Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli
| Cerkiew Opieki Matki Bożej | |||||||||||||
 Widok od strony Nerli |
|||||||||||||
| Państwo |  Rosja |
||||||||||||
| Miejscowość | okolice Bogolubowa | ||||||||||||
| Wyznanie | prawosławne | ||||||||||||
| Kościół | Rosyjski Kościół Prawosławny | ||||||||||||
| Wezwanie | Opieka Matki Bożej | ||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||
Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli – prawosławna cerkiew położona u ujścia Nerli do Klaźmy. Wzniesiona w 1165.
Fundatorem świątyni był książę Andrzej I Bogolubski, który według podania postanowił zbudować ją jako pomnik pamięci swojego zmarłego syna Izjasława[1]. Budynek został wzniesiony w 1165 na miejscu wskazanym osobiście przez księcia[2]. Obiekt powstał na sztucznie usypanym wzniesieniu, co miało uchronić fundamenty cerkwi przed podmyciem w czasie wiosennych wylewów Nerli[2]. Sięgają one głębokości 5,2 metra[3].
Cerkiew Opieki Matki Bożej na Nerli jest typową dla architektury staroruskiej świątynią wspartą na czterech filarach, wzniesioną na planie czworoboku z pojedynczą kopułą w centralnym miejscu dachu. Budowniczowie świątyni wznieśli ją w całości z białego kamienia, rezygnując z bogatego zdobnictwa zewnętrznego, jakie zastosowano przy budowie soborów Zaśnięcia Matki Bożej i św. Dymitra Sołuńskiego we Włodzimierzu. Jedyną dekorację zewnętrzną cerkwi stanowią rzędy półkolumn, które w zamiarze twórców miały stworzyć iluzję większej niż rzeczywista wysokości budowli, oraz skromniejsze niż w cerkwiach włodzimierskich kompozycje rzeźbiarskie z postaciami lwów, twarzy kobiecych (symbolizujących Matkę Bożą oraz króla Dawida[4]. Kopuła znajdująca się obecnie na budynku pochodzi z 1803 i jest znacznie mniejsza niż konstrukcja pierwotna[2]. Wewnętrzna dekoracja budynku wykonana w średniowieczu nie przetrwała; jej pozostałości widoczne jeszcze w XIX wieku zostały w 1877 usunięte w czasie generalnego remontu świątyni[4].
W 1784 istniał projekt całkowitej rozbiórki cerkwi i wykorzystania pozyskanego materiału budowlanego na wzniesienie dzwonnicy w Monasterze Bogolubowskim. Do realizacji tych planów nie doszło, gdyż archimandryta monasteru nie doszedł do porozumienia z robotnikami, którzy mieli wykonać prace rozbiórkowe[1].
Cerkiew od 1992 znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO[5]. Przez wielu autorów uważana jest za największe osiągnięcie architektury staroruskiej[6].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.129
- ↑ 2,0 2,1 2,2 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.130
- ↑ Wzdłuż Złotego Pierścienia Rosji, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1986, s. 189
- ↑ 4,0 4,1 A. Nizowskij, Samyje znamienityje..., s.131
- ↑ White Monuments of Vladimir and Suzdal
- ↑ Riasanovsky N. V., Steinberg M. D.: Historia Rosji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 60. ISBN 978-83-233-2615-1.
[edytuj] Bibliografia
- A. Nizowskij, Samyje znamienityje monastyri i chramy Rossii, Wecze, Moskwa 2000, ISBN 5-7838-0578-5
