Cmentarz żydowski w Toruniu
| Cmentarz żydowski w Toruniu | |
 nr rej. A/553 z 29.05.1991 |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Toruń |
| Adres | ul. Pułaskiego 18/20 |
| Wyznanie | judaizm |
| Stan cmentarza | nieczynny |
| Powierzchnia cmentarza | 0,8 ha |
| Liczba pochówków | ok. 200 |
| Data otwarcia | XVIII w. |
| Data ostatniego pochówku | l. 30. XX w. |
| Data likwidacji | 1975 r. |
|
Położenie na mapie
  Cmentarz żydowski
|
|
| Na mapach: | |
Cmentarz żydowski w Toruniu – położony przy Jakubskim Przedmieściu, między ulicami Antczaka, Pułaskiego i Konopackich[1] w Toruniu, powstał najpewniej w XVIII wieku; obecny cmentarz jest prawdopodobnie tożsamy z wymienionym w dokumentach z 1723 r. miejscem pochówku dla Żydów na gruntach miejskich przed bramą św. Jakuba[2]. Z 1810 roku pochodzi wzmianka o szkodach, jakie na cmentarzu czyniło bydło wypasane przez mieszkańców przedmieść Jakubskiego i Św. Katarzyny, najstarszy zachowany nagrobek natomiast pochodził z 1847 roku. W czasach PRL-u uległ poważnej dewastacji i został zlikwidowany w 1975 roku. Nie zachował się ani jeden nagrobek, a ich wygląd znany jest jedynie z dokumentacji wykonanej w tym roku przez Pracownię Konserwacji Zabytków, do której dokumentację fotograficzną sporządził Bohdan Horbaczewski. Do rejestru zabytków teren pocmentarny trafił w 1991 roku, jednak nie zapobiegło to rozebraniu resztek domu przedpogrzebowego przez okoliczną ludność. W 2009 r. teren cmentarza został uporządkowany - wytyczono na nowo alejki, uczytelniono pozostałości ogrodzenia, osadzono metalowe furtki na pozostałościach dawnej bramy od strony ul. Pułaskiego oraz dokonano odsłonięcia kamienia upamiętniającego najwybitniejszą postać pochowaną na cmentarzu - rabina Cwi Hirsz Kaliszera. Ponadto w 2010 r. ustawiono tablicę informacyjną ze zdjęciem domu przedpogrzebowego i historią cmentarza[3].
Przypisy
- ↑ K. Bielawski: Cmentarz żydowski w Toruniu (pol.). [dostęp 3 czerwca 2008].
- ↑ M. Niedzielska, Cmentarz żydowski w Toruniu, Toruń 2010, s. 33; Burchard podaje datę XIX w.
- ↑ Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. 2010-12-28. [dostęp 2011-02-15].
[edytuj] Bibliografia
- Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 44.
- Magdalena Niedzielska: Cmentarz żydowski w Toruniu. Toruń: 2010. ISBN 978-83-7611-826-0.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Cmentarz żydowski w Toruniu na portalu Wirtualny Sztetl
