Carl Gotthard Langhans
| Carl Gotthard Langhans | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 15 grudnia 1732 Kamienna Góra |
| Data i miejsce śmierci | 1 października 1808 Grüneiche |
| Dziedzina sztuki | Architektura |
| Styl | Klasycyzm |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Carl Gotthard Langhans (ur. 15 grudnia 1732 w Kamiennej Górze (niem. Landeshut), zm. 1 października 1808 w Grüneiche koło Wrocławia, dziś dzielnica Wrocław Dąbie) – niemiecki architekt i budowniczy, jeden z najważniejszych przedstawicieli wczesnego klasycyzmu w architekturze Prus.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Studiował prawo i matematykę w Halle[1], w zakresie architektury był autodydaktą – zainteresował się nią pod wpływem traktatów teoretycznych Witruwiusza i odkryć zabytków antycznych przez Johanna Joachima Winckelmanna. W latach 1768–1769 dzięki poparciu księcia von Hatzfeldta zrealizował swoją wymarzoną podróż do Włoch, gdzie poznawał oryginalne zabytki architektury antycznej. Później również dużo podróżował – jako urzędnik podległy bezpośrednio królowi miał okazję na koszt władcy odbyć podróże do Anglii, Holandii, Belgii i Francji.
Najsłynniejszym dziełem Carla Gottharda Langhansa jest Brama Brandenburska w Berlinie, wzorowana na życzenie króla na Propylejach ateńskich[1]. Zaprojektował też część założenia parkowo-pałacowego Charlottenburg[2]. Wiele budowli zaprojektowanych przez Langhansa znajduje się na terenie Dolnego Śląska, np. pałac Wallenberg-Pachalych we Wrocławiu, zrujnowany dziś pałac Hatzfeldtów w Żmigrodzie czy odrestaurowany w latach 80. kościół ewangelicko-augsburski w Sycowie.
Langhans został pochowany na nieistniejącym dziś Wielkim Cmentarzu we Wrocławiu.
Syn Carla Gottharda, Carl Ferdinand Langhans również był znanym architektem.
[edytuj] Wybrane dzieła
- 1762-1765 – przebudowa pałacu Hatzfeldtów w Żmigrodzie, w ruinie; obecnie pojawiają się plany odbudowy obiektu
- 1764-1773 – kościół ewangelicki pw. Łodzi Chrystusowej w Głogowie, nie istnieje.
- 1766-1773 – pałac Hatzfeldtów przy ulicy Krowiej we Wrocławiu[3]
- 1776-1781 – pałac dla rodziny von Saurm w Samotworze (powiat wrocławski)
- 1778 – klasycystyczny gmach zakładu dla ubogich z fundacji króla Fryderyka II w Kluczborku
- 1778-1783 – pałac zbudowany dla Maksymiliana Mielżyńskiego w Pawłowicach (powiat leszczyński)
- ok. 1785 – pałac w Jedlinie-Zdroju, przypisywany
- 1785-1787 – pałac dla rodziny Wallenberg-Pachaly we Wrocławiu[4]
- 1785-1788 – kościół ewangelicki w Wałbrzychu, salowy
- 1785-1789 – kościół ewangelicki w Sycowie, prostokątny, z wnętrzem na rzucie elipsy
- 1788 – gmach obserwatorium astronomicznego w Halle[5]
- 1788 – przebudowa Staatsoper Unter den Linden przy Unter den Linden 7 w Berlinie[6]
- 1788 – belweder w parku przy pałacu Charlottenburg[7]
- 1788-1790 – dwór w Bad Freienwalde[8]
- 1789-1790 – budynek bramy w Poczdamie (razem z Andreasem Ludwigiem Krügerem)[9]
- 1789-1790 – teatr anatomiczny berlińskiej Wyższej Szkoły Weterynaryjnej[10]
- 1788-1791 – Brama Brandenburska w Berlinie[11]
- 1789-1792 – kościół w Zagrodnie (powiat złotoryjski), na rzucie krzyża
- 1791-1792 – piramida w Nowym Ogrodzie w Poczdamie (razem z Andreasem Ludwigiem Krügerem)[12]
- 1791 – klasycystyczny pałac w Żerkowie, w gminie Brzeg Dolny
- 1794 – pałac dla rodziny von Rotkirch w Czerwonym Kościele (powiat legnicki)
- 1795-1798 – kościół ewangelicki w Dzierżoniowie, obecnie katolicki pod wezwaniem Marii Matki Kościoła
- 1796-1797 – kościół ewangelicki w Żeliszowie, obecnie opuszczony
- 1796-1797 – rozbudowa pałacu królewskiego we Wrocławiu
- ok. 1800 – pawilon klasycystyczny z portykiem kolumnowym w parku przy Pałacu Lehndorfów w Sztynorcie (powiat giżycki)
- 1800 – projekt Bażantarni w Pszczynie-Porębie
- 1803-1807 – kościół poewangelicki, obecnie św. Andrzeja Boboli w Rawiczu
- 1810 – klasycystyczna kaplica przy kościele św. Jerzego w Dzierżoniowie, pośmiertnie wg projektu Langhansa
- 1821-1823 – kościół ewangelicki pw. św. Urszuli i Jedenastu Tysięcy Dziewic we Wrocławiu.
- 1841-1842 – teatr miejski w Legnicy
- klasycystyczny pałac w Maciejowie
- mauzoleum rodziny von Hoym w Brzegu Dolnym
- przebudowa pałаcu Carla Georga Hoyma w Brzegu Dolnym
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Hans Reuther: Langhans, Carl Gotthard. W: Neue Deutsche Biographie. T. 13. 1982, s. 599. (niem.)
- ↑ Von Donop: Allgemeine Deutsche Biographie. (niem.)
- ↑ Archinform: Palais Hatzfeld (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: Palais Pachaly (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: Sternwarte (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: German National Opera House (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Prussian Palaces and Gardens Foundation Berlin-Brandenburg: THE BELVEDERE IN THE PARK AT CHARLOTTENBURG PALACE (ang.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: ehem. Landhaus (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: Gatehouse (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Archinform: Anatomie (niem.). [dostęp 2010-10-07].
- ↑ Hans A. Pohlsander: National monuments and nationalism in 19th century Germany. Peter Lang, 2008, s. 175. ISBN 3039113526. [dostęp 2010-10-07]. (ang.)
- ↑ Archinform: Pyramid (niem.). [dostęp 2010-10-07].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Agata Saraczyńska. Wielki budowniczy. „Gazeta Wyborcza,Wrocław”, 22.06.2007.
- Karol Gothard Langhans (1732–1808) – Sławni na tarnogórskiej ziemi. „Montes Tarnovicensis”. 22.
