Cmentarz Montmartre
| Cmentarz Montmartre | |
Cmentarz Montmartre |
|
| Państwo | |
| Region metropolitalny | |
| Miejscowość | Paryż |
| Na mapach: | |
| Strona internetowa | |
Cmentarz Montmartre nazywany również Cmentarzem Północnym – jest jedną z najstarszych nekropolii Paryża. Położony jest u stóp wzgórza Montmartre w 18 dzielnicy Paryża. Zbudowano go w miejscu dawnych kamieniołomów gipsu. Pierwszy cmentarz został założony w 1789 roku i otwarty w 1798 roku. Tutaj wrzucono do wspólnego grobu ciała Gwardii Szwajcarskiej, wybitej podczas obrony Pałacu Królewskiego Tuileries w 1792 roku.
Cmentarz został na nowo otwarty w 1825 po podjęciu decyzji o założeniu trzech głównych paryskich cmentarzy poza murami miasta. Wtedy właśnie powstał Cmentarz Montmartre na północy, Cmentarz Père-Lachaise na wschodzie i cmentarz Montparnasse na południu. Cmentarz Montmartre o powierzchni 11 hektarów powiększył się o 9 hektarów dodatkowych w 1847 roku. Został on oficjalnie włączony w obszar Paryża w 1860 roku. Pomimo protestów ludności został on przecięty mostem-wiaduktem w 1888 aby ułatwić dojazd do Wystawy Światowej. W związku z budową mostu przeniesiono około stu grobów, w tym grób Stendhala.
Cmentarz jest dzisiaj trzecim pod względem wielkości cmentarzem w Paryżu po Cmentarzu Père-Lachaise i cmentarzu Montparnasse. Cmentarz Montmartre liczy około 20 000 grobów i każdego roku 500 osób jest pochowanych w tym miejscu.
Najbardziej odwiedzany grób na Cmentarzu Montmartre jest grób piosenkarki Dalidy której posąg wielkości ludzkiej, otoczony złotymi promieniami jest widoczny z daleka.
Cmentarz Montmartre stanowi także jedną z polskich nekropolii poza granicami kraju na której pochowano wielu znanych i wybitnych przedstawicieli tego narodu.
Spis treści |
[edytuj] Pochowani na Cmentarzu Montmartre
- Adolphe Adam (1803-1856), francuski kompozytor
- Charles-Valentin Alkan (1813-1888), francuski kompozytor
- André-Marie Ampère (1775-1836), francuski fizyk
- Michel Berger (1947-1992), kompozytor, piosenkarz
- Hector Berlioz (1803-1869), francuski kompozytor
- Lili Boulanger (1893-1918), francuski kompozytor
- Vaclav Brozik (1851-1901), czeski malarz
- Antoine Carême (1784-1883),
- Godefroy Cavaignac, rewolucjonista
- Fanny Cerrito (1817-1909), włoska balerina
- Jean-Baptiste Charcot (1867-1936), francuski żeglarz i badacz polarny
- Dalida (1933-1987), piosenkarka
- Edgar Degas (1834-1917), francuski malarz
- Léo Delibes (1836-1891), francuski kompozytor
- Maria Deraismes (1828-1894), francuska pisarka
- Alexandre Dumas, syn (1824-1895), pisarz
- Johann Maria Farina (1785-1864), włoski chemik, producent
- Georges Feydeau (1862-1921)
- Léon Foucault (1819-1868), francuski naukowiec
- Charles Fourier (1772-1837), francuski socjalista utopijny
- Carole Fredericks (1952-2001), piosenkarka
- Pauline Garcia-Viardot (1821-1910)
- Théophile Gautier (1811-1872), francuski poeta
- Sacha Guitry (1885-1957), aktor/reżyser
- Heinrich Heine (1797-1856), niemiecki poeta
- Louis Jouvet (1887-1951), aktor
- Marie Pierre Koenig (1898-1970), francuski generał
- Eugène Labiche (1815-1888), francuski komediopisarz
- Frédérick Lemaître (1800-1876), aktor
- Mary Marquet (1895-1979), aktorka
- Auguste de Montferrand (1786-1858), francuski architekt
- Gustave Moreau (1826-1898), francuski malarz
- Musidora (Jeanne Roques) (1889-1957), aktorka/reżyser
- Jacques Offenbach (1819-1880), francuski kompozytor
- Francisque Poulbot (1879-1946), malarz
- Adolphe Sax (1814-1894), belgijski budowniczy instrumentów muzycznych
- Stendhal (Marie-Henri Beyle) (1783-1842), francuski pisarz
- François Truffaut (1932-1984), francuski reżyser
- Horace Vernet (1789-1863), francuski malarz
- Alfred de Vigny (1797-1863), francuski poeta/pisarz
- Émile Zola (1840-1902), francuski pisarz
[edytuj] Polacy pochowani na Cmentarzu Montmartre
Na cmentarzu tym znajduje się ponad 57 polskich grobów, w tym 9 zbiorowych, w których spoczywa 236 osób, przeważnie oficerów polskich formacji wojskowych Napoleona, ponadto uczestnicy powstania listopadowego oraz członkowie Rządu Narodowego z okresu powstania. Najważniejszym z tych grobów był grób Juliusza Słowackiego, którego prochy zostały przewiezione do Polski w 1927 roku i złożone w Krypcie Wieszczów Narodowych w Katedrze na Wawelu. Na byłym grobie Słowackiego jest jego wizerunek w brązie i napisem po francusku „Wielki poeta polski”[1]. Na cmentarzu tym zostali pochowani m.in.:
- Jan Alcyato – publicysta, emigracyjny działacz polityczny, niepodległościowy, uczestnik powstania listopadowego, jeden z organizatorów powstania krakowskiego
- Alojzy Prosper Biernacki – ziemianin kaliski, członek opozycji sejmowej kaliszan, minister skarbu Rządu Narodowego w czasie powstania listopadowego
- Karol Borkowski – powstaniec listopadowy i styczniowy, działacz niepodległościowy
- Władysław Borowski – kapitan w powstaniu styczniowym
- Ksawery Bronikowski – działacz polityczny (niepodległościowy) i publicysta
- Józef Burniewicz – oficer powstania listopadowego, marszałek szlachty powiatu szawelskiego
- Wojciech Chrzanowski – generał, wybitny kartograf
- Józef Bohdan Dziekoński – prozaik epoki romantyzmu
- Józef Fiałkowski – pułkownik
- Julian Fontana – pianista i kompozytor
- Józef Jan Giedroyć – major Wojsk Polskich, jeden z przywódców powstania listopadowego na Litwie
- Eustachy Grothus – podpułkownik Wojska Polskiego
- Alojzy Janowicz – podpułkownik, dowódca 13. Pułku Ułanów
- Mikołaj Jełowicki – pisarz
- Jan Jerzmanowski – pułkownik
- Paweł Jerzmanowski – wojskowy, generał
- Zygmunt Jordan – generał wojsk polskich w czasie powstania styczniowego
- Mieczysław Kamieński – młody żołnierz, ochotnik w armii Napoleońskiej, zabity podczas bitwy Magenta. Grób znany jest z pomnika dzieła Jean Franceschi.
- Franciszek Kurowski – podpułkownik ułanów polskich za Napoleona
- Antoni Lanckoroński – pułkownik
- Jan Ledóchowski – poseł na Sejmy Królestwa Kongresowego, polityk emigracyjny. Oficer armii Księstwa Warszawskiego, kawaler orderu Legii Honorowej i Virtuti Militari
- Joachim Lelewel (w zbiorowej mogile) – polski historyk i działacz polityczny, jego prochy zostały przeniesione na Cmentarz na Rossie w Wilnie
- Jan Matuszyński – lekarz, jeden z najbliższych przyjaciół Fryderyka Chopina
- Tadeusz Mostowski – literat, publicysta, polityk, wydawca, minister spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego
- Wacław Niżyński – tancerz i choreograf, jeden z najwybitniejszych tancerzy baletu XX w.
- Franciszek Ołaj – działacz emigracyjny
- Władysław Paprzycki – powstaniec styczniowy
- Kazimierz Paszkowicz – podpułkownik wojsk polskich w powstaniu listopadowym
- Paweł Pepłowski – porucznik wojsk polskich w powstaniu listopadowym
- Andrzej Plichta – radca stanu i sekretarz Rządu Narodowego w powstaniu listopadowym
- Herman Potocki – hrabia, powstaniec 1830, poseł, emigrant
- Feliks Roszkiewicz – pułkownik wojsk polskich
- Karol Różycki – generał powstania listopadowego
- Maciej Rybiński – generał, ostatni wódz naczelny powstania listopadowego
- Eustachy Kajetan Sapieha – polski szlachcic, powstaniec listopadowy, emigrant
- Julian Sierawski – generał
- Juliusz Słowacki – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf
- Michał Spisak – kompozytor
- Jan Olrych Szaniecki – adwokat i działacz polityczny
- Alina Szapocznikow – rzeźbiarka, grafik
- Józef Szeliski – oficer jazdy polskiej, adiutant Simona Bolivara
- Franciszek Sznajde – generał brygady wojska polskiego
- Józef Święcicki – powstaniec listopadowy i członek polskiej emigracji we Francji
- Józef Świrski – ostatni minister spraw wewnętrznych Rządu Narodowego w powstaniu listopadowym
- Stanisław Ulam – matematyk, twórca metody Monte Carlo, uczestnik Projektu Manhattan
- Walenty Wańkowicz – malarz romantyzmu
- Antoni Wroniecki – generał brygady w powstaniu listopadowym
- Józef Bohdan Zaleski – poeta, zaliczany do "szkoły ukraińskiej" polskiego romantyzmu
- Józef Zaliwski – działacz niepodległościowy, pułkownik armii Królestwa Polskiego, organizator partyzantki w roku 1833
- Ludwik Tadeusz Zambrzycki – działacz Wielkiej Emigracji, powstaniec listopadowy
- Walerian Zawirski – dowódca w powstaniu mińskim w czasie powstania listopadowego
- Walenty Zwierkowski – publicysta, polityk, wojskowy.
Jest tu kaplica grobowa rodu Sapiehów oraz grobowiec Sobańskich. Na jednym z polskich grobów zbiorowych znajduje się napis: „Na pamiątkę jutrzni wolności, przez żałobę narodu świtającej, polska emigracja postawiła ten krzyż dnia 29 listopada 1861 roku”.
-
Cimetière de Montmartre – tombe de Miecislas Kamieński 001.jpg
Grób rodziny Kamieńskich znany głównie z pomnika dzieła Jules Franceschi
Wielkie zasługi dla rodzin i rodaków Polaków pochowanych na paryskim cmentarzu Montmartre oddał Józef Alojzy Reitzenheim – pamiętnikarz i publicysta, powstaniec listopadowy i styczniowy, Polak z wyboru. Po ponownym przyjeździe z Polski do Paryża po stłumieniu Wiosny Ludów, inicjując nie wcielone założenia zmarłego w 1855 Leona Stempowskiego, rozpoczął wieloletnie stawianie kwatery dla wybitnych polskich emigrantów na cmentarzu Montmartre. Dzięki wysiłkom Reitzenheima wiele prochów znanych polskich postaci życia emigracyjnego nie uległo z czasem rozproszeniu i zapomnieniu, powstało z jego inicjatywy wiele pomników przyozdobionych różnego rodzaju polskimi patriotycznymi symbolami i polskimi nazwiskami[2].
Wyczerpujące omówienie cmentarza jako polskiej nekropolii wraz z obszernymi biogramami i pełną dokumentacją fotograficzną ukazało się pod redakcją Andrzeja Biernata i Sławomira Górzyńskiego Polacy pochowani na cmentarzu Montmartre oraz Saint-Vincent i Batignolles w Paryżu[3].
Przypisy
- ↑ Marian Kałuski. Francja: Polacy w Paryżu. „pro POLONICUM – Polnijne pismo patriotyczne o polskich znakach pamięci na Obczyźnie”. 5, s. 44, luty 2007. ISSN 16617061.
- ↑ Stanisław Nicieja "Cmentarz Łyczakowski we Lwowie", wydanie drugie 1989
- ↑ Andrzej Biernat, Sławomir Górzyński (red.), Robert Bielecki, Andrzej Biernat, Sławomir Górzyński, Piotr Ugniewski, Małgorzata Wrońska, Andrzej Wroński, Polacy pochowani na cmentarzu Montmartre oraz Saint-Vincent i Batignolles w Paryżu, Warszawa 1999