Czesław Centkiewicz

Czesław Centkiewicz

Czesław Jacek Centkiewicz (ur. 18 października 1904 w Warszawie, zm. 10 lipca 1996 także w Warszawie) – polski pisarz, reportażysta, podróżnik.

Syn Stanisława Centkiewicza i Stanisławy Bresteczer. Ukończył Gimnazjum św. Kazimierza w Warszawie (1924), następnie Institut Superieur w Liege (Belgia), do wybuchu II wojny światowej pracował w Państwowym Instytucie Meteorologicznym. Z zawodu inżynier elektryk. Był autorem prac naukowych z zakresu radiometeorologii i elektrotechniki. W 1932 r. kierował pierwszą polską wyprawą polarną na Wyspę Niedźwiedzią. Zagorzały kibic Polonii Warszawa.

W młodości z powodzeniem uprawiał lekkoatletykę, zdobył m.in. srebrny medal mistrzostw Polski seniorów (Warszawa 1925) w biegu przełajowym na dystansie około 10 kilometrów.

Nagrobek Aliny i Czesława Centkiewiczów, Warszawa, Cmentarz Powązkowski (d. Wojskowy)

Po powstaniu warszawskim trafił do obozu koncentracyjnego Neuengamme koło Hamburga. Pracował po wojnie jako dyrektor techniczny Zjednoczenia Energetycznego Okręgu Dolnośląskiego w Jeleniej Górze oraz w Państwowym Instytucie Hydrologiczno-Meteorologicznym. W 1950 r. osiadł w Warszawie. Działał w Związku Literatów Polskich, pełnił m.in. funkcję jego wiceprezesa. Był autorem szeregu powieści młodzieżowych i reportażowych poświęconych terenom podbiegunowym; większość z utworów napisał wspólnie z żoną Aliną (1907–1993). Otrzymał wiele nagród literackich – nagrodę Prezesa Rady Ministrów (1955), nagrodę marynistyczną im. Zaruskiego (1963), nagrodę I stopnia Ministra Kultury i Sztuki (1969). Kawaler Orderu Uśmiechu (1970).

Autor m.in.:

• Czeluskin (1934)
• Wyspa mgieł i wichrów (1934)
• W krainie zorzy polarnej (1936)
• Znowu na północy (1936)
• Anaruk, chłopiec z Grenlandii (1937)
• Biała foka (1938)
• Loty nad śniegami (1938)
• W lodach północy (1948)

Z żoną wydał m.in.:

• Odarpi, syn Egigwy (1949)
• Zdobywcy bieguna północnego (1950)
• Na podbój Arktyki (1952)
• W lodach Eisfiordu (1953)
• Radiostacja zamilkła (1953)
• Znowu na Wyspie Niedźwiedziej (1954)
• Arktyka, kraj przyszłości (1954)
• Niezwykła podróż (1955)
• Bohaterski szturman (1956)
• Na białym szlaku (1956)
• Pułkownik Orvin mylił się (1959)
• Wyspy mgieł i wichrów (1959)
• Tajemnice szóstego kontynentu (1960)
• Opowieści spod bieguna (1960)
• Kierunek - Antarktyda (1961)
• Fridtjof, co z ciebie wyrośnie? (1962)
• Zaczarowana zagroda (1963)
• Mufti – osiołek Laili (1964)
• Tumbo z Przylądka Dobrej Nadziei (1964)
• Czy foka jest biała (1965)
• Piotr w krainie białych niedźwiedzi (1965)
• Człowiek, o którego upomniało się morze (1966)
• Okrutny biegun (1969)
• Osaczeni wielkim chłodem (1970)
• Nie prowadziła ich Gwiazda Polarna (1974)
• Tumbo nigdy nie zazna spokoju (1977)

Linki zewnętrzne

• Czesław Jacek Centkiewicz w Słowniku Biograficznym Ziemi Jeleniogórskiej