Chrzest Pański

Chrzest Pański
Chrzest Chrystusa (obraz Piera della Francesca)
Dzień	niedziela po uroczystości Objawienia Pańskiego (Trzech Króli) (kat.) 19 stycznia (praw. wg kal. greg., razem z Objawieniem Pańskim)
Typ święta	chrześcijańskie
Upamiętnia	chrzest Jezusa Chrystusa
Podobne święta	Epifania, Jordan

Chrzest Pański, Chrzest Jezusa Chrystusa – w chrześcijaństwie święto zamykające okres świętowania Bożego Narodzenia. W Kościele rzymskokatolickim, jak i greckokatolickim, przypada w niedzielę po uroczystości Objawienia Pańskiego (Trzech Króli).

Tradycja katolicka

Najstarszej tradycji tego święta należy szukać w liturgii Kościoła wschodniego, ponieważ (pomimo wyraźnego udokumentowania w Ewangeliach) chrzest Jezusa nie miał w liturgii rzymskiej oddzielnego święta. Dekretem Świętej Kongregacji Obrzędów z 23 marca 1955 ustanowiono na dzień 13 stycznia, w miejsce dawnej oktawy Epifanii, wspomnienie chrztu Jezusa. Posoborowa reforma kalendarza liturgicznego w 1969 określiła ten dzień jako święto Chrztu Pańskiego. Pominięto wyrażenie "wspomnienie" i przesunięto jego termin na niedzielę po 6 stycznia.

Teksty modlitw, jakie są związane ze świętem Chrztu Pańskiego są bardzo dokładnie przekazane w Biblii. Podkreślają tego święta z uroczystością Epifanii, czyli Objawienia Pańskiego. W tym wydarzeniu katolicy widzą pierwsze w historii świata pojawienie się w postaci widzialnej całej Trójcy Świętej: Bóg Ojciec przemawia, Syn Boży jest w postaci ludzkiej, a Duch Święty pojawia się nad nim w postaci gołębicy (epifania trynitarna).

Święto Chrztu Pańskiego z jednej strony objawia wierzącym Jezusa jako umiłowanego Syna Bożego, posłanego przez Ojca w mocy Ducha Świętego dla zbawienia człowieka, z drugiej zaś strony kieruje uwagę na rzeczywistość chrztu.

Kościół obchodzi święto przyjęcia do wspólnoty wierzących dzięki wodzie chrztu. Istnieje nakaz liturgiczny, aby w Wielką Sobotę wystroić chrzcielnicę i pokazać ludowi jako kołyskę jego narodzin dla nieba. Z tej okazji kapłan dokonuje uroczystego poświęcenia na oczach wiernych wody chrzcielnej. Tego dnia powinno się udzielać chrztu wszystkim katechumenom, którzy w czasie wielkanocnym mają otrzymać chrzest święty.

Wraz ze świętem chrztu Chrystusa kończy się liturgicznie okres Bożego Narodzenia. W Polsce jednak jest dawny zwyczaj kończenia tego czasu świętem Ofiarowania Pańskiego (Matki Bożej Gromnicznej) 2 lutego. Dlatego do tego czasu można zachować szopkę w kościele i śpiewać kolędy.

Miejsce chrztu Jezusa Chrystusa

Św. Jan Apostoł podaje miejsce, gdzie miał być ochrzczony Jezus: "Działo się to w Betanii po drugiej stronie Jordanu, gdzie Jan udzielał chrztu" (J 1, 28). Jako dawną Betanię Zajordańską (była, bowiem także Betania Przedjordańska ok. 3 km od Jerozolimy, gdzie mieszkał Łazarz z Marią i Martą) wskazuje się dzisiejsze Chirbet el Medesz, gdzie znajduje się potok, wpływający do Jordanu, mający wodę nawet w upalne lata. Tu według biblistów miał się ukrywać kiedyś Eliasz. Tu osiemset lat po nim miał wystąpić Jan Chrzciciel. W pobliżu Jordan jest bardzo płytki, tak, że tędy właśnie prowadził szlak ze wschodu na zachód. Wykorzystał tę dogodną sytuację brodu Jan Chrzciciel, aby zwiastować Mesjasza i przygotować ludzi na jego przyjście.

Święto Chrztu Pańskiego w Kościołach obrządków wschodnich

Święto Jordan w Przemyślu (2008)

Kościoły obrządków wschodnich posługują się kalendarzem juliańskim, dlatego też większość świąt przypada 2 tygodnie później niż w Kościele rzymskokatolickim.

Kościół Bizantyjsko - Ukraiński

W Kościele Unickim święto chrztu Pańskiego jest nazywane Jordan i obchodzone 19 stycznia, i w tym też dniu tradycyjnie święci się wodę.

Święto Chrztu Pańskiego w Kościele prawosławnym

W Kościele prawosławnym święto Chrztu Pańskiego jest połączone razem z Uroczystościami Epifanii i jest obchodzone w dniu 19 stycznia.

Święto Chrztu Pańskiego w Kościołach protestanckich

Kościoły luterańskie

W Kościołach luterańskich (ewangelicko - augsburskich) święto Chrztu Pańskiego jest obchodzone tak jak w Kościele rzymskokatolickim w pierwszą niedzielę po 6 stycznia.

Kościoły reformowane i prezbiteriańskie

Kościoły te mają podobny porządek świąt jak pozostałe Kościoły protestanckie. Niewątpliwie niedziele są wszędzie eksponowane, co doprowadziło do tego, że niektóre Kościoły prezbiteriańskie, nawet niezależnie od ustaw poszczególnych państw, nie mają drugiego dnia Świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy i Zielonych Świąt.

Kościół anglikański

W Kościołach anglikańskich Święto Chrztu Pańskiego jest również połączone z Epifanią.

Zobacz też

• kalendarz juliański
• kalendarz gregoriański
• kalendarz koptyjski
• święta katolickie i prawosławne w Polsce

Bibliografia

1. Richard Kirste, Święta wielkich religii, Verbinum 1998.
2. Friedrich Thiele, Święta religijne, Verbinum 1995.

Linki zewnętrzne

• Chrzest fundamentem chrześcijańskiej egzystencji - audiencja generalna 1 kwietnia 1998 Jana Pawła II na opoka.org.pl
• Chrzest Pański: Dlaczego takie święto?
• Chrzest Pański w Biblii
• Chrzest Pański w liturgii