Cynamonowiec

Cynamonowiec
Cynamonowiec kamforowy
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	magnoliowe
Rząd	wawrzynowce
Rodzina	wawrzynowate
Rodzaj	cynamonowiec
Nazwa systematyczna
Cinnamomum Scheffer Bot. Exped. 74. Oct-Dec 1760
Zdjęcia i grafiki w Commons

Laski cynamonu – kora cynamonowca cejlońskiego

Liście cynamonowca kamforowego

Cynamonowiec (Cinnamomum Scheffer) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynowatych. Obejmuje ok. 250 gatunków, które pierwotnie występowały tylko we wschodniej i północno-wschodniej Azji. Obecnie uprawiane w całej strefie klimatu subtropikalnego. Wszystkie gatunki zawierają gruczołki, w których zbierają się olejki eteryczne. Gruczołki te znajdują się w całych roślinach (liście, drewno, kora, korzenie). Gatunkiem typowym jest Cinnamomum verum J. S. Presl.

Morfologia

Pokrój

Drzewa lub duże krzewy.

Liście

Wiecznie zielone, skórzaste, woskowatopołyskujące, naprzeciwległe.

Kwiaty

Niepozorne, zielonkawe, zebrane w wiechy wyrastające z kątów liści. Obupłciowe, rzadziej rozdzielnopłciowe.

Owoce

Podłużne, jednonasienne jagody od czerwonych do prawie czarnych, wielkości wiśni.

Biologia i ekologia

Rośliny wymagające dużej wilgotności powietrza i dość ciężkich, zasobnych gleb gliniastych.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales) stanowiącego klad w obrębie grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych.

Pozycja w systemie Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Magnoliopsida Brongn., podklasa Magnoliidae Novák ex Takht., nadrząd Lauranae Takht., rząd wawrzynowce (Laurales Perleb), rodzina wawrzynowate (Lauraceae Juss.), plemię Cinnamomeae Nees., rodzaj cynamonowiec (Cinnamomum Schaeff.).

Wybrane gatunki

• Cynamonowiec Burmana (Cinnamomun burmanii Blume) – z tego gatunku, rosnącego na Jawie i Sumatrze otrzymuje się tzw. "cynamon z Padangu" lub "cynamon sajgoński".
• Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum J. Presl)
• Cynamonowiec kamforowy (Cinnamomum camphora Ness et Eberm.)
• Cynamonowiec tępolistny (C. obtusifolium Ness.) – uprawiany w Wietnamie, dostarcza cynamonu zwanego "kasją sajgońską". W miejscowej kuchni jako przyprawę wykorzystuje się również liście tej rośliny.
• Cynamonowiec tamala (C. tamala Ness & Eberm.) – gatunek uprawiany w Indiach i Pakistanie. Z korzeni tej rośliny otrzymuje się olejek kamforowy, jako przyprawę używa się korę, liście i pąki kwiatowe. Liście są również używane jako namiastka betelu.
• Cynamonowiec wonny, kasja (Cinnamomum cassia Blume, syn. C. aromaticum Nees) – drzewo podobne do c. cejlońskiego, ale większe, o węższych i dłuższych liściach oraz odstającej, popielatej korowinie. Uprawiany głównie w południowych Chinach, które są jego ojczyzną. Kasja jest mniej ceniona niż cynamon cejloński (kiedyś gatunkiem tym fałszowano mielony cynamon). Kolor kasji jest ciemniejszy, o czerwonawym zabarwieniu. Głównym składnikiem jest olejek kasjowy, który w przeciwieństwie do cynamonowego pozostawia w ustach niezbyt przyjemny posmak. W handlu obecnie bardzo rzadko spotykany. Laski kasji są zawsze skręcone w pojedyncze rurki w przeciwieństwie do cynamonu cejlońskiego.

Zastosowanie

Cynamon to popularna przyprawa kuchenna, którą otrzymuje się przede wszystkim z wysuszonej kory cynamonowca cejlońskiego (najbardziej ceniony) oraz wielu innych gatunków tego rodzaju (które rzadko są importowane do Europy, a mają znaczenie tylko dla kuchni regionalnej), a nawet innego rodzaju ("cynamon z Batawii" – ze strączyńca oraz "cynamon biały" z korzybiela). Występuje w dwóch postaciach, utarty na proszek lub w niewielkich, zwiniętych w rulonik kawałkach, ma kolor rdzawy i dzięki zawartemu w niej olejkowi cynamonowemu charakterystyczny słodkawo-korzenny, lekko piekący smak i silny aromat.

Cynamon używany jest do przyprawiania potraw słodkich z ryżu, pieczonych jabłek, wina grzanego i ponczu. Niewielkie ilości cynamonu służą do aromatyzowania gulaszu, baraniny, gotowanych ryb i szynki. Olejek cynamonowy ma działanie antyseptyczne.