Damaszek
| Damaszek دمشق |
|
| Państwo |  Syria |
| Muhafaza | Miasto Damaszek |
| Burmistrz | Biszr as-Sabban |
| Powierzchnia | 105 km² |
| Wysokość | 600-695 m n.p.m. |
| Ludność (2009) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
1 711 000▲ 16 295 os./km² 4 356 000 |
| Nr kierunkowy | +963 11 |
| Miasta partnerskie |  Buenos Aires, Argentyna São Paulo, Brazylia Bejrut, Liban Kordoba, Hiszpania Bagdad, Irak Dubaj, Zjednoczone Emiraty Arabskie Toledo, Hiszpania Bogota, Kolumbia Kair, Egipt Ateny, Grecja Bukareszt, Rumunia Amman, Jordania Aleksandria, Egipt Caracas, Wenezuela Erywań, Armenia Trypolis, Liban Rabat, Maroko Sana, Jemen Navi Mumbai, Indie Stambuł, Turcja Astana, Kazachstan Fars, Iran Ningxia, Chińska Republika Ludowa |
|
Położenie na mapie Syrii
  Damaszek
دمشق |
|
| Na mapach: | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Damaszek (arab. دمشق, trl. Dimašq, trb. Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.
Damaszek jest jednym z najstarszych ciągle zamieszkanych miast na świecie (pierwotnie zasiedlonym w VIII tysiącleciu p.n.e.), jak również kulturalnym i religijnym centrum orientu. W Syrii nazywany jest Damaszek często الشام aš-Šām, w pozostałych państwach arabskich nazwa ta kojarzona jest bezpośrednio z Syrią. Historycznie zaś odnosi się do większego regionu, mianowicie całego lewantu.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Damaszek to jedno z najstarszych miast rejonu Morza Śródziemnego znane już od XV wieku p.n.e. z inskrypcji egipskich (uważa się je za najstarsze nieprzerwanie zamieszkane miasto na świecie – pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z III tysiąclecia p.n.e.).
Na przełomie II i I tysiąclecia p.n.e. stolica niezależnego państwa aramejskiego. W 732 p.n.e. Damaszek został zdobyty przez Asyryjczyków, potem krótko należał do Babilonii, a następnie dostał się we władanie perskie (był stolicą satrapii). Jak całe imperium perskie znalazł się w państwie Aleksandra Wielkiego, a w okresie hellenistycznym na zmianę należał do państwa egipskich Ptolemeuszy lub państwa Seleukidów. W 64 p.n.e. wszedł do rzymskiej prowincji Syrii. Po podziale imperium w 395 stał się częścią Bizancjum. W 635 Damaszek zajęli Arabowie. Do 750 był stolicą kalifatu umajjadzkiego, a po przeniesieniu stolicy pozostał jednym z najważniejszych miast świata arabskiego.
W X wieku podbity na krótko przez egipską dynastię Fatymidów, zdobyty następnie przez turków seldżuckich w 1076. W czasie wypraw krzyżowych wielokrotnie oblegany pozostał niezdobyty i przekształcił się w centrum oporu przeciw najeźdźcom i został stolicą Saladyna i dynastii Ajjubidów. W XIII wieku ponownie pod wpływami władców Egiptu, tym razem dynastii mameluckiej. W 1401 miasto zdobyli i prawie całkowicie zburzyli mongołowie pod przywództwem Tamerlana.
W XVI wieku zdobyty przez Turków osmańskich pozostawał w ich rękach do I wojny światowej podczas której został zajęty przez arabskich sojuszników Wielkiej Brytanii. Po wojnie stał się stolicą Syrii (pozostającej wówczas pod francuską administracją) i status ten zachował do dziś.
W swojej historii Damaszek zasłynął z produkcji:
[edytuj] Kultura
Sztuka w świecie arabskim często oznacza architekturę, głównie dlatego, ze Islam zabrania przedstawiania żywych istot. W całej Syrii można zobaczyć niezwykle starożytne i klasyczne zabytki, pozostawione przez muzułmańskich kalifów, Rzymian i Bizantyjczyków. Również krzyżowcy pozostawili wiele budynków kościelnych. Koran jest jednym z najświetniejszych przykładów klasycznego pisma arabskiego. Pod koniec X wieku Syria była głównym punktem ostatniej wielkiej wspólnoty arabskiej. Wyroby sztuki beduińskiej to srebrna biżuteria, kolorowe tekstylia i duży wybór noży.
Gościnność to zasada arabskiego życia. Syryjskie rodziny, zwłaszcza mieszkańcy pustyni, zwykły przyjmować podróżników w domach. Ta tradycja wynika z surowych warunków na pustyni – bez wody, pożywienia i schronienia większość podróżników zmarłaby na pustyni. Gdziekolwiek znajdziesz się w Syrii, usłyszysz słowo "tafaddal", w wolnym tłumaczeniu "zapraszam" i często będziesz zapraszany do domów na posiłek lub filiżankę herbaty[styl do poprawy].
Islam to dominująca w Syrii religia. Jest to religia monoteistyczna, jej święta księga to Koran. Pięć razy dziennie muzułmanie są wzywani do modlitwy z minaretów meczetów, gęsto rozsianych po całym kraju. Islam wywodzi się z tych samych korzeni co pozostałe religie monoteistyczne – Judaizm i Chrześcijaństwo. Muzułmanie zwykle traktują Żydów i Chrześcijan z szacunkiem. W Islamie Jezus jest uważany za jednego z proroków Allaha, a Żydzi i Chrześcijanie za braci i "ludzi księgi", podobnie jak sami Muzułmanie. Mohamed był ostatnim z proroków i jemu Bóg objawił Koran. Większość syryjskich Muzułmanów należy do odłamu sunnitów, ale szyici, druzowie i alawici stanowią liczące się mniejszości.
Prawo islamskie zabrania jedzenia wieprzowiny i picia alkoholu. To prawo jest mniej lub bardziej przestrzegane w Syrii. Islam ma również tendencje do segregacji płci i wiele miejsc publicznych, takich jak restauracje czy kawiarnie, przeznaczonych jest wyłącznie dla mężczyzn. Większość z nich jednak na prośbę gościa wskaże "sale rodzinna" – miejsce na uboczu dla kobiet i ich towarzyszy. Syryjczycy w restauracji zamawiają zwykle więcej dań – wybór przystawek podawanych przed głównymi daniami. Arabski chleb podaje się niemal do wszystkiego. Popularne dania to falafel – kulki smażonej ciecierzycy, szołarma – drobno pocięte mięso jagnięce oraz hummus – pasta z bobu, czosnku I soku cytrynowego. Mensaf to specjalność beduinów – całe jagnię, razem z głową, podawane na gotowanym ryżu wymieszanym z orzechami ziemnymi.
[edytuj] Transport
Syria ma dwa lotniska międzynarodowe, jedno 35 km na południowy wschód od Damaszku, drugie na północny wschód od Aleppo. Obydwa miasta mają regularne połączenia lotnicze z Europą, z innymi krajami Bliskiego Wschodu, Bejrutem i Trypolisem w Libanie oraz Rijadem w Arabii Saudyjskiej. Linia kolejowa prowadzi z Stambułu w Turcji do Aleppo i z Damaszku do Ammanu w Jordanii. Zbiorcze taksówki zwane “serwisem” oferują połączenia z Damaszku do większości sąsiednich krajów.
Syryjskie pociągi są nowoczesne, tanie i punktualne. Główna linia kolejowa łączy Damaszek, Aleppo, Deir az-Zur, Hassake i Kamiszle z drugą linia, biegnącą wzdłuż wybrzeża. W Syrii działa kilka biur wynajmu samochodów, ruch jest prawostronny.
[edytuj] Ważniejsze zabytki
- Wielki Meczet Umajjadów z 705 – najstarsza budowla w mieście, najważniejsza świątynia w Syrii i czwarta co do ważności w świecie muzułmańskim; została przebudowana z bazyliki Św. Jana Chrzciciela. Do tej pory przechowywane są tam relikwie św. Jana Chrzciciela (czczonego przez muzułmanów jako jednego z proroków). Wyróżnia się trzynawowym korpusem głównym, na którym zachowały się resztki mozaiki z VIII w. Posiada rozległy dziedziniec otoczony arkadami i trzy minarety.
- Cytadela z XIV wieku.
- Mauzoleum Saladyna z 1193.
- Bazar – Suk al-Hamidijja.
- Medresa an-Nuri (XII wiek) na której terenie znajduje się grobowiec Nur ad-Dina, poprzednika Saladyna.
- Dawna medresa al-Adilijja (druga połowa XII wieku) z grobem sułtana Al-Adila, obecnie mieści oddział Biblioteki Narodowej.
- Dawna medresa az-Zahirijja (XIII wiek) mieszcząca mauzoleum sułtana Bajbarsa. Charakterystyczny jest portal wejściowy wykonany z czarnego i żółtego kamienia.
- Pozostałości świątyni Jowisza z III w. p.n.e..
- Pałac Azima zbudowany w latach 1749-1752 przez namiestnika Damaszku, Asad Paszę al-Azima, obecnie mieści Muzeum Syryjskiej Sztuki i Tradycji.
- Maristan Nur ad-Dina z XII wieku.
- Muzeum Narodowe w Damaszku.
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Bibliografia
- Magdalena Dobrzańska-Bzowska, Krzysztof Bzowski: Praktyczny przewodnik - Bliski Wschód. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2008, s. 276-298. ISBN 978-83-7513-146-8.
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||
