Czesław Bobrowski

Tablica pamiątkowa na Żoliborzu

Czesław Bobrowski (ur. 17 lutego 1904 w Sarnach, zm. 18 maja 1996 w Warszawie) – polski ekonomista, prawnik, politolog i polityk.

Życiorys

Syn Adolfa Korolko-Bobrowskiego i Jadwigi z Około-Kułaków pochodzących z okolic Mścisławia na Białorusi. Jako ochotnik (starszy strzelec) uczestniczył w wojnie polsko-radzieckiej 1920 roku. Absolwent gimnazjum w Lublinie (1921), Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego z 1925. W latach 1925-1926 referent prawny Konsulatu Generalnego w Pradze. Stażysta paryskiej Szkoły Nauk Politycznych (Ecole des Sciences Politiques) z 1927. W okresie 1927–1929 pracował w departamencie ekonomicznym Ministerstwa Przemysłu i Handlu RP, pełniąc między innymi funkcje zastępcy komisarza Polskiego Towarzystwa Handlu z Rosją "Polros". 1931-1932 dyrektor radziecko-polskiej spółki handlowej "Sowpoltorg" w Moskwie, następnie w okresie 1935-1939 dyrektor departamentu ekonomicznego w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych. W latach 30-stych założył i został redaktorem naczelnym czasopisma "Gospodarka Narodowa", gromadząc wokół siebie grupę młodych ekonomistów. Po wybuchu wojny ewakuował się do Rumunii. Stamtąd przez Jugosławię i Włochy udał się do Francji, gdzie w 1940 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Po klęsce Francji w wojnie z Niemcami został internowany w Szwajcarii. Następnie uciekł z obozu internowania do Francji, gdzie zajął się działalnością najpierw w Czerwonym Krzyżu, potem w Towarzystwie Opieki nad Polakami we Francji. Zajmował się pomocą dla uchodźców z Polski i uwięzionych w obozach. W 1943 unikając aresztowania przez gestapo opuścił okupowaną Francję, przez Hiszpanię i Portugalię dotarł go Gibraltaru skąd udał się Londynu. W latach 1944-1945 ponownie zajmował się pomocom uchodźcom we Francji.

Do Polski powrócił w 1945 roku. Został Prezesem Centralnego Urzędu Planowania (1945–1948), gdzie powstał m.in. trzyletni Plan Odbudowy Gospodarczej. Odsunięty od polityki gospodarczej w wyniku sporu wokół planowania i CUP. W okresie 1948-1950 pełnił funkcję posła w Sztokholmie. W obawie przed aresztowaniem udał się na emigrację do Francji. Od 1952 do 1956 pracownik naukowy w Instytucie Nauk Politycznych i Narodowym Centrum Badań Naukowych w Paryżu (Centre Nationale de la Recherche Scientifique). Po październiku 1956 powrócił do Polski, został pracownikiem naukowym Uniwersytetu Warszawskiego i wiceprzewodniczącym Rady Ekonomicznej przy Radzie Ministrów (1957–1963). W 1958 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego Uniwersytetu Warszawskiego, skąd odszedł po wydarzeniach marca 1968 roku. W okresie 1967–1971 wykładowca na Uniwersytecie Paris I – La Sorbonne. W latach '70 był ekspertem ONZ, doradzając w Algierii, Ghanie, Iraku i Syrii. Przewodniczący Konsultacyjnej Rady Gospodarczej w latach 1981–1987. Członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim w latach 1986–1990. Honorowy Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w 1986 roku.

Poseł do KRN i na Sejm Ustawodawczy. Członek PPS, następnie PZPR.

Autor szeregu prac ekonomicznych, publikowanych w kraju i za granicą.

Publikacje

• Warunki i drogi rozwoju gospodarczego wsi (1936)
• Polityka społeczna na tle gospodarczym (1944)
• U źródeł planowania socjalistycznego (1956)
• Jugosławia socjalistyczna (1957)
• Modele gospodarki socjalistycznej (1957)
• Planowanie gospodarcze. Problemy podstawowe (1965)
• O gospodarce mieszanej w krajach Trzeciego Świata (1967)
• Źródła, problemy i tendencje przemian planowania gospodarczego (1981)
• Wspomnienia ze stulecia (1985)

Odznaczenia

Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Białego Lwa (Czechosłowacja), Krzyżem Komandorski z Gwiazdą OOP i Orderem Budowniczych Polski Ludowej.

Źródła

• Biogram w Biuletynie Informacji Publicznej IPN
• Biogram na stronie PTE

Bibliografia

• Czesław Bobrowski Wspomnienia ze stulecia, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1985, ISBN 83-222-0357-8
• Tadeusz Kowalik Spory o ustrój społeczno-gospodarczy w Polsce. Lata 1944-1984, Instytut Nauk Ekonomicznych PAN, Warszawa 2006, ISBN 83-87251-84-4
• Małgorzata Kulowa Czesław Bobrowski. Mistrz ekonomii stosowanej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004, ISBN 83-235-0046-0