Dekstropropoksyfen (łac. Dextropropoxyphenum) − wielofunkcyjny organiczy związek chemiczny, izomer 2S,3R propoksyfenu. Stosowany jako lek przeciwbólowy (analgetyk).
Cząsteczka propoksyfenu zawiera dwa centra chiralności, z czego wynika istnienie czterech diastereoizomerów. Jedynie izomer 2S,3R znalazł szersze medyczne zastosowanie; np. lewopropoksyfen nie wykazuje użytecznych dla człowieka właściwości przy stężeniach nie grożących działaniem toksycznym.
Działanie przeciwbólowe dekstropropoksyfenu jest stosunkowo słabe (90–120 mg odpowiada sile działania podanej doustnie kodeiny), lek wykazuje jednak synergizm supraaddycyjny z paracetamolem i NLPZ.
Dekstropropoksyfen stosowany jest obecnie wyłącznie doustnie ze względu na nasilone miejscowe działanie drażniące po podaniach dożylnych. Niebezpieczeństwo wystąpienia uzależnienia fizycznego jest w przypadku dekstropropoksyfenu stosunkowo niewielkie. Uzależnienie występuje przy stosowaniu dawek 600–800 mg/24 h przez dłuższy okres (2 miesiące)[3].
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 14 czerwca 2010 roku, wszelkie krajowe pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktów leczniczych dla ludzi zawierających substancję czynną dekstropropoksyfen miały zostać wycofane w terminie do 15 miesięcy[4].
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Dekstropropoksyfen – karta leku (DB00647) (ang.). DrugBank.
- ↑ Dekstropropoksyfen – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 782. ISBN 8320033527.
- ↑ Decyzja Komisji z 14.6.2010 w sprawie pozwoleń na dopuszczenie do obrotu, na mocy art. 31 dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów leczniczych stosowanych u ludzi, zawierających substancję czynną „dekstropropoksyfen”. [dostęp 2011-11-03]. (pol.)
|
ATC (N02) – Leki przeciwbólowe |
|
N 02 A – Opioidy
|
N 02 AA – Naturalne alkaloidy opium |
|
|
|
N 02 AB – Pochodne fenylopiperydyny
|
|
|
|
N 02 AC – Pochodne difenylpropylaminy
|
|
|
|
N 02 AD – Pochodne benzomorfanu
|
|
|
|
N 02 AE – Pochodne orypawiny
|
|
|
|
N 02 AF – Pochodne morfinanu
|
|
|
|
N 02 AX – Inne
|
|
|
|
N 02 B – Inne leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
N 02 BE – Anilidy
|
|
|
|
N 02 BG – Inne
|
|
|
|
| N 02 C – Leki przeciwmigrenowe |
|
|
|
|
|
N 02 CB – Pochodne kortykosteroidów
|
|
|
|
N 02 CC – Selektywni agoniści
receptora 5-HT1
|
|
|
|
N 02 CX – Inne
|
|
|
|
