Choszczówka
Choszczówka – osiedle domów jednorodzinnych w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka, zlokalizowane przy linii kolejowej z Warszawy w kierunku Gdańska w otoczeniu Lasów Legionowskich. Choszczówka od północy graniczy z gminą Jabłonna, a od północnego-wschodu ze wsią Józefów w gminie Nieporęt. Populacja osiedla wynosi ok. 2000 osób. Zabudowa jednorodzinna głównie wolno stojąca.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wieś Choszczówka powstała w pierwszej połowie XIX wieku na wykarczowanym terenie leśnym. Po uruchomieniu nadwiślańskiej linii kolejowej stała się osadą letniskową należącą administracyjnie do gminy Jabłonna[1]. W 1877 mieszkało w niej 58 osób, a w 1904 - 61. W 1921 na trzydzieści budynków aż dwadzieścia jeden stanowiło domy letniskowe. Rozwój Choszczówki należy przypisać Franciszkowi Wodiczce, który będąc w latach 1927-1933 sołtysem zainicjował powstanie Towarzystwa Przyjaciół Osiedla, ochotniczej straży pożarnej i biblioteki[2]. W ramach przygotowań wojennych w 1939 w Choszczówce umieszczono stanowisko baterii przeciwlotniczej[3]. 1 września 1939 nad Choszczówką został zestrzelony polski myśliwiec PZL P7a - pilot Mieczysław Leonard Olszewski zginął[4], [5]. Podczas wojny obronnej 1939 i wyzwalania Warszawy w październiku 1944 (47 Armia Radziecka 1 Frontu Białoruskiego) w okolicznych lasach toczyły się walki, a znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu lub uszkodzeniu. W 1951 Choszczówkę przyłączono do Warszawy, stała się najbardziej wysuniętą na północ częścią dzielnicy Praga Północ. W latach 1956-59 wybudowano przy ulicy Przytulnej budynek szkoły podstawowej (nosiła numer 156). Obecnie w budynku tym mieści się Gimnazjum nr 124 im. Polskich Noblistów[6]. W 1962 utwardzono ulicę Józefa Mehoffera od przejazdu kolejowego do Raciborskiej i do Choszczówki dotarła pierwsza w historii linia autobusowa 133 (wcześniej kursująca do pętli zlokalizowanej przed przejazdem kolejowym - zatoki znajdowały się po obu stronach jezdni) [7] (od 1986 dołączyła do niej linia 176, a od 2007 Choszczówka jest objęta również komunikacją nocną - od 2007 do 2011 linia N13, od 2011 linia N64). W osiedle nie inwestowano, od początku lat 70-tych obowiązywał zakaz budowy nowych budynków, rozbudowy istniejących, dokonywania nasadzeń i zakładania ogrodów.Dokonywano jedynie zachowawczych remontów budynków istniejących. Związane to było z obowiązującymi planami budowy osiedla niskich bloków mieszkalnych, z planów tych zrezygnowano dopiero na początku lat 90-tych XX wieku[8]. Od 2005 mieszkańcy są zrzeszeni w Stowarzyszeniu "Nasza Choszczówka"[9].
[edytuj] Kaplica prymasowska
Z Choszczówką wiąże się postać prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 1969 Instytut Świeckich Pomocnic Maryi Jasnogórskiej Matki Kościoła zakupił plac z budynkiem przy ulicy Świerkowej 4, postawiono tu dom kurpiowski sprowadzony w 1973 z okolic Myszyńca. Do tego miejsca przyjeżdżał prymas Stefan Wyszyński na wypoczynek. Obecnie kaplica służy okolicznym mieszkańcom jako miejsce modlitwy[10].
[edytuj] Podział administracyjny
Obecnie oprócz terenu pierwotnej Choszczówki, który zlokalizowany jest na zachód od linii kolejowej, do granic osiedla Choszczówka wlicza się zazwyczaj:
- Choszczówka-Kolonia (tereny na północny zachód od Choszczówki, od ulicy Chlubnej do północnych granic Warszawy)
- Tereny oczyszczalni ścieków Czajka i wokół niej
- Łapigrosz (dawna wieś, następnie osiedle na południe od Choszczówki)
- Brzeziny Nowe (dawna wieś, następnie osiedle na wschód od linii kolejowej)
- Różopole (dawna wieś, następnie osiedle na południowy wschód od Choszczówki)
- Góry Skierdowskie
Na terenie Choszczówki znajduje się jeden zakład przemysłowy – oczyszczalnia ścieków Czajka. Są dwa osiedla domów jednorodzinnych zbudowane przez deweloperów – osiedle przy ul. Brzezińskiej i osiedle Zielona przy ul. Mehoffera, reszta zabudowy to domy budowane indywidualnie.
W rejestrze zabytków znajduje się zespół dworski "Choszczówka" z I poł. XIX w. zlokalizowany przy ul. Dębowej 12 [11].
Zobacz też: Choszczówka Dębska, Choszczówka Rudzka, Choszczówka Stojecka.
[edytuj] Bibliografia
- Encyklopedia Warszawy, praca zbiorowa, PWN Warszawa 1975 s. 90.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Choszczówka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 1 (Abablewo – Januszowo) z 1900 r.
- ↑ Dawny Wołomin, Franciszek Wodiczko (1882 - 1950)
- ↑ Polska zbrojna, Bój o niebo nad Warszawą Adam Kaczyński, 19 kwietnia 2011
- ↑ Historia i współczesność, Myśliwiec z Choszczówki Krzysztof Janowicz
- ↑ Historyczny Biuletyn Lotniczy, wrzesień 2001, Piotr Matwiej
- ↑ Strona Gimnazjum nr 124 im. Polskich Noblistów
- ↑ Trasbus, historia linii 133
- ↑ "Warszawa na tle stolic Europy" Stefan Kurowski
- ↑ Strona Stowarzyszenia "Nasza Choszczówka"
- ↑ Zastęp Prymasa, Irena Świerdzewska "Idziemy" nr 22/2011
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych m. st. Warszawy. [dostęp 2010-01-23].
|
|||||
