Buspas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Buspas w Nowym Jorku
Buspas w Wiesbaden
Buspas w Kurytybie

Buspas – pas ruchu przeznaczony wyłącznie dla autobusów, wytyczony w celu usprawnienia transportu miejskiego, który spowalniają zatory drogowe. Czasem korzystanie z buspasów przysługuje także w ramach carpoolingu oraz osobom prowadzącym taksówki, motocykle[1] i rowery. Jednak takie rozwiązanie wywołuje liczne kontrowersje, gdyż ograniczają przepustowość buspasów, przez co nie służą ich pierwotnej funkcji (rower - z uwagi na niewielką szybkość - spowalnia jazdę autobusu). Buspasy są ważnym elementem Systemów Szybkich Autobusów (Bus Rapid Transit), elastycznych systemów komunikacji autobusowej, będących odpowiedzią na wyzwania stawiane technice komunikacyjnej, jak zakorkowane ulice czy nawet zapaść komunikacyjna, przeciążone systemy komunikacji miejskiej i podmiejskiej czy zanieczyszczenie środowiska[2].

Spis treści

[edytuj] Funkcja

Buspasy dają pierwszeństwo autobusom w celu skrócenia czas podróży w godzinach szczytu. Długość buspasów nie jest istotna, wystarczy, jeśli służą jako ominięcie punktu, który zwykle jest źródłem zatoru, np. skrzyżowania. Niektóre miasta posiadają rozbudowane odcinki stanowiące oddzielne systemy drogowe, zwane systemem BRT lub busway.

Buspasy tworzy się na drogach, które często są zatłoczone lub należą do ruchliwych tras autobusowych. Całe drogi można przekształcić na buspasy (np. Oxford Street w Londynie czy Fulton Street w Nowym Jorku, dopuszczając jedynie ruch autobusów, taksówek i samochodów dostawczych bądź włączyć do nich buspas w przeciwnym kierunku[3]. Niektóre buspasy są czynne w pewnych godzinach w ciągu dnia, zazwyczaj w czasie szczytu, normalnie zaś są do dyspozycji dla wszystkich pojazdów. Zdarza się, że buspas działa tylko w jednym kierunku, w którym zwykle odnotowuje się zwiększony ruch.

Buspasy mogą mieć oddzielną sygnalizację świetlną, dzięki której autobusy mają pierwszeństwo na skrzyżowaniach.

[edytuj] Historia

Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Transportu Publicznego (American Public Transportation Association)[4] i Narodowej Bazy Transportowej (National Transit Database)[5] pierwszy na świecie buspas powstał w Chicago w 1939 r.

W Europie pierwsze buspasy zostały wprowadzone w niemieckim Hamburgu w 1962 r. Wkrótce jego śladem podążyły kolejne niemieckie miasta, a w 1971 r. oficjalnie usankcjonowano buspasy w niemieckim kodeksie drogowym. Specjaliści z innych krajów, m.in. Japonii, zastosowali podobne rozwiązania na przykładzie Niemiec. W styczniu 1964 r. buspas pojawił się na paryskiej ulicy quai du Louvre, natomiast pas w przeciwnym kierunku wprowadzono z kolei na pont de l’Alma w czerwcu 1966 r.[6] Pierwszy londyński buspas otworzono w lutym 1968 r. na moście Vauxhall Bridge. Do 1972 r. uruchomiono 149 km buspasów w 100 miastach państw OECD, ale sieć znacznie się rozrosła w kolejnych dekadach[7]. Pierwsza droga autobusowa w Stanach Zjednoczonych, El Monte Busway, powstała na odcinku między El Monte i Downtown w Los Angeles w 1974 r.[8]

[edytuj] Buspasy w Polsce

Warszawski Zarząd Transportu Miejskiego wprowadził pierwszy pas autobusowo-tramwajowy (PAT) oraz sukcesywnie wprowadza kolejne buspasy wraz ze śluzami świetlnymi. W 2009 roku w Warszawie funkcjonowało około 32 km stałych pasów dla komunikacji miejskiej. Plany wydłużenia buspasów warszawskich w 2010 roku obejmują ok. 20 kilometrów nowych tras.[9]. Podobne rozwiązania wprowadza się m.in. w Krakowie, Łodzi, Wrocławiu, Poznaniu, Trójmieście, Szczecinie, Bydgoszczy, Katowicach, Lublinie, Białymstoku, Kielcach, Rzeszowie i Olsztynie. Najwyższa Izba Kontroli wskazuje także zapotrzebowanie na buspasy w Częstochowie, Radomiu i Toruniu.

[edytuj] Krytyka

Wprowadzenie buspasów wiąże się z zajmowaniem istniejących pasm ruchu, zmniejszając tym samym przepustowość dróg przeznaczonych dla motoryzacji indywidualnej. Ta kwestia wywołuje szczególne kontrowersje, choć w istocie stanowi podrzędny argument w dyskusji nad buspasami (m.in. jeśli lokalne władze chcą połączyć elementy transportu publicznego ze zmniejszeniem lub przynajmniej niezwiększaniem udogodnień dla kierowców samochodów osobowych)[10].

Buspasy mogą okazać się nieskuteczne, jeżeli prawo nie jest w stanie wyegzekwować zakazu parkowania na nich (np. na obszarach handlowych). W takich przypadkach autobusy muszą włączyć się do normalnego ruchu, co może doprowadzić do ich zatrzymania i dodatkowych opóźnień względem rozkładu jazdy. Często poruszają się po nich nieuprawnione samochody, powodując mniejszą przepustowość ulic[11].

[edytuj] Sieci buspasów w głównych miastach

Miasto Kraj Populacja (milion) Autobusy Liczba mieszkańców na autobus Buspasy (km) Liczba autobusów na 1 km buspasów
Helsinki Finlandia 0.6 470 1,238 44[12] 11
Sydney Australia 4.3 1,900 2,260 90+[13] 21
Santiago Chile 6.5 4,600 1,400 200[14] 23
Londyn Wielka Brytania 7.5 6,800 1,100 240[15] 28
Singapur Singapur 4.5 3,775 1,200 155[16] 29
Seul Korea 10.0 7000 1,428 282[17] 32
Madryt Hiszpania 5.5 2,022[18] 2,720 50[19] 40
Bogota Kolumbia 6.7 1,080[20] 6,200 84[20] 45
São Paulo Brazylia 10.9 14,900[21] 730 155[22] 96
Kunming Chiny 5.7 ~ ~ 42[23]
Hongkong Chiny 6.8 19,768[24] 666 22[25] 899

Na najbardziej ruchliwym buspasie w Stanach Zjednoczonych (Tunel Lincolna w Nowym Jork) w szczycie przejeżdża 700 autobusów na godzinę, średnio więc jeden autobus co 5,1 sekundy[26].

[edytuj] Autostrady

Kraj Autostrada Buspasy (km) Odcinek
Korea Południowa Gyeongbu Expressway 137.4 Hannam IC(Seul) ~ Sintanjin IC(Taejŏn)
Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Buspas

Przypisy

  1. ↑ The Use of Bus Lanes by Motorcycles (z broszury brytyjskiego Ministerstwa Transportu)
  2. ↑ Mercedes-Benz Polska - Bus Rapid Transit (BRT) - Co to jest BRT?
  3. ↑ The Highway Code
  4. ↑ Milestones in U.S. Public Transportation History (American Public Transportation Association)
  5. ↑ History of the NTD and Transit in the US (strona National Transit Database)
  6. ↑ Les zones bleues et les couloirs pour autobus (ze strony AMTUIR)
  7. ↑ Assessing travel time impacts of measures to enhance bus operations - Jepson, D.; Ferreira, L., Road & Transport Research
  8. ↑ Los Angeles (Komisja Transportu Miejskiego San Fransisco)
  9. ↑ Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie
  10. ↑ Get moving: Bus access, safety mean no end to rush-hour hassle - The New Zealand Herald
  11. ↑ 1779 oszuści na buspasach - The New Zealand Herald, Tuesday 3 October 2006
  12. ↑ HKL SUY D: 10/2009: Joukkoliikenteen luotettavuuden kehittämisohjelma
  13. ↑ Bus lanes (ze strony Roads and Traffic Authority
  14. ↑ Wolny Pas - The Economist, Thursday 7 February 2008
  15. ↑ 2.19 Bus Services (z raporty brytyjskiej Komisji ds. Zintegrowanego Transportu
  16. ↑ Putting the Commuter at the Centre (z mowy singapurskiego Ministra Transportu, 18 stycznia 2008
  17. ↑ http://transport.dialogue.org.hk/pdf/091128/2_ChangkyunKim.pdf
  18. ↑ [1]
  19. ↑ Factsheet Madrid
  20. ↑ 20,0 20,1 [2] (oficjalna strona TransMilenio z Bogoty)
  21. ↑ Frota das linhas municipais de ônibus (strona lokalnego rządu São Paulo)
  22. ↑ Extensão dos corredores (strona lokalnego rządu SãoPaulo)
  23. ↑ BRT Developments in China (prezentacja przygotowana przez National Uniwersity Taiwan]
  24. ↑ Hong Kong The facts (ze strony Ministerstwa Transportu Hongkongu)
  25. ↑ Transport in Hong Kong > Public Transport > Buses (ze strony Ministerstwa Transportu Hongkongu)
  26. ↑ ARC: Trans-Hudson Passenger Rail Tunnel; About
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Buspas&oldid=29615238”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty