Czerwony terror w Hiszpanii
Czerwony terror w Hiszpanii (hiszp. Terror Rojo en España) - to nazwa nadana przez historyków na określenie działań o charakterze zbrodniczym popełnionych przez lewicowe oddziały (zwolenników republiki)[1][2] w Hiszpanii w latach 1930-1939. W wyniku prześladowań religijnych Kościoła katolickiego śmierć poniosło kilkadziesiąt tysięcy ofiar wiernych świeckich i 6832 członków kleru katolickiego, a zniszczeniu uległo 2000 świątyń[3], śmierć poniosło również około 2365 członków innych wyznań[4].
Terror obejmował także prześladowania, mordy i tortury stosowane wobec właścicieli ziemskich, przemysłowców i polityków[5]. Najbardziej znanym przykładem czerwonego terroru jest Masakra w Paracuellos w listopadzie 1936 roku, pomordowano wówczas więźniów (głównie członków falangi i karlistów z madryckiego więzienia Antón i Modelo) [6]. Bezpośrednią odpowiedzialność za mord dokonany na więźniach ponosi Santiago Carrillo, szef Rady Porządku Publicznego w Juncie Madryckiej, i jego zastępca Segundo Serrano Poncel.
Spis treści |
[edytuj] Kontrowersje
Sprawą dyskusyjną jest przede wszystkim liczba ofiar Czerwonego terroru w Hiszpanii. W czasach rządów generała Francisco Franco podawano liczbę ofiar 200 tys. Obecnie uważa się, że ta liczba wynosi pomiędzy 38 tys. a 110 tys. Antony Beevor szacuje liczbę ofiar na 38 000 zabitych[7], zaś Julio de la Cueva uważa, że liczba ofiar wynosi 72 344 zamordowanych i zmarłych w wyniku tortur[8]. Podobne kontrowersje dotyczą ustalenia kategorii ofiar terroru. Strona katolicka podkreśla prześladowania kleru[9], również zwolennicy Republiki podkreślają, że terror był wymierzony głównie przeciw klerowi. Jednak historycy uważają, że ofiary spośród kleru stanowią nie więcej niż 15% zabitych, według Antony'ego Beevora (w liczbie 38 tys. zabitych jest 6832 członków kleru katolickiego)[10] a zdaniem Julio De la Cueva ten odsetek jest jeszcze mniejszy (6832 księży i 283 zakonnice na ogólna liczbę 72,344 zamordowanych i zmarłych w wyniku tortur)[11]. Faktycznie w niektórych regionach zamordowano znaczny odsetek duchowieństwa katolickiego np. w Barbastro zamordowano 123 z 140 księży[12]. Jednak procentowo największe straty poniosły parafie ewangelickie[13]. Problematyczne jest także ustalenie daty początku Terror Rojo en España. Większość historyków uważa, że w latach 1930-34 można mówić tylko o jednostkowych przypadkach zabójstw na tle politycznym, a za początek czerwonego terroru należy uznać Rewolucję w Asturii w 1934 roku (połączoną ze zniszczeniem 58 kościołów i zamordowaniem zakonników ze zgromadzenia Braci Szkolnych w Turón)[14].
[edytuj] Zobacz też
- 122 męczenników wojny domowej w Hiszpanii
- 498 błogosławionych męczenników hiszpańskich
- Cyryl Bertram i siedmiu towarzyszy
- Józef Aparicio Sanz i 232 towarzyszy
- Hiszpańska wojna domowa
- Jakub Hilary Barbal Cosan
- Wolność religijna
Przypisy
- ↑ Antony Beevor,The Battle For Spain; The Spanish Civil War 1936-1939, 2006, s. 81.
- ↑ Stanley G. Payne, A History of Spain and Portugal Vol. 2, University of Wisconsin Press 1973 s. 650 [1]
- ↑ Julio De la Cueva, Religious Persecution, Anticlerical Tradition and Revolution: On Atrocities against the Clergy during the Spanish Civil War, Journal of Contemporary History Vol XXXIII - 3, 1998, s.355.
- ↑ Callahan, La Iglesia catolica en Espana, s.282.
- ↑ Hubert Jedin, Konrad Repgen and John Dolan, History of the Church: The Church in the Twentieth Century Burn& Oates London, New York (1981) 1999 Vol X, s.617.
- ↑ Tadeusz Miłkowski PARACUELLOS DEL JARAMA - HISZPAŃSKI KATYŃ
- ↑ The Battle for Spain. red.Antony Beevor The Economist 2006.
- ↑ Julio de la Cueva, Julio, "Religious Persecution", Journal of Contemporary History, 3, 198, s. 355-369.
- ↑ „L'Osservatore Romano”. Numer 2 (220) 2000. Mario Agnes – redaktor naczelny. ISSN 1122-7249
- ↑ Antony Beevor,The Battle For Spain; The Spanish Civil War 1936-1939, 2006.
- ↑ Julio De la Cueva, Religious Persecution, Anticlerical Tradition and Revolution: On Atrocities against the Clergy during the Spanish Civil War, Journal of Contemporary History Vol XXXIII - 3, 1998.
- ↑ Hubert Jedin, op. cit. s. 617
- ↑ Federación de Entidades Religiosas Evangélicas de España
- ↑ John F. Coverdale, Uncommon faith: the early years of Opus Dei, 1928-1943, 2002 p. 148.
[edytuj] Bibliografia
- Antony Beevor,The Battle For Spain; The Spanish Civil War 1936-1939, 2006.
- Julio De la Cueva, Religious Persecution, Anticlerical Tradition and Revolution: On Atrocities against the Clergy during the Spanish Civil War, Journal of Contemporary History Vol XXXIII - 3, 1998.
- Hubert Jedin, Konrad Repgen and John Dolan, History of the Church: The Church in the Twentieth Century Burn& Oates London, New York (1981) 1999 Vol X
- Stanley G. Payne, A History of Spain and Portugal Vol. 2, University of Wisconsin Press 1973.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- O krok od sowieckiej Hiszpanii?
- Fotografia przedstawiająca strzelanie do wizerunku Jezusa Chrystusa, The splintering of Spain: cultural history and the Spanish Civil War, 1936-1939 Autorzy Chris Ealham,Michael Richards, Cambridge University Press
