Czesław Białobrzeski

Grób Czesława Białobrzeskiego na Starych Powązkach w Warszawie (stan na marzec 2012)

Czesław Białobrzeski (ur. 31 sierpnia 1878 w Powszechoniach koło Jarosławia, Rosja, zm. 12 października 1953 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk i astrofizyk.

[edytuj] Biografia

W latach 1896-1901 studiował na Uniwersytecie Kijowskim. Studia kontynuował w latach 1908-1910 w Paryżu u prof. Langevina w Collège de France.

W roku 1914 został profesorem na Uniwersytecie Kijowskim. Po I wojnie światowej zorganizował Polskie Kolegium Uniwersyteckie, na czele którego stanął. W roku 1919 przyjechał w nowe granice odrodzonej Polski i objął katedrę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dwa lata później przeniósł do Warszawy, gdzie objął katedrę na Uniwersytecie Warszawskim a wkrótce potem został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności (od 1921) (po roku 1952 Polskiej Akademii Nauk). Był również członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1922) i Akademii Nauk Technicznych (od 1923).

Na Uniwersytecie Warszawskim zorganizował w 1931 roku nowoczesną, jak na owe czasy, pracownię doświadczalną.

W latach 1934-1938 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Fizycznego.

Czesław Białobrzeski jest autorem około 100 prac z zakresu termodynamiki, teorii względności, teorii kwantów, teorii budowy i ewolucji gwiazd, spektrografii, astrofizyki oraz filozofii fizyki. Zwrócił uwagę na rolę promieniowania w utrzymaniu stabilności gwiazd. Prace dotyczące tego zagadnienia opublikowane w 1911 roku przyniosły mu światowe uznanie. W zakresie filozofii rozważał zagadnienia indeterminizmu w aspekcie fizycznym.

Ryszard Sobiesiak, Poczet wielkich fizyków, Nasza Księgarnia, Warszawa 1975
Włodzimierz M. Ścisłowski, Czesław Białobrzeski, Postępy Fizyki 1954, zesz. 4, str. 413-422