Dhora Leka
| Dhora Leka | |
| Data i miejsce urodzenia | 23 lutego 1923 Albania (Korcza) |
| Pochodzenie | Albania |
| Data i miejsce śmierci | 27 grudnia 2006 Albania (Tirana) |
| Gatunek | folk muzyka klasyczna |
| Zawód | kompozytor |
Dhora Leka - (ur. 23 lutego 1923 r. w Korczy - zm. 27 grudnia 2006 w Tiranie) - albańska kompozytorka i więzień polityczny.
W 1942 ukończyła Instytut Pedagogiczny dla Kobiet Nana Mbretneshe w Tiranie, w tym czasie wyróżniała się talentem muzycznym, pobierając lekcje gry na fortepianie. Po ukończeniu szkoły otrzymała etat nauczycielki w szkole we wsi Plase k. Korczy, ale porzuciła tę pracę i włączyła się do działalności ruchu oporu. W 1942 wstąpiła do partii komunistycznej. W tym czasie zajęła się komponowaniem pieśni partyzanckich. Większość repertuaru śpiewanego przez albańskich partyzantów w czasie II wojny światowej stanowiły kompozycje Dhory Leki, w tym te najczęściej śpiewane, jak Kushtrimi (Wezwanie), Rini-Rini i Marsz I Dywizji. W tym czasie awansowała do stopnia kapitana.
W 1948 wyjechała na studia w zakresie kompozycji do moskiewskiego konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego. W okresie studiów skomponowała dwa ważne w jej karierze muzycznej utwory. Uwertura z motywami ludowymi na orkiestrę symfoniczną została wykonana po raz pierwszy przez moskiewską orkiestrę radiową. Drugim utworem była Kantata dla Albanii, mojej ojczyzny, wykonana w Tiranie, w 10 rocznicę wyzwolenia kraju spod okupacji.
Moskiewskie studia ukończyła w 1953. Po powrocie do kraju została skierowana do pracy jako pedagog w liceum artystycznym Jordan Misja. W lutym 1954 została wybrana sekretarzem generalnym Ligi Artystów Albanii.
Przełomowe znaczenie w jej życiu miał udział w konferencji miejskiego komitetu partii w Tiranie, w maju 1956 r. Na konferencji poddano ostrej krytyce reżim Envera Hodży, a jej uczestnicy zostali poddani represjom. Dhora Leka została internowana w Gjirokastrze. W maju 1957 roku została aresztowana. Sąd wojskowy pozbawił Dhorę Lekę stopnia wojskowego i odznaczeń, skazując ją na 25 lat pozbawienia wolności (według sentencji wyroku - za zdradę Ojczyzny i Ludu). Początkowo została przymusowo osiedlona w Beracie, a następnie trafiła do miejsca internowania w Seman koło Fier. W grudniu 1970 otrzymała zgodę na zamieszkanie w Fier, gdzie pracowała jako krawcowa. 13 stycznia 1983 została po raz kolejny internowana i osadzona we wsi Sheq-Marinëz k. Fier. Przebywała tam do uwolnienia w 1991. Po wyjściu na wolność powróciła do komponowania muzyki, zajmując się także promocją sztuki albańskiej w Niemczech, USA, Wielkiej Brytanii i Grecji. W lutym 1996 założyła fundację, nazwaną jej imieniem, która wspiera młode talenty w dziedzinie muzyki.
W 1992 została uhonorowana tytułem Artysty Ludu (alb.: Artist i Popullit)
[edytuj] Wybrane utwory
- 1952: Uwertura z motywami ludowymi na orkiestrę symfoniczną
- 1953: Kantata dla Albanii, mojej ojczyzny
- 1994: Kenge ne shtrengate (Pieśń w burzy)
- 1994: Moja matka, Tirana
- 1995: Oda na solistę i harfy
- 1995: Trzy utwory na orkiestrę harf
- 1996: Taniec z motywami ludowymi, na orkiestrę symfoniczną
- 1997: In memoriam, na orkiestrę harf
- 1998: Pani Çurre, libretto
[edytuj] Bibliografia
- Edi Shukriu: Gra të shquara shqiptare. Prisztina: 2003. ISBN 9951-8557-0-9. (alb.)
- Flori Slatina, Portrete artistesh, Tirana 1999.
