Centrum Wyższych Studiów Wojskowych
Centrum Wyższych Studiów Wojskowych (C.W.S.W.) - ośrodek doskonalenia pułkowników i generałów Wojska Polskiego do roli wyższych dowódców.
[edytuj] Historia centrum
Centrum Wyższych Studiów Wojskowych funkcjonowało w latach 1923-1925, a następnie w latach 1927-1933. Przerwa w działalności wymuszona była trudnościami finansowymi. W pierwszym okresie funkcjonowania Centrum przeprowadziło dwa kursy, a w następnym pięć. Absolwentami kursów było 105 oficerów Wojska Polskiego przeznaczonych na najwyższe stanowiska dowódcze. W większości byli to oficerowie na stanowisku dowódcy dywizji lub równorzędnym.
Centrum powołane zostało do życia rozkazem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 16 października 1923 [1].
Centrum podległe było Generalnemu Inspektorowi Sił Zbrojnych z którym dzieliło siedzibę przy al. Ujazdowskich 1 w Warszawie. W okresie swojego istnienia nawiązywało także ścisłą współpracę z Wyższą Szkołą Wojenną. Współorganizowała z tą uczelnią kursy wyższe dla oficerów lotnictwa i artylerii.
Na I kurs C.W.S.W. powołano 3 generałów i 12 pułkowników, w tym 9 dowódców dywizji piechoty, 2 dowódców brygad jazdy i 2 szefów artylerii okręgów korpusów oraz jednego inspektora jazdy i jednego oficera sztabu Inspektoratu Armii [2]. Po 20 stycznia 1924 do grupy słuchaczy dołączył, w charakterze hospitanta, Wacław Kłoczkowski (wówczas w stopniu generała brygady) [3]. Wymieniony był jedynym admirałem, którego wyznaczono na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej [4]. 31 marca 1924 jeden słuchacz został awansowany na generała dywizji, a 5 na generała brygady ze starszeństwem z 1 lipca 1923. Po zakończeniu kursu, 1 grudnia 1924, kolejnych trzech absolwentów kursu (Kowalewski, Jasiński i Prochaska) zostało awansowanych na generałów brygady ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924.
Na II kurs C.W.S.W. powołano 14 generałów i 3 pułkowników, w tym 6 dowódców dywizji piechoty i jednego dowódcę piechoty dywizyjnej oraz jednego dowódcę dywizji kawalerii i 3 dowódców brygad kawalerii, a także 3 szefów artylerii okręgów korpusów. Ponadto szefa departamentu w M.S.Wojsk., zastępcę dowódcy okręgu korpusu i zastępcę szefa SG WP [5].
4 lipca 1932 Minister Spraw Wojskowych nadał absolwentom kursów I-VI odznaki Centrum Wyższych Studiów Wojskowych [6]. Odznaki noszone były na prawej kieszeni munduru.
[edytuj] Kursy
| I kurs | 15 XI 1923 | 15VIII 1924 | 14 słuchaczy, 1 hospitant |
| II kurs | 1 XII 1924 | 20 VIII 1925 | |
| III kurs | 3 I 1927 [7] | 24 VI 1927 | 15 słuchaczy |
| IV kurs | 6 XII 1929 | 10 VII 1930 | |
| V kurs | 6 XII 1930 | 31 VII 1931 | |
| VI kurs | 10 XI 1931 | 15 VII 1932 | |
| VII kurs | X/XI 1932 | 25 X 1933 [8] | 12 słuchaczy |
[edytuj] Kierownicy i komendanci
- gen. dyw. Lucjan Żeligowski
- gen. bryg. Jan Thullie
- płk Ludwik Lichtarowicz p.o.
- gen. bryg. Janusz Głuchowski od 4 VI 1930 [9]
- gen. bryg. Edmund Knoll-Kownacki
[edytuj] Słuchacze
[edytuj] I Kurs (15 XI 1923 - 15 VIII 1924) [10]
| 1 | gen. bryg. / gen. dyw. | Wacław Fara | dowódca 2 DGór. | ||
| 2 | gen. bryg. | Gustaw Kuchinka | dowódca 27 DP | zm. 6.XII.1923 | |
| 3 | gen. bryg. | Andrzej Galica | dowódca 1 DGór. | ||
| 4 | gen. bryg. / kontradm. | Wacław Kłoczkowski | dyspozycja M.S.Wojsk. | hospitant, bez klasyfikacji | |
| 5 | płk / gen. bryg. | Gustaw Orlicz-Dreszer | inspektor jazdy w IA Nr II [11] | ||
| 6 | płk / gen. bryg. | Stanisław Burhardt-Bukacki | dowódca 8 DP | ||
| 7 | płk / gen. bryg. | Stanisław Taczak | dowódca 17 DP | ||
| 8 | płk / gen. bryg. | Olgierd Pożerski | szef Artylerii DOK Nr I | ||
| 9 | płk SG / gen. bryg. | Wiktor Thommee | I oficer sztabu IA Nr II | ||
| 10 | płk / gen. bryg. | Aleksander Kowalewski | szef Artylerii DOK Nr IV | ||
| 11 | płk / gen. bryg. | Albin Jasiński | dowódca 11 DP | ||
| 12 | płk / gen. bryg. | Emil Prochaska | dowódca 7 DP | ||
| 13 | płk | Karol Szemiot | dowódca 29 DP | ||
| 14 | płk | Konstanty Plisowski | dowódca 6 BJ | ||
| 15 | płk | Stefan Strzemieński | dowódca 8 BJ | ||
| 16 | płk | Mieczysław Mackiewicz | dowódca 30 DP |
[edytuj] II Kurs (1 XII 1924 - 20 VIII 1925) [12]
| 1 | gen. dyw. | Kazimierz Dzierżanowski | dowódca 28 DP | |
| 2 | gen. dyw. | Stanisław Wróblewski | szef Departamentu I Piechoty M.S.Wojsk. | |
| 3 | gen. dyw. | Kazimierz Ładoś | dowódca 16 DP | |
| 4 | gen. bryg. | Tadeusz Jastrzębski | zastępca dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX | |
| 5 | gen. bryg. | Juliusz Rómmel | dowódca 1 DK | |
| 6 | gen. bryg. | Mikołaj Majewski | szef artylerii Okręgu Korpusu Nr III | |
| 7 | gen. bryg. | Tadeusz Piskor | II zastępca szefa SG WP | |
| 8 | gen. bryg. | Stanisław Małachowski-Nałęcz | dowódca 10 DP | |
| 9 | gen. bryg. | Wincenty Kaczyński | szef artylerii Okręgu Korpusu Nr I | [13] |
| 10 | gen. bryg. | Michał Karaszewicz-Tokarzewski | dowódca 19 DP | |
| 11 | gen. bryg. | Kazimierz Fabrycy | dowódca 3 DP Leg. | |
| 12 | gen. bryg. | Aleksander Narbut-Łuczyński | dowódca 2 DP Leg. | |
| 13 | gen. bryg. | Roman Jasieński | dowódca piechoty dywizyjnej 6 DP | |
| 14 | gen. bryg. | Franciszek Meraviglia-Crivelli | szef artylerii Okręgu Korpusu Nr VI | [14] |
| 15 | płk | Stanisław Sochaczewski | dowódca VII BK | |
| 16 | płk | Janusz Głuchowski | dowódca I BK | |
| 17 | płk | Henryk Brzezowski | dowódca 5 SBK |
[edytuj] III Kurs (3 I 1927 - 24 VI 1927)
| 1 | gen. bryg. | Anatol Kędzierski | dowódca 14 DP | |
| 2 | gen. bryg. | Mieczysław Dąbkowski | dowódca 7 DP | |
| 3 | gen. bryg. | Józef Tokarzewski | szef Departamentu Kawalerii M.S.Wojsk. | |
| 4 | płk piech. | Romuald Dąbrowski | dowódca 28 DP | |
| 5 | płk piech. | Franciszek Sikorski | dowódca 9 DP | |
| 6 | płk piech. | Stanisław Sołłohub-Dowoyno | dowódca PD 4 DP | |
| 7 | płk SG | Henryk Bobkowski | dowódca 8 DP | |
| 8 | płk SG inż. | Michał Bajer | dyspozycja szefa SG WP | |
| 9 | płk piech. | Władysław Bończa-Uzdowski | dyspozycja M.S.Wojsk. | |
| 10 | płk piech. | Antoni Szylling | dowódca PD 23 DP | |
| 11 | płk sap. | Józef Olszyna-Wilczyński | dowódca 1 Brygady KOP | |
| 12 | płk kaw. | Michał Ostrowski | dowódca XVIII BK | |
| 13 | płk art. | Stanisław Marian Rohoziński | zastępca szefa 1 Okręgowego Szefostwa Artylerii | |
| 14 | płk art. | Stanisław Miller | zastępca szefa Departamentu Uzbrojenia M.S.Wojsk. | |
| 15 | płk sap. | Ludwik Hickiewicz | szef Saperów Okręgu Korpusu Nr I |
[edytuj] IV Kurs (6 XII 1929 - 10 VII 1930)
| 1 | gen. bryg. | Czesław Jarnuszkiewicz | zastępca dowódcy OK I | |
| 2 | płk piech. | Bolesław Jatelnicki | dowódca piechoty dywizyjnej 4 DP | |
| 3 | gen. bryg. | Jan Kruszewski | ||
| 4 | gen. bryg. | Kazimierz Orlik-Łukoski | ||
| 5 | gen. bryg. | Stanisław Grzmot-Skotnicki | ||
| 6 | gen. bryg. | Mieczysław Smorawiński | ||
| 7 | gen. bryg. | Juliusz Zulauf | ||
| 8 | płk art. | Aleksander Batory | dowódca 5 GA | |
| 9 | płk piech. inż. | Bolsław Antoni Fijałkowski | dowódca PD 23 DP | |
| 10 | płk piech. | Eugeniusz Godziejewski | dowódca 4 Brygady OP | |
| 11 | płk art. | Józef Korycki | dowódca 8 GA | |
| 12 | płk | Rudolf Niemira | ||
| 13 | płk | Zygmunt Piasecki | ||
| 14 | płk inż. | Zygmunt Podhorski | ||
| 15 | płk art. | Karol Schrötter | dowódca 3 GA | |
| 16 | płk | Julian Skokowski | dowódca PD 19 DP | |
| 17 | płk | Jan Skoryna | ||
| 18 | płk | Rudolf Underka | ||
| 19 | płk | Stanisław Więckowski | ||
| 20 | płk piech. | Władysław Grabowski | dowódca PD 14 DP | † 28/29 IV 1930 |
| 21 | płk pil. | Jan Sendorek | zastępca szefa Departamentu Aeronautyki M.S.Wojsk. |
[edytuj] V Kurs (6 XII 1930 - 31 VII 1931)
| 1 | gen. bryg. | Tadeusz Malinowski | dowódca 17 DP | |
| 2 | gen. bryg. | Czesław Młot-Fijałkowski | dowódca 18 DP | |
| 3 | gen. bryg. | Stanisław Skwarczyński | dowódca 1 DP Leg. | |
| 4 | gen. bryg. | Jerzy Wołkowicki | dowódca 27 DP | |
| 5 | płk inż. | Janusz Beaurain | dowódca 1 Grupy Aeronautycznej | |
| 6 | płk art. | Jan Maciej Bold | szef Departamentu Artylerii M.S.Wojsk. | |
| 7 | płk art. | Leopold Cehak | dowódca 6 Grupy Artylerii | |
| 8 | płk sap. | Roman Bolesław Ciborowski | dowódca 1 Brygady Saperów w Modlinie | |
| 9 | płk kaw. | Stefan Dembiński | dowódca XII BK | |
| 10 | płk kaw. | Wincenty Jasiewicz | dowódca X BK | |
| 11 | płk piech. | Stanisław Kozicki | dowódca piechoty dywizyjnej 8 DP | |
| 12 | płk kaw. | Stefan Hanka-Kulesza | dowódca XVII BK | |
| 13 | płk piech. | Bernard Mond | dowódca piechoty dywizyjnej 6 DP | |
| 14 | płk piech. | Wilhelm Orlik-Rückemann | II dowódca piechoty dywizyjnej 23 DP | |
| 15 | płk piech. | Kazimierz Sawicki | dowódca piechoty dywizyjnej 29 DP | |
| 16 | płk art. | Kazimierz Schally | dowódca 1 Grupy Artylerii | |
| 17 | płk art. | Eugeniusz Gałuszczyński | dowódca 9 Grupy Artylerii |
[edytuj] VI Kurs (10 XI 1931 - 15 VII 1932)
| 1 | gen. bryg. | Walerian Czuma | dowódca 5 DP | |
| 2 | gen. bryg. | Włodzimierz Maxymowicz-Raczyński | dowódca 4 DP | |
| 3 | gen. bryg. | Sergiusz Zahorski | dowódca BK "Poznań" | |
| 4 | płk piech. | Władysław Filip Dragat | dowódca PD 22 DPG | |
| 5 | płk dypl. | Adam Korytowski | dowódca BK "Równe" | |
| 6 | płk art. | Henryk Kreiss | dowódca 2 GA | |
| 7 | płk art. | Otton Krzisch | dowódca 9 pal | |
| 8 | płk piech. | Józef Kustroń | dowódca PD 16 DP | |
| 9 | płk piech. | Józef Kwaciszewski | dowódca PD 18 DP | |
| 10 | płk art. | Karol Ignacy Nowak | dowódca 12 pal | |
| 11 | płk piech. | Michał Pakosz | dowódca OWar. "Wilno" | |
| 12 | płk dypl. | Władysław Pieniążek | dowódca PD 11 DP | |
| 13 | płk dypl. inż. | Ludomił Rayski | szef Departamentu Aeronautyki M.S.Wojsk. | |
| 14 | płk dypl. | Ludwik Kmicic-Skrzyński | dowódca BK "Białystok" |
[edytuj] VII Kurs (10 XI 1932 - 10 VIII 1933)
| 1 | gen. bryg. | Edmund Knoll-Kownacki | ||
| 2 | płk dypl. | Gustaw Paszkiewicz | ||
| 3 | płk dypl. | Alfons Wojtkielewicz | ||
| 4 | płk | Franciszek Dindorf-Ankowicz | ||
| 5 | płk dypl. | Romuald Wolikowski | dowódca PD 4 DP | |
| 6 | płk | Alojzy Wir-Konas | ||
| 7 | płk | Roman Witorzeniec | ||
| 8 | płk | Franciszek Alter | ||
| 9 | płk | Ludwik Bittner | ||
| 10 | płk dypl. dr | Roman Abraham | ||
| 11 | płk dypl. inż. | Władysław Ludwik Zachorowski | ||
| 12 | płk dypl. inż. | Stefan Rotarski |
[edytuj] III Kurs (15 XI 1925 - 1926)
Na III Kurs, który miał się rozpocząć 15 listopada 1925, powołany został między innymi:
- gen. bryg. Mieczysław Norwid-Neugebauer - szef Departamentu VII Intendentury M.S.Wojsk. [15]
Przypisy
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L.dz. O.III.Szt.Gen. 10165.Szk. Otwarcie Centrum wyższych studjów wojskowych (Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 39 z 16.10.1923 r., poz. 504).
- ↑ Odkomenderowanie na I Kurs ogłoszono w Dzienniku Personalnym M.S.Wojsk. Nr 75 z 06.12.1923 r., a wcześniej w Dzienniku Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 39 z 1923 r.
- ↑ Z dniem 20 stycznia 1924 r. zwolniony ze stanowiska II zastępcy szefa Administracji Armii i pozostawiony w dyspozycji M.S.Wojsk. z równoczesnym odkomenderowaniem na I kurs w Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 6 z 24.01.1924 r.
- ↑ Od marca do września 1927 r. był dowódcą PD 15 DP w Bydgoszczy.
- ↑ Odkomenderowanie na II Kurs ogłoszono w Dzienniku Personalnym M.S.Wojsk. Nr 132 z 20.12.1924 r., a wcześniej w Dzienniku Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 39 z 1923 r.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 8 z 04.07.1932 r.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 55 z 31.12.1926 r.
- ↑ Piotr Stawecki w biogramach generałów: Franciszka Altera i Franciszka Dindorf-Ankowicza podaje, że VII kurs trwał od 10 XI 1932 do 10 VIII 1933 r.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 18.06.1930 r.
- ↑ Lista absolwentów I Kursu C.W.S.W. została ogłoszona w Dzienniku Personalnym M.S.Wojsk. Nr 16 z 13.02.1925 r., a wcześniej w dodatku tajnym Nr 15 do Dziennika Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 44 z 1924 r.
- ↑ IA - Inspektorat Armii.
- ↑ Lista absolwentów II kursu C.W.S.W. została ogłoszona w Dzienniku Personalnym M.S.Wojsk. Nr 115 z 30.10.1925 r.
- ↑ Wincenty Kaczyński z powodu choroby nie został sklasyfikowany.
- ↑ Franciszek Meraviglia-Crivelli nie został wymieniony wśród absolwentów.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 112 z 25.10.1925 r.
[edytuj] Bibliografia
- Julian M. Skelnik, 2006, Centrum Wyższych Studiów Wojskowych 1923-1933, Gdynia, Armagedon, ISBN 83-918106-6-6
- Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych 1923-1933,
- Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6,
|
||||||||
