Dalia Grybauskaitė
| Dalia Grybauskaitė | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 marca 1956 Wilno |
| Prezydent Republiki Litewskiej | |
| Okres urzędowania | od 12 lipca 2009 |
| Poprzednik | Valdas Adamkus |
| Minister Finansów Litwy | |
| Okres urzędowania | od 4 lipca 2001 do 1 maja 2004 |
| Poprzednik | Jonas Lionginas |
| Następca | Algirdas Butkevičius |
| Komisarz Europejski ds. Edukacji i Kultury | |
| Okres urzędowania | od 1 maja 2004 do 11 listopada 2004 |
| Poprzednik | Viviane Reding |
| Następca | Ján Figeľ |
| Komisarz Europejski ds. Budżetu i Programowania Finansowego | |
| Okres urzędowania | od 22 listopada 2004 do 1 lipca 2009 |
| Poprzednik | Markos Kyprianou |
| Następca | Algirdas Šemeta |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
Dalia Grybauskaitė (wym. [ˈdaːlʲæ ɡʲrʲiːbɒʊsˈkaɪtʲeː]; ur. 1 marca 1956 w Wilnie) – litewska polityk i ekonomistka. Od 12 lipca 2009 prezydent Litwy, była minister finansów (2001–2004) oraz komisarz ds. budżetu i programowania finansowego w Komisji Europejskiej (2004–2009).
Spis treści |
[edytuj] Wykształcenie
W 1983 ukończyła studia ekonomiczne na Uniwersytecie Leningradzkim, a w 1988 uzyskała stopień kandydata nauk ekonomicznych (odpowiednik stopnia doktora) w Akademii Nauk Społecznych przy KC KPZR w Moskwie. W 1991 ukończyła kurs w ramach programu specjalnego dla kadry kierowniczej w School of Foreign Service na Uniwersytecie Georgetown.
[edytuj] Działalność zawodowa
W wieku 19 lat podjęła pracę w Filharmonii Państwowej Litewskiej SRR w Wilnie. W trakcie studiów pracowała w zakładach futrzarskich w Leningradzie. Po ukończeniu studiów wróciła na Litwę i przez kilka miesięcy pełniła funkcję sekretarza w Litewskiej Akademii Nauk. W latach 80. była wykładowcą ekonomii politycznej w Wyższej Szkole Partyjnej w Wilnie.
W latach 1990–1991 była kierownikiem Wydziału Naukowego w Instytucie Ekonomii, a w 1991 dyrektorem programowym w biurze Rządu Republiki Litewskiej. Od 1991 do 1993 pełniła funkcję dyrektora departamentu europejskiego w Ministerstwie Współpracy Gospodarczej z Zagranicą. Od 1993 była dyrektorem departamentu ekonomicznego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, pełniąc jednocześnie funkcje przewodniczącej Komitetu Zarządzania Pomocą Phare i G-24 oraz Głównego Negocjatora ds. Umowy o Wolnym Handlu z Unią Europejską.
[edytuj] Działalność polityczna
W latach 1994–1995 była posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym w przedstawicielstwie Litwy przy Unii Europejskiej, zastępcą Głównego Negocjatora ds. Układu Europejskiego z Unią Europejską oraz przedstawicielem Koordynatora Pomocy Państwowej w Brukseli. Od 1996 pełniła funkcję ministra pełnomocnego w Ambasadzie Litwy w Stanach Zjednoczonych. W latach 1999–2000 zajmowała stanowisko wiceministra finansów oraz Głównego Negocjatora w negocjacjach z Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Bankiem Światowym. W latach 2000–2001 była wiceministrem spraw zagranicznych i zastępcą szefa delegacji litewskiej w negocjacjach o przystąpieniu do Unii Europejskiej.
Na początku lipca 2001 objęła tekę ministra finansów w nowo utworzonym rządzie Algirdasa Brazauskasa. 1 maja 2004, w dniu przyjęcia Litwy do Unii Europejskiej, została powołana w skład Komisji Europejskiej, jako komisarz odpowiedzialny za edukację i kulturę (wspólnie z Viviane Reding). W utworzonej 22 listopada 2004 Komisji pod przewodnictwem José Barroso odpowiada za programowanie finansowe i budżet.
W latach 1979–1988 była członkiem KPZR. Od tego czasu pozostaje bezpartyjna[1].
[edytuj] Prezydent Republiki Litewskiej
Dalia Grybauskaitė była wymieniana w gronie potencjalnych kandydatów na stanowisko prezydenta Litwy w wyborach w 2009. 26 lutego 2009 oficjalnie ogłosiła swoją decyzję o starcie w wyborach jako kandydatka niezależna[2]. Poparcie dla niej wyraziły dwa ugrupowania koalicji rządowej: Związek Ojczyzny[3] i Ruch Liberalny[4].
W wyborach prezydenckich z 17 maja 2009 Dalia Grybauskaitė odniosła zwycięstwo już w pierwszej turze głosowania. Zdystansowała rywali, zdobywając 69% głosów poparcia[5][6]. 12 lipca 2009 została zaprzysiężona na stanowisku prezydenta Litwy, stając się w ten sposób pierwszą kobietą sprawującą ten urząd[7].
11 listopada 2009, 2010 i 2011 na zaproszenie prezydentów Polski gościła na uroczystościach Święta Niepodległości przed Grobem Nieznanego Żołnierza, podczas których wygłaszała przemówienia w języku polskim.
Przypisy
- ↑ Joanna Hyndle: Dalia Grybauskaite zwycięzcą w wyborach prezydenckich na Litwie. osw.waw.pl. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Grybauskaite kandyduje w wyborach prezydenckich. Radio Znad Wilii. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Konserwatyści poprą D. Grybauskaitė. Radio Znad Wilii. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Ruch Liberałów wyraża poparcie dla D. Grybauskaitė. Radio Znad Wilii. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Grybauskaite wygrała wybory. Litwa będzie miała pierwszą prezydent. gazeta.pl. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Lithuania gets first woman leader (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 24 maja 2009].
- ↑ Dalia Grybauskaite zaprzysiężona na prezydenta. Radio Znad Wilii, 12 lipca 2009. [dostęp 6 grudnia 2009].
[edytuj] Źródła
- Nota biograficzna na oficjalnej stronie Prezydenta Republiki Litewskiej (lit.)
- Nota biograficzna na stronie Komisji Europejskiej (ang.)
|
||||||||||||||
|
|||||||
|
||||||||||
