszy.
- Odbywały się tu drobne bitwy powstań śląskich, a także wiele bitew podczas wojen o Śląsk oraz wzmagania podczas kampanii wrześniowej.
[edytuj] Brzęczkowice w samorządzie
Radnymi w Radzie Miasta Mysłowice z Brzęczkowic są: Dariusz Wójtowicz (Nowe Mysłowice), Michał Makowiecki (Platforma Obywatelska) i Joanna Plewa (Mysłowickie Porozumienie Samorządowe). W kadencji 2006-10 byli to: Dariusz Wójtowicz (LiD), Narcyz Wojtowicz (KWW „Nowe Mysłowice”) i Bożena Podbielska (Platforma Obywatelska). W latach 2002-2006 radnymi byli: Dariusz Wójtowicz (SLD), Joanna Plewa (KWW „Mysłowickie Prozumienie Samorządowe), Krzysztof Gorbacz (SLD) i Urszula Rasek (KWW „Mysłowice 2002 plus”). Obecnie żaden z mieszkańców Brzęczkowic, jak i Mysłowic nie jest radnym wojewódzkim. Kiedyś był nim Marek Fabryczny, działacz lewicowy i związkowy z ZNP. Od 2011 przewodniczącym Rady Osiedla jest Marcin Stroński, zaś przewodniczącym zarządu Rady Osiedla Krzysztof Makowiecki.
[edytuj] Zobacz też
|
|||||||
