Dekolonizacja
Dekolonizacja – proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami, likwidacja kolonializmu. Może następować za porozumieniem stron – w sposób pokojowy lub na skutek powstania, rewolucji lub innego konfliktu zbrojnego.
Termin rozpoczęcia się tego procesu nie jest dokładnie określony. Choć część naukowców uważa, że uzyskanie niepodległości przez Stany Zjednoczone i wyzwolenie państw Ameryki Południowej są przykładami dekolonizacji, to jednak przyjmuje się, że proces ten dotyczy wydarzeń po zakończeniu II wojny światowej.
Spis treści |
[edytuj] Przyczyny
Głównymi przesłankami dekolonizacji były:
- coraz większe koszty polityczne i ekonomiczne utrzymania i kontroli kolonii,
- zmniejszające się przyzwolenie dla utrzymywania represyjnego systemu w państwach kolonizujących oraz pozostałych państwach (głównie USA),
- dążenia narodów Afryki do samostanowienia (ruchy niepodległościowe i panafrykańskie),
- udział żołnierzy pochodzących z Afryki w II Wojnie Światowej (co doprowadziło do zmiany wizerunku "białego")
[edytuj] Przebieg
Tuż po wojnie niepodległość odzyskało wiele państw, zwłaszcza te leżące na terenie Azji (między innymi Indonezja, Wietnam, Korea, Indie, Pakistan, Cejlon). W 1960 roku ONZ uchwaliło deklarację o przyznaniu niepodległości państwo kolonialnym – w tym też roku niepodległość uzyskało najwięcej, bo aż 17 państw Afryki – w ten sposób państwa niepodległe zajmowały 87% powierzchni kontynentu (przy 8% z 1940 roku).
W kolejnych latach drugiej połowy XX w. niepodległość uzyskały wszystkie państwa Afryki i większość kolonii na wszystkich kontynentach.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Źródła
- Historia Świata. Atlas, wyd. Demart
- Słownik nazw geograficznych, Włodzimierz Masłowski, wyd. Videograf II
