Commercial Crew Program
Commercial Crew Program (skrót: CCP) - program realizowany od 2009 r. przez NASA mający na celu wspieranie i stymulowanie wysiłków podejmowane przez różne prywatne firmy w zakresie astronautyki załogowej. Końcowym celem programu, który będzie odbywał się w trzech rundach, będzie doprowadzenie do wyłonienia firm, które będą w stanie zapewnić bezpieczny, niezawodny oraz względnie tani system dostarczania astronautów na orbitę.
Program CCP jest realizowany w kilku rundach, w ramach których ogłaszane są kolejne konkursy dla firm proponujących swoje rozwiązania dla systemu załogowego transportu kosmicznego. Przewiduje się, że w wyniku realizacji całego programu zostanie wyłoniona jedna lub dwie firmy, które uzyskają kontrakty NASA na dostarczanie załóg do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Spis treści |
[edytuj] Commercial Crew Development (CCDev, ogłoszony w 2010 r.)
W 2010 r. przeznaczono na program CCDev 50 mln USD. Pieniądze te zostały rozdzielone pomiędzy następujące firmy:
- Blue Origin – 3,7 mln USD na konstrukcję systemu ratunkowego podczas startu (LAS) typu "pusher" oraz budowę kompozytowego modułu załogowego dla testów.
- Boeing Company – 18 mln USD na budowę nowego statku załogowego CST-100.
- Paragon Space Development Corporation – 1,4 mln USD na konstrukcję systemu podtrzymywania życia.
- Sierra Nevada Corporation – 20 mln USD (to największa kwota w ramach CCDev) na dalszy rozwój tworzonego przez firmę systemu transportu kosmicznego, który stanowi mini wahadłowiec Dream Chaser.
- United Launch Alliance – 6,7 mln USD na dopracowanie systemu wykrywania zagrożeń dla rakiet Atlas V i Delta IV.
[edytuj] Commercial Crew Development Round 2 (CCDev2, ogłoszony w 2011 r.)
W latach 2011-2012 była realizowana druga runda programu CCDev (CCDev 2). W listopadzie 2010 r. została ogłoszona przez NASA wstępna kwota, jaka zostanie przeznaczona na tel cel, wynosząca 200 mln USD. 18 kwietnia 2011 r. została ustalona i ogłoszona lista beneficjentów programu, którym przyznano łącznie 269,3 mln USD[1]. Prace będą prowadzone przez 12-14 miesięcy od momentu przyznania środków.
Beneficjentami programu CCDev2 zostały następujące firmy:
- Blue Origin - na rozwój systemu transportu orbitalnego składającego się ze statku załogowego SV i rakiety nośnej z odzyskiwanymi silnikami RSB, 22 mln USD,
- Sierra Nevada Corp. - na budowę miniwahadłowca Dream Chaser, 80 mln USD,
- Space Exploration Technologies (SpaceX) - na przystosowanie kapsuły Dragon do lotów załogowych, 75 mln USD,
- The Boeing Company - na budowę kapsuły załogowej CST-100, 92,3 mln USD.
Już w czasie trwania CCDev2 zwiększono finansowanie dla dwóch firm, przeznaczając je na realizację dodatkowych zadań: Sierra Nevada Corp. 25,6 mln USD, natomiast The Boeing Company 20,6 mln USD[2].
Ponadto, po kilku miesiącach trwania programu CCDev2, NASA podpisała bezkwotowe porozumienia z następującymi firmami:
- United Launch Alliance (ULA) - na przystosowanie rakiety Atlas V do lotów załogowych.
- Alliant Techsystems (ATK) - na budowę rakiety Liberty (korzystającej z rozwiązań Ares I i Ariane 5).
- Excalibur Almaz - na budowę kapsuły Ałmaz opartej na radzieckiej konstrukcji TKS.
[edytuj] Commercial Crew integrated Capability (CCiCap, ogłoszony w 2012 r.)
Trzecia runda programu CCP, wcześniej określana jako CCDev3, została ogłoszona 7 lutego 2012 r. Termin zgłaszania wniosków upłynął 23 marca 2012 r., natomiast rozstrzygniecie konkursu i ogłoszenie listy beneficjentów odbędzie się w lipcu lub sierpniu 2012 r. Realizacja programu będzie trwała do maja 2014 r. Przewiduje się, że na program CCiCap będzie przeznaczona kwota ok. 300-500 mln USD.
Następnym krokiem będzie utworzenie programu NASA mającego na celu sfinansowanie komercyjnego transportu astronautów na orbitę, w tym do międzynarodowej stacji kosmicznej ISS[3]. Będzie to program analogiczny do COTS, który miał na celu zabezpieczenie zaopatrzenia ISS.
[edytuj] Finansowanie w ramach całego programu CCP
| Runda (w latach) |
CCDev (2010–2011) |
CCDev2 (2011–2012) |
Razem (2010–2012) |
|---|---|---|---|
| Producenci statków załogowych: | |||
| The Boeing Company | 18,0 | 92,3 + 20,61 | 130,9 |
| Blue Origin | 3,7 | 22,0 | 25,7 |
| Sierra Nevada Corp. | 20,0 | 80,0 + 25,61 | 125,6 |
| SpaceX2 | – | 75,0 | 75,0 |
| Excalibur Almaz | – | 03 | 0 |
| Producenci rakiet nośnych: | |||
| United Launch Alliance | 6,7 | 03 | 6,7 |
| Alliant Techsystems (ATK) | – | 03 | 0 |
| Inni: | |||
| Paragon Space Dev. | 1,4 | – | 1,4 |
| Razem: | 49,8 | 315,5 | 365,3 |
1 Dodatkowa kwota przyznana w 2011 r.
2 SpaceX bierze również udział w programie COTS finansującym rozwój systemu transportu zaopatrzenia na ISS.
3 Bezkwotowe porozumienie podpisane w 2011 r. w ramach CCDev2.
