Cegła

Cegła – opis powierzchni

Sztapel cegieł

Cegły gotyckie ze zbiorów Muzeum w Chełmnie

Stempel na cegle użytej do budowy Fortu Winiary

Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).

Historia

Cegła jest jednym z najpopularniejszych materiałów stosowanych w budownictwie od czasów starożytnych. W kulturach starożytnego Wschodu znana już od V tysiąclecia p.n.e. Stosowana była początkowo jako cegła suszona na słońcu, wypalana z gliny pojawiła się w IV w.p.n.e., a silikatowa (cegła wapienno-piaskowa) w XIX wieku.

Od czasów babilońskich wytłaczano w cegłach napisy i stemple – znaki wytwórcy. Oznaczanie cegieł utrzymywało się w średniowieczu, renesansie i trwa do naszych czasów.

Wymiary

• cegła romańska – przeciętne wymiary 26-28 X 12-13 X 8-9 cm

• cegła gotycka – 28-30 X 13-14 X 8,5-9 cm

• współczesna polska- 25 X 12 X 6,5 cm (stosowana przed wojną w Polsce : 27 X 13 X 6 cm)

Charakterystyka

Cegły produkuje się o różnych wymiarach, w których stosunek grubości do szerokości i długości wynosi najczęściej 1 : 2 : 4 (z uwzględnieniem grubości spoin). Najmniejsza powierzchnia prostopadłościanu cegły nazywana jest główką, wąska i długa powierzchnia to wozówka, największa powierzchnia to podstawa. Wcześniej cegły miały również kształt sześcianu.

Wytrzymałość mechaniczną cegieł określa za pomocą klasy, np. klasa 15 oznacza wyrób o wytrzymałości na ściskanie 15 MPa.

Rodzaje cegieł

• cegła surowa – cegła adobe (suszona)
• cegła ceramiczna (suszona i wypalana)
• cegła wapienno-piaskowa
• cegła szamotowa
• cegła magnezytowa
• cegła żużlowa

Informacje w siostrzanych projektach

 Ilustracje i media  w Wikimedia Commons
 Definicje słownikowe  w Wikisłowniku

Zobacz też

• cegła szklana
• wątek – sposób ułożenia cegieł w murze
• cegielnia
• ceramika architektoniczna
• szamot

Bibliografia

• Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1969.