Bundesliga (niem. Deutsche Bundesliga) – najwyższa klasa rozgrywkowa w piłce nożnej w Niemczech.
W 1932 Felix Linnemann prezydent żeńskiej federacji, zaproponował start Reichsligi. Miałaby ona zrzeszać 16 najlepszych klubów w Rzeszy. Szefowie lig związkowych (Gau–lig) odrzucili tą propozycję, która obniżała rangę ich rozgrywek. Gau przed Wojną był odpowiednikiem dzisiejszego Landu. Po Wojnie w NRD wystartowały pierwsze rozgrywki ligowe w Niemczech. DDR-Oberliga zainaugurowała rozgrywki w sezonie 1949/50. Dopiero wiele lat później udało się stworzyć rozgrywki ligowe w zachodnich Niemczech.
Rozgrywki Bundesligi odbywają się od sezonu 1963/1964, wcześniej mistrzów Niemiec wyłaniano w rozgrywkach międzyregionalnych (do 1951 systemem pucharowym, od 1951 do 1963 w dwóch grupach i finale: Oberliga).
[edytuj] Pierwsze kluby Bundesligi
- Oberliga Nord: Eintracht Brunszwik, Werder Brema, Hamburger SV
- Oberliga West: Borussia Dortmund, 1. FC Köln, Meidericher SV, Preußen Münster, FC Schalke 04
- Oberliga Südwest: 1. FC Kaiserslautern, 1. FC Saarbrücken
- Oberliga Süd: Eintracht Frankfurt, Karlsruher SC, 1. FC Nürnberg, TSV 1860 Monachium, VfB Stuttgart
- Stadtliga Berlin: Hertha BSC Berlin
Każda drużyna musi posiadać licencję. W przeciwnym razie będzie zdegradowana do amatorskich rozgrywek. Najwyższy ich poziom w Niemczech to Regionalligi, czyli 4 liga. Aby otrzymać licencję klub musi udokumentować stabilność finansową, oraz spełnić wymogi organizacyjne i infrastrukturowe (głównie stadiony). Żaden klub nie spełniający tych wymogów nie gra powyżej 4 ligi. Jednym z wymogów jest, by wydatki na pensje zawodników nie przekraczały określonych kwot.
Prawa do transmisji meczów Bundesligi w Niemczech ma telewizja Sky Deutschland (dawniej pod nazwą Premiere). W Polsce Bundesligę można oglądać w telewizji Eurosport 2 oraz Eurosport 2 HD.
[edytuj] Bilanse klubów
Licząc od początku historii rozgrywek do 2011 roku występy w Bundeslidze zaliczyło 50 klubów. FC Augsburg, który awansował do sezonu 2011/12, jest 51. klubem w najwyższej niemieckiej klasie rozgrywkowej. Jedynym klubem, który grał we wszystkich 48 sezonach Bundesligi, jest Hamburger SV (następny jest Werder Brema - 47, dalej Bayern Monachium i VfB Stuttgart - po 46 sezonów).
[edytuj] Medaliści Bundesligi
Patera mistrzowska dla zwycięzcy niemieckiej Bundesligi.
[edytuj] Statystyki
Klub wygrywający sezon Bundesligi jest mianowany Mistrzem Niemiec i otrzymuje paterę mistrzowską (każdorazowo kopię). Ponadto kolejne liczby tytułów mistrzowskich uprawniają do umieszczenia gwiazdek mistrzowskich nad logiem klubu: od 3-ch zdobytych tytułów jedna gwiazdka, od 5-ciu tytułów dwie gwiazdki, od 10-ciu tytułów trzy gwiazdki, zaś od 20-stu tytułów cztery gwiazdki. Obecnie Bayern Monachium nosi cztery gwiazdki, Borussia Mönchengladbach ma dwie, a Werder Brema, Borussia Dortmund, Hamburger SV i VfB Stutgart po jednej. W dotychczasowych 48 sezonach Bundesligi najczęściej mistrzem zostawał Bayern Monachium (21 triumfów), który przewodzi także tabel wszech czasów Bundesligi.
[edytuj] Mistrzowie w liczbach
|
|
[edytuj] Rekordy występów
| Lp. |
Gracz |
Mecze |
Lata gry |
Kluby |
| 1. |
Karl-Heinz Körbel |
602 |
1972–1991 |
Eintracht Frankfurt |
| 2. |
Manfred Kaltz |
581 |
1971-1991 |
Hamburger SV |
| 3. |
Oliver Kahn |
557 |
1987-2008 |
Karlsruher SC, Bayern Monachium |
| 4. |
Klaus Fichtel |
552 |
1965-1988 |
Schalke 04, Werder Brema |
| 5. |
Miroslav Votava |
546 |
1976-1996 |
Werder Brema, Borussia Dortmund |
| 6. |
Klaus Fischer |
535 |
1968-1988 |
TSV 1860 Monachium, Schalke 04, 1. FC Köln, VfL Bochum |
| 7. |
Eike Immel |
534 |
1978-1995 |
Borussia Dortmund, VfB Stuttgart |
| 8. |
Willi Neuberger |
520 |
1966-1983 |
Borussia Dortmund, Werder Brema, Wuppertaler SV, Eintracht Frankfurt |
| 9. |
Michael Lameck |
518 |
1972–1988 |
VfL Bochum |
| 10. |
Uli Stein |
512 |
1978–1997 |
Arminia Bielefeld, Hamburger SV, Eintracht Frankfurt |
[edytuj] Najlepsi strzelcy
| Lp. |
Gracz |
Gole |
Mecze |
Lata gry |
Kluby |
| 1. |
Gerd Müller |
365 |
427 |
1964-1979 |
Bayern Monachium |
| 2. |
Klaus Fischer |
268 |
535 |
1968-1988 |
TSV 1860 Monachium, Schalke 04, 1. FC Köln, VfL Bochum |
| 3. |
Jupp Heynckes |
220 |
369 |
1963-1978 |
Borussia Mönchengladbach, Hannover 96 |
| 4. |
Manfred Burgsmüller |
213 |
447 |
1969-1990 |
Rot-Weiß Essen, Borussia Dortmund, 1. FC Nürnberg, Werder Brema |
| 5. |
Ulf Kirsten |
181 |
350 |
1983-2003 |
Dynamo Drezno, Bayer Leverkusen |
| 6. |
Stefan Kuntz |
179 |
449 |
1983-1999 |
VfL Bochum, Bayer 05 Uerdingen, 1. FC Kaiserslautern, Arminia Bielefeld |
| 7. |
Dieter Müller |
177 |
303 |
1972-1986 |
Kickers Offenbach, 1. FC Köln, VfB Stuttgart, 1. FC Saarbrücken |
|
Klaus Allofs |
177 |
424 |
1975-1993 |
Fortuna Düsseldorf, 1. FC Köln, Werder Brema |
| 9. |
Johannes Löhr |
166 |
381 |
1964-1978 |
1. FC Köln |
| 10. |
Karl-Heinz Rummenigge |
162 |
310 |
1974-1984 |
Bayern Monachium |
|
[edytuj] Pozostałe rekordy
- Największa liczba triumfów w Bundeslidze: 21 – Bayern Monachium.
- Największa uzyskana ilość punktów w sezonie: 81 – Borussia Dortmund (sezon 2011/2012).
- Najwięcej sezonów w Bundeslidze: 49 – Hamburger SV (nieprzerwanie od początku rozgrywek).
- Najwyższe zwycięstwo w meczu Bundesligi: Borussia Mönchengladbach 12:0 Borussia Dortmund (29 kwietnia 1978).
- Najwięcej zwycięstw dwucyfrowych: 4 – Borussia Mönchengladbach (12:0 z Borussią Dortmund w 1978, 11:0 z Schalke 04 w 1967, 10:0 z Eintracht Brunszwik w 1984, 10:0 z Borussią Neunkirchen w 1967).
- Najwięcej zwycięstw w jednym sezonie: 25 – Bayern Monachium (sezon 1972/73).
- Najmniej porażek w jednym sezonie: 1 – Bayern Monachium (sezon 1986/87).
- Najdłuższa seria zwycięstw: 15 – Bayern Monachium (od 19 marca do 20 września 2005).
- Najdłuższa seria zwycięstw liczona od początku sezonu: 7 – Bayern Monachium (sezon 1995/96), 1. FC Kaiserslautern (2001/02), 1. FSV Mainz 05 (2010/11).
- Najdłuższa seria zwycięstw na wyjeździe: 8 – Borussia Dortmund (od 29 sierpnia 2010 do 5 grudnia 2010, od 2. do 15. kolejki sezonu 2010/11).
- Najdłuższa seria bez porażki: 36 – Hamburger SV (od 30 stycznia 1982 do 22 stycznia 1983).
- Najdłuższa seria bez porażki liczona od początku sezonu: 29 – Borussia Dortmund (od 24 września 2011).
- Najwięcej goli strzelonych w sezonie: 101 – Bayern Monachium (sezon 1971/72).
- Najmniej goli straconych w sezonie: 21 – Bayern Monachium (sezon 2007/08).
[edytuj] Indywidualne
- Zawodnicy najczęściej sięgający po Mistrzostwo Bundesligi: Oliver Kahn i Mehmet Scholl – 8, Lothar Matthäus, Klaus Augenthaler i Alexander Zickler – 7.
- Szkoleniowcy najczęściej sięgający po Mistrzostwo Bundesligi: Udo Lattek – 8 (sześć z Bayernem Monachium i dwa z Borussią Mönchengladbach), Ottmar Hitzfeld – 7, Hennes Weisweiler – 4.
- Trenerzy zdobywający mistrzostwo z dwoma różnymi klubami: Max Merkel (TSV 1860 Monachium / 1. FC Nürnberg), Udo Lattek (Bayern Monachium / Borussia Mönchengladbach), Hennes Weisweiler (Borussia Mönchengladbach / 1. FC Köln), Branko Zebec (Bayern Monachium / Hamburger SV), Otto Rehhagel (Werder Brema / 1. FC Kaiserslautern), Ottmar Hitzfeld (Borussia Dortmund / Bayern Monachium) i Felix Magath (Bayern Monachium / VfL Wolfsburg).
- Zdobywający mistrzostwo jako piłkarz i trener: Helmut Benthaus (1964 – 1. FC Köln oraz 1984 – VfB Stuttgart), Jupp Heynckes (1971, 1975, 1976, 1977 – Borussia Mönchengladbach oraz 1989, 1990 – Bayern Monachium), Franz Beckenbauer (1969, 1972, 1973, 1974 – Bayern Monachium oraz 1982 – Hamburger SV i 1994 – Bayern Monachium), Matthias Sammer (1992 – VfB Stuttgart i 1995, 1996 – Borussia Dortmund oraz 2002 – Borussia Dortmund), Thomas Schaaf (1988, 1993 – Werder Brema oraz 2004 – Werder Brema), Felix Magath (1979, 1982, 1983 – Hamburger SV oraz 2005, 2006 – Bayern Monachium i 2009 – VfL Wolfsburg)
- Najwięcej występów w Bundeslidze: 602 – Karl-Heinz Körbel (Eintracht Frankfurt w latach 1972–1991).
- Najwięcej występów w meczach z rzędu: 442 – Sepp Maier (Bayern Monachium, od początku sezonu 1966/67 do końca sezonu 1978/79, nie zdołał poprawić tego rekord, gdyż przed kolejnym sezonem uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu).
- Najskuteczniejszy strzelec w historii: Gerd Müller – 365 goli w 427 meczach Bundesligi.
- Najskuteczniejszy strzelec w sezonie: Gerd Müller – 40 (sezon 1971/72).
- Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w historii: Claudio Pizarro – 160 goli (stan na 5 maja 2012).
- Najskuteczniejszy duet strzelców w sezonie: 54 gole – Edin Džeko i Grafite (VfL Wolfsburg, sezon 2008/09).
- Najwięciej goli zdobytych przez zawodnika w jednym meczu: 6 – Dieter Müller (1. FC Köln - Werder Brema 7:2, 17 sierpnia 1977).
- Najwięcej goli samobójczych: 6 – Manfred Kaltz (Hamburger SV). Sześciu piłkarzy strzeliło dwa gole samobójcze w jednym meczu.
- Najwięcej goli z rzutów karnych: 53 – Manfred Kaltz (przy tym nie wykorzystał siedmiu innych). Michael Nushöhr to jedyny zawodnik, który wykorzystał 3 rzuty karne w jednym meczu. Gerd Müller zmarnował 12 z łącznie egzekwowanych 63 "jedenastek". Hans Jörg Butt jest najskuteczniejszym bramkarzem wykonującym rzuty karne - zamienił na gola 26 "jedenastki". Jedyne gole z rzutów karnych strzelone w jednym meczu przez dwóch różnych bramkarzy uzyskali Jens Lehmann i Frank Rost.
- Najwięcej meczów bramkarza bez straty gola: 19 – Oliver Kahn (Bayern Monachium, sezon 2001/02).
- Najwięcej minut bramkarza bez straty gola: 884 – Timo Hildebrand (VfB Stuttgart, od 25 maja do 4 października 2003).
- Najwięcej goli ogółem w sezonie: 1 097 w 306 meczach – sezon 1983/84 (śr. 3,58 na mecz).
- Najmniej goli ogółem w sezonie: 790 w 306 meczach – sezon 1989/90 (śr. 2,58 na mecz).
- Najwyższa frekwencja widzów w meczu: 88 075 w Berlinie podczas spotkania Hertha BSC – 1. FC Köln (26 września 1969).
Rozmieszczenie klubów w sezonie 2011/12 na mapie Niemiec.
[edytuj] Polacy w Bundeslidze
[edytuj] Sezon 2011/2012
[edytuj] Polacy w przeszłości
- Arminia Bielefeld – Artur Wichniarek
- Bayer Leverkusen – Andrzej Buncol, Marek Leśniak, Adam Matysek, Radosław Kałużny, Adam Ledwoń, Jacek Krzynówek, Tomasz Zdebel, Tomasz Bobel
- Bayern Monachium – Sławomir Wojciechowski
- VfL Bochum – Andrzej Iwan, Tomasz Zdebel, Tomasz Wałdoch, Henryk Bałuszyński, Andrzej Rudy, Marcin Mięciel
- Borussia Dortmund – Euzebiusz Smolarek, Sebastian Tyrała
- Borussia Mönchengladbach – Andrzej Juskowiak, Marcin Mięciel
- Eintracht Frankfurt – Cezary Tobollik, Włodzimierz Smolarek, Jan Furtok, Dariusz Adamczuk, Paweł Kryszałowicz
- Energie Cottbus – Witold Wawrzyczek, Radosław Kałużny, Andrzej Kobylański, Andrzej Juskowiak, Tomasz Bandrowski, Mariusz Kukiełka
- MSV Duisburg – Tomasz Hajto
- Fortuna Düsseldorf – Rudolf Wojtowicz
- Hamburger SV – Zbigniew Kruszyński, Mirosław Okoński, Janusz Turowski, Jan Furtok, Waldemar Matysik, Ryszard Cyroń, Paweł Wojtala, Marek Saganowski, Jacek Dembiński
- Hannover 96 – Dariusz Żuraw, Jacek Krzynówek, Jarosław Lindner
- FC Hansa Rostock – Witold Kubala, Sławomir Chałaśkiewicz, Jacek Mencel, Sławomir Majak
- Hertha Berlin – Piotr Reiss, Tomasz Kuszczak, Bartosz Karwan, Łukasz Piszczek, Artur Wichniarek
- 1. FC Kaiserslautern – Stefan Majewski, Grzegorz Więzik, Tomasz Kłos, Kamil Kosowski, Jakub Świerczok, Ariel Borysiuk
- Karlsruher SC – Aleksander Famuła, Radosław Gilewicz
- 1. FC Köln – Tomasz Kłos, Andrzej Rudy, Tomasz Zdebel, Dariusz Dziekanowski, Adam Matuszczyk, Sławomir Peszko
- 1. FC Nürnberg – Wenanty Fuhl, Bartosz Bosacki, Tomasz Hajto, Tomasz Kos, Jacek Krzynówek, Mariusz Kukiełka, Tomasz Wełnicki
- FC St. Pauli Hamburg – Dariusz Szubert
- Schalke 04 Gelsenkirchen – Rudolf Wojtowicz, Tomasz Wałdoch, Tomasz Hajto
- VfB Stuttgart – Radosław Gilewicz
- TSV 1860 Monachium – Piotr Nowak, Marek Leśniak
- SSV Ulm 1846 – Janusz Góra
- SpVgg Unterhaching – Mirosław Spiżak
- SG Wattenscheid 09 – Marek Leśniak
- Werder Brema – Paweł Wojtala, Jacek Chańko, Jakub Wierzchowski
- VfL Wolfsburg – Piotr Tyszkiewicz, Andrzej Juskowiak, Waldemar Kryger, Krzysztof Nowak, Jacek Krzynówek
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
|
Mistrzostwa Niemiec w piłce nożnej |
|
Deutsche
Fußballmeisterschaft 1 |
|
|
| Bundesliga 1 |
|
|
| 1Rozgrywki w latach 1949–1991 we wschodniej części Niemiec odbywały się oddzielnie ze względu na podział Niemiec. |
|
|
Najwyższe klasy rozgrywek ligowych piłki nożnej w Europie (UEFA) |
|
| Funkcjonujące |
|
|
| Nieistniejące |
|
|
| 1Liga istniała przed powstaniem UEFA. |
|
2011/2012
Niemcy
Multimedia w Wikimedia Commons
