Danuta (pociąg pancerny)
Pociąg pancerny Nr 11 „Danuta” – pociąg pancerny Wojska Polskiego II RP.
16 września 1939 w trakcie bitwy nad Bzurą został uszkodzony w walce z oddziałami niemieckimi, a następnie zniszczony przez załogę.
Spis treści |
[edytuj] Historia
„Danuta” została zbudowana w Poznaniu 29 maja 1919, pociąg brał udział w powstaniu wielkopolskim. W późniejszym czasie brał udział w bitwie pod Warszawą w sierpniu 1920. W 1924 został przydzielony do jednostki w Jabłonnie, później do 1 Dywizjonu Pociągów Pancernych. We wrześniu 1925 uległ wypadkowi pod Olkielnikami. Wskutek wykolejenia zginęło dwóch żołnierzy a kilku odniosło rany, uszkodzeniu uległy dwa parowozy i wagony osobowe[1]. Został zmodernizowany na początku lat 30., otrzymując nową lokomotywę (Ti3), i dodatkowe uzbrojenie (w tym przeciwlotnicze). We wrześniu 1939 był uzbrojony w 2 haubice 100 mm, 2 armaty 75 mm i 22 ckm-y.[2]
Od wiosny 1939 roku „Danuta” była przydzielona do Dowództwa Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu[3]. W kampanii wrześniowej został z numerem 11 przydzielony do 26 Dywizji Piechoty przy Armii Poznań[2][3]. Pociąg przybył na teren rozlokowania 26 dywizji (koło Wągrowca) nocą z 27 na 28 sierpnia[3]. Od następnego dnia pociąg rozpoczął zwiad terenu w okolicach Piły[4]. 30 sierpnia pociąg dostał rozkaz dozorowania i ochrony linii kolejowych nad Notecią na odcinku Chodzież – Szamocin – Margonin – Gołańcz – Kcynia – Nakło – Bydgoszcz[4]. 1 września pociąg patrolował odcinek Chodzież – Szamocin[3]. 2 września pociąg ubezpieczał prawe skrzydło 26 Dywizji, dokonując wypadów do Kcyni[5]. 3 września „Danuta” osłaniała odwrót oddziałów dywizji wycofujących się z Wielkopolski na linię jezior żnińskich[6]. 4 września pociąg dotarł do Żnina odpierając nalot niemiecki; w nocy z 4 na 5 września 26 Dywizja obsadziła pozycje w tym rejonie[6]. 5 września pociąg razem z 2 Batalionem 37 Pułku Piechoty wydzielony do obrony Inowrocławia; wieczorem pociąg dotarł do stacji Białe Błota[6]. 6 września „Danuta” pod rozkazami gen. Juliusza Drapelli osłaniała odwrót wojski polskich spod Torunia (6-7 września)[6]. 7 września pociąg operując na linii Gniewkowo – Inowrocław wspierał odwrót 27 Dywizji Piechoty, wieczorem docierając do Babiaka[6]. W tym czasie pociąg utracił kontakt ze swoim składem gospodarczym[7][8].
9 września pociąg został skierowany do Kutna, gdzie przebywał inny polski pociąg pancerny, nr 14 „Paderewski”[7]. 11 września pociąg został skierowany na Sochaczew; dotarł jednak tylko do Żychlin – dalszą drogę blokowały zbombardowane pociągi cywilne[9]. Załoga pociągu zmuszona była zbudować szereg objazdów, docierając do Jackowic pod Łowiczem rankiem przed południem 13 września[9][8]. Od 14 września pociąg brał udział w bitwie nad Bzurą, wzmacniając oddziały broniące Soboty i Piątku[8]. 15 września pociąg wspierał oddziały 4 Dywizji Piechoty, odpierając niemiecką 24 Dywizją Piechoty[8]. Następnie pociąg wspierał 16 Dywizję Piechoty w rejonie Łowicza[8]. 16 września pociąg walczył w okolicach Urzecza i Dębowej Góry, wspierając 14 i 70 Pułki Piechoty, odpierające natarcie niemieckiej 24 Dywizji[10]. Pociąg przyczynił się do wstrzymania niemieckiego natarcia na tym odcinku i ok. godz. 15.00 zaczął się wycofywać na wschód, w kierunku 16 Dywizji Piechoty[11]. W trackie odwrotu pociąg wpadł w zasadzkę, gdy zamaskowane armaty przeciwpancerne rozbiły parowóz[11]. Uszkodzenia te i braki w amunicji przekonały kpt. Korobowicza do opuszczenia pociągu[12]. Tankietki zdołały się wycofać; wagony i czołgi Renault zaminowano pod ostrzałem nieprzyjaciela; pociąg wysadzono w powietrze razem z nacierającą na niego piechota niemiecką[12]. Część załogi dotarła do Warszawy, zasilając załogę prowizorycznego pociągu pancernego na Dworcu Gdańskim[13].
[edytuj] Załoga
Przypisy
- ↑ Echa katastrofy pociągu pancernego „Danuty”. „Polska Zbrojna”. nr 173, s. 3, 1925-06-25.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 35
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 38
- ↑ 4,0 4,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 39
- ↑ 5,0 5,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 40
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 41
- ↑ 7,0 7,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 42
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 47
- ↑ 9,0 9,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 46
- ↑ T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 48
- ↑ 11,0 11,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 49
- ↑ 12,0 12,1 T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 50
- ↑ T. Krawczak, J. Odziemkowski, Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939, Warszawa 1987, s. 51
- ↑ Szubański w książce wymienia nazwisko Taborsowski
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Krawczak, Jerzy Odziemkowski: Polskie pociągi pancerne w wojnie 1939. Wyd. I. Warszawa: Książka i Wiedza, 1987, seria: Biblioteka Pamięci Pokoleń. ISBN 8305117235.
- Rajmund Szubański: Polska broń pancerna w 1939 roku, Warszawa: Wyd. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1982, ISBN 83-11-06771-6
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Pociąg pancerny Nr 11 „Danuta” w Wielkiej Encyklopedii Uzbrojenia [dostęp 2010-09-16].
|
|||||
