Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
_-_kultura_%C5%82u%C5%BCycka.JPG&filetimestamp=20060428222112)
Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικος (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κεραμος (keramos – ziemia, glina).
Obecnie, przez ceramikę rozumie się wszystkie tworzywa i wyroby nieorganiczno-niemetaliczne, w trakcie otrzymywania, których istotnym procesem jest obróbka cieplna w temperaturze powyżej kilkuset ° C, np. spiekanie lub prażenie.
Historia ceramiki sięga paleolitu. Najstarsze znalezione wyroby datuje się na 13000 lat p.n.e., szklane 5000 - 6000 lat p.n.e., materiały wiążące (wapno, gips) używane są od 2000 - 5000 lat. Ceramikę wytwarzali już Grecy, znana jest kultura pilińska z okresu brązu, jedna z zespołu kultur mogiłowych, która zajmowała się obróbką ceramiki. W Polsce ceramika stosowana jest od 6000 lat.
Spis treści |
Klasyczny proces produkcji wyrobów ceramicznych polega na dokładnym wymieszaniu odpowiednich surowców, formowaniu, wysuszeniu i wypaleniu (jednokrotnym lub wielokrotnym). Proces wypalania odbywa się w piecach: tunelowych, komorowych (ceramika budowlana, sanitarna itp.) oraz w piecach grafitowych i innych, często o kontrolowanej atmosferze wypalania (ceramika specjalna). Temperatura wypalania mieści się w zakresie od 900 °C (ceramika budowlana) do 2000 °C (ceramika węglikowa). W wysokich temperaturach zachodzi zjawisko spiekania, w wyniku którego otrzymuje się czerep o pożądanej gęstości, znacznie mniejszej od gęstości surowca, ze względu na usunięcie wody podczas obróbki termicznej. Niektóre wyroby ceramiczne po wypaleniu pokrywa się szkliwem.
Do produkcji materiałów ceramicznych używa się:
Ceramika jest materiałem z grupy materiałów inżynierskich (obok metali i polimerów). Posiada wybitne właściwości takie jak: odporność na działanie wysokich temperatur, odporność na działanie czynników chemicznych, dobre właściwości mechaniczne, dobre właściwości dielektryczne i izolacyjne (nieprzewodność elektryczna), duża twardość (odporność na ścieranie, ognioodporność). Jej wadami są mała wytrzymałość na rozciąganie (podatność na gwałtowne zmiany temperatury), jest podatna na uderzenia i krucha. Kruchość utrudnia obróbkę mechaniczną wyrobów i łączenie materiałów ceramicznych ze sobą lub innymi materiałami. Ceramika porowata wykazuje się wysoką wytrzymałością 25 - 1000MPa, na równi z wytrzymałością stali, stopów, kamienia stałego. Ceramika inżynierska jest jednym z najbardziej wytrzymałych materiałów inżynierskich po diamencie.
Znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach gospodarki: budownictwie, hutnictwie, elektronice, transporcie (samochody, samoloty), przemyśle kosmicznym. Powszechne są również ceramiczne elementy wyposażenia domu. W kuchni takie jak: naczynia, niewielkie pojemniki i inne akcesoria. W łazience armatura. Znane są także wyroby dekoracyjne z ceramiki. Wyroby ceramiczne bardzo często stosowane są w miejscach narażonych na działanie czynników atmosferycznych, agresywnych substancji, szczególnie wysokich temperatur. Dlatego ze względu na jej właściwości wykonuje się z niej materiały ogniotrwałe takie jak: osłony typu OSC, włókno cięte luzem, taśmy, maty ceramiczne, papier ceramiczny, ceramikę techniczną, elementy kotwiące, betony, cegły izolacyjne, płyty, moduły ceramiczne stosowane między innymi na niewielkie piece grzewcze, masy, kleje i powłoki, rękawice ochronne, w akwarystyce stosuje się ceramiczne kształtki do filtracji biologicznej, kul ceramicznych używa się do uzdatniania wody lub w procesie mielenia, także jako materiał ścierający lub do ochrony korozyjnej materiałów.
Ceramikę wykorzystuje się także do produkcji filtrów chemicznych, głównie wyrabia się filtry piankowe. Wyrabia się również farby o różnych właściwościach.
Ceramiczne elementy piezoelektryczne wykorzystywane są jako napędy warstwowe np. przy budowie wtrysków paliwa, na czujki ciśnieniowe, generatory ultradźwięków.
Ceramika ma także szerokie zastosowania w medycynie. Z ceramiki tworzy się takie elementy jak główkę protezy stawu biodrowego lub panewki stawu (ze względu na dużą tolerancję biologiczną), stawy kolanowe, protezy zębowe (ze względu na ich obojętność chemiczną i estetykę). Możliwe jest wykorzystanie materiałów bioaktywnych w przypadku częściowych ubytków tkanki kostnej, które stymuluję przebudowę a nawet odbudowę tkanki kostnej.
Kamionka ze względu na swoją dużą wytrzymałość, odporność na działanie kwasów i nieprzepuszczalność służy do budowy kanalizacji i naczyń, płytek posadzkowych i ściennych, armatury kwasoodpornej.
Fajans i porcelana służą głównie do wyrobu naczyń, ale także sprzęt laboratoryjny o dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej odporności na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalności.
