Dashiell Hammett
| Dashiell Hammett | |
 |
|
| Imiona i nazwisko | Samuel Dashiell Hammett |
| Data i miejsce urodzenia | 27 maja 1894 Saint Mary's County (Maryland) |
| Data i miejsce śmierci | 10 stycznia 1961 Nowy Jork |
| Narodowość | amerykańska |
| Język | angielski |
| Obywatelstwo | amerykańskie |
| Gatunki | powieść kryminalna |
| Ważne dzieła | Sokół maltański, Papierowy człowiek |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Dashiell Hammett w Wikicytatach |
|
Samuel Dashiell Hammett (ur. 27 maja 1894 w hrabstwie Saint Mary's w stanie Maryland, zm. 10 stycznia 1961 w Nowym Jorku)[1] – amerykański autor powieści kryminalnych i nowel detektywistycznych, scenarzysta filmowy. Uchodzi za twórcę gatunku literackiego zwanego czarnym kryminałem.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Jego rodzicami byli Richard Thomas Hammett i Annie Bond Dashiell (forma Dashiell to zanglicyzowana postać francuskiego: De Chiel). Dorastał w Filadelfii i Baltimore. Sam (tak był nazywany zanim zaczął pisać) porzucił szkołę w wieku 13 lat i wykonywał różne prace, zanim zatrudnił się w Narodowej Agencji Detektywistycznej Pinkertona w San Francisco. Pracował w niej jako detektyw od 1915 do 1921, z przerwą na służbę wojskową podczas I wojny światowej. Służył w Zmotoryzowanym Korpusie Medycznym US Army. Zachorował na "hiszpankę", a później zapadł na gruźlicę i w rezultacie okres wojenny spędził jako pacjent w szpitalu w Ameryce. W 1921 ożenił się z pielęgniarką, Josephine Dolan. Miał z nią dwie córki: Mary Jane (ur. w 1921) i Josephine (ur. w 1926). Następnie podjął pracę w reklamie, ale po pewnym czasie zajął się pisarstwem. Inspirację dała mu praca prywatnego detektywa, którym także jest bohater jego powieści – Sam Spade.
W 1930 zaangażował się uczuciowo w związek z Nell Martin, autorką krótkich opowiadań i powieści. Zadedykował jej Szklany klucz, a ona jemu w rewanżu – powieść "Kochankowie powinni się pobierać" (Lovers Should Marry). W 1931 poznał dramatopisarkę Lillian Hellman i miał z nią trwający trzydzieści lat romans.
Najbardziej znaną książką Hammetta jest Sokół maltański, bestsellerowa powieść, którą trzykrotnie filmowano (1931, 1936, 1941). Najlepszą i zarazem najpopularniejszą ekranizacją, będącą klasyczną pozycją filmu noir jest obraz Johna Hustona (Sokół maltański) z 1941, z Humphreyem Bogartem w roli głównej.
Ostatnią powieść napisał w 1934. Resztę życia poświęcił działalności lewicowej. Stał się skrajnym antyfaszystą, a w 1937 wstąpił do Komunistycznej Partii Stanów Zjednoczonych i w okresie współpracy niemiecko-radzieckiej działał w Keep America Out of War Committee, przeciwko włączeniu się Stanów Zjednoczonych do II wojny światowej. W 1942, po Pearl Harbor, wstąpił do wojska. Pomimo iż był inwalidą wojennym z I wojny – ofiarą gruźlicy – użył swoich wpływów, aby ponownie przystąpić do służby. Większość wojny spędził jako sierżant na Aleutach, gdzie redagował gazetę wojskową. Skończył wojnę z rozedmą płuc.
W 1951 przez 5 miesięcy przebywał w więzieniu za lekceważenie sądu (odmowę zeznań)[1]. W latach 50. był przesłuchiwany przez komisję Kongresu Stanów Zjednoczonych (maccartyzm). Złożył oświadczenie na temat swojej działalności politycznej, po czym odmówił dalszej współpracy z komisją, która w konsekwencji umieściła go na tzw. czarnej liście Hollywoodu.
Przez wiele lat borykał się z chorobą alkoholową[1]. Zmarł 10 stycznia 1961 w nowojorskim szpitalu Lenox Hill na raka płuc, zdiagnozowanego dwa miesiące przed śmiercią.
[edytuj] Twórczość
[edytuj] Powieści
- 1929 Krwawe żniwo (Red Harvest, wyd. pol. 1930)
-
- Klątwa Dainów (The Dain Curse, wyd. pol. 1993)
- 1930 Sokół maltański (The Maltese Falcon, wyd. pol. 1963)
- 1931 Szklany klucz (The Glass Key, wyd. pol. 1993)
- 1934 Papierowy człowiek (The Thin Man, wyd. pol. 1965)
[edytuj] Opowiadania
- 1923 The Gatewood Caper
- 1924 Złota podkowa (The Golden Horeseshoe, wyd. pol. 1988)
-
- The House in Turk Street
- The Girl with the Silver Eyes
- 1925 Dwie martwe Chinki (Dead Yellow Women, wyd. pol. 1987)
-
- The Gutting of Couffignal
- The Scorched Face
- The Whosis Kid
- Corkscrew
- 1927 Wielki skok (The Big Knockover, wyd. pol. 1992)
-
- The Main Death
- $106,000 Blood Money
- 1928 This King Business
- 1929 Fly Paper
- 1930 The Farewell Murder
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 American Masters - Dashiell Hammett (ang.) [dostęp 2011-05-07]
