Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych
Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Ostatnia edycja Czerwonej Księgi (rok 2011) zawiera spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem[1]. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.
Spis treści |
[edytuj] Kategorie zagrożenia gatunków
Informacje gromadzone w systemie IUCN są grupowane w kategoriach określających stopień zagrożenia wyginięciem danego gatunku. Kryteria zaliczenia gatunku do danej kategorii w roku 2001 określono w dokumencie 2001 Categories & Criteria (version 3.1).
| oszacowane | rozpoznane | EX | wymarłe (extinct), oznaczane znakiem † | |
| EW | wymarłe na wolności (extinct in the wild) - wymarłe w stanie dzikim - klasyfikuje się jako wymarłe na wolności, co oznacza, że pojedyncze okazy, czy nawet populacje mogą żyć jeszcze w hodowlach i ogrodach zoologicznych | |||
| zagrożone wyginięciem |
CR | krytycznie zagrożone (critically endangered) - najbardziej zagrożone gatunki | ||
| EN | zagrożone (endangered) - przypisuje się im wysokie ryzyko wymarcia w niedalekiej przyszłości | |||
| VU | narażone (vulnerable) - gatunki, które mogą wymrzeć stosunkowo niedługo, choć nie tak szybko jak zagrożone | |||
| NT | bliskie zagrożenia (near threatened) - gatunki bliskie zaliczenia do poprzedniej kategorii, ale jeszcze się do niej nie kwalifikujące | |||
| LC | najmniejszej troski (least concern) | |||
| niedostatecznie rozpoznane | DD (data deficient) - taksony o nieokreślonym stopniu zagrożenia, wymagającym dokładniejszych danych. | |||
| nieoszacowane według kryteriów IUCN | NE (not evaluated) | |||
W latach 1994–2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3):
- LR/nt (ang.: Lower risk/near threatened – niższego ryzyka/bliskie zagrożenia) – odpowiednik NT
- LR/lc (ang.: Lower risk/least concern – niższego ryzyka/najmniejszej troski) – odpowiednik LC
- LR/cd (ang.: Lower risk/conservation dependent – niższego ryzyka/uzależniony od zabiegów ochronnych) – obecnie nie stosowana
[edytuj] Statystyki IUCN
Liczby gatunków kręgowców w klasyfikacji IUCN według stanu na rok 2011[2]:
| Liczba gatunków | W tym w kategorii | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| opisanych | oszacowanych | zagrożonych | EX | EW | CR | EN | VU | |||
| Ssaki | 5494 | 5494 | 100% | 1134 | 21% | 76 | 2 | 191 | 447 | 496 |
| Ptaki | 10 027 | 10 027 | 100% | 1240 | 12% | 132 | 4 | 190 | 372 | 678 |
| Gady | 9362 | 3004 | 32% | 664 | – | 21 | 1 | 121 | 234 | 309 |
| Płazy | 6771 | 6312 | 93% | 1910 | 30% | 37 | 2 | 495 | 761 | 654 |
| Ryby | 32 000 | 9352 | 29% | 2011 | – | 59 | 8 | 405 | 476 | 1130 |
[edytuj] Zobacz też
- Polska Czerwona Księga Roślin
- Polska Czerwona Księga Zwierząt
- Czerwona lista roślin i grzybów Polski
Przypisy
- ↑ Numbers of threatened species by major groups of organisms (1996–2011)] (en) (format pdf)
- ↑ Status category summary by major taxonomic group (animals) (en) (format pdf)
