Diecezja koszalińsko-kołobrzeska

Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Koszalinie
Państwo	Polska
Siedziba	Koszalin ul. Kard. Stefana Wyszyńskiego 25 75-062 Koszalin
Data powołania	28 czerwca 1972
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Metropolia	szczecińsko-kamieńska
Katedra diecezjalna	Katedra w Koszalinie
Biskup diecezjalny	bp Edward Dajczak
Biskup pomocniczy	bp Paweł Cieślik bp Krzysztof Zadarko
Biskup senior	bp Tadeusz Werno
Dane statystyczne (2010)
Liczba wiernych	908 200
Liczba kapłanów	536
Liczba dekanatów	24
Liczba parafii	220
Powierzchnia	14 650 km²
Strona internetowa

Diecezja koszalińsko-kołobrzeska (łac. Dioecesis Coslinensis-Colubreganus, niem. Bistum Köslin-Kolberg) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii szczecińsko-kamieńskiej ustanowiona 28 czerwca 1972, położona na terenie województw: lubuskiego, wielkopolskiego, pomorskiego i zachodniopomorskiego. Jest następczynią biskupstwa kołobrzeskiego istniejącego w latach 1000–1007.

Historia

Bazylika konkatedralna w Kołobrzegu

W trakcie zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 ogłoszono utworzenie niezależnej metropolii gnieźnieńskiej oraz powołanie podległych jej nowych biskupstw-sufraganii w Krakowie z biskupem Popponem, we Wrocławiu z biskupem Janem i w Kołobrzegu z biskupem Reinbernem. Biskupstwo kołobrzeskie wraz ze śmiercią pierwszego biskupa upadło. Reakcja pogańska zwyciężyła na Pomorzu i osiągnięcia biskupa-misjonarza zostały całkowicie zniszczone. Właściwym misjonarzem tych ziem stał się dopiero Otton z Bambergu, który ochrzcił tysiące Pomorzan, a tereny objęte jego misją zostały włączone pod jurysdykcję jego diecezji w Bambergu.

Teren obecnej diecezji przez wieki należał w latach 1140-1535 do rzymskokatolickiej diecezji pomorskiej z siedzibą biskupów w Wolinie (do 1188) i Kamieniu Pomorskim (do 1535), a także częściowo do archidiecezji poznańskiej, archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji kruszwickiej, diecezji włocławskiej, a po reformacji do diecezji berlińskiej i diecezji wrocławskiej. W 1923 powstała Wolna Prałatura Pilska, która skupiała spore tereny dzisiejszej diecezji.

Po zakończeniu działań wojennych, 15 sierpnia 1945 całe terytorium obecnej diecezji zostało włączone do Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, którą potocznie nazywano diecezją gorzowską.

W latach siedemdziesiątych, po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych z Republiką Federalną Niemiec na terenie administracji planowano utworzyć trzy diecezje obrządku łacińskiego. Jedną z nich miała być Diecezja Słupsko–kołobrzeska.

Kiedy rozważano podział administracji apostolskiej ze stolicą w Gorzowie Wielkopolskim, planowano ogromny teren (1/7 powierzchni Polski) przekształcić w trzy osobne jednostki kościelne. Wśród nich w latach 1970-1972 wymieniano diecezję ze stolicą biskupią w Słupsku. Pierwszy projekt datowany na 1 czerwca 1970 zakładał, iż katedrą będzie Kościół Najświętszej Maryi Panny.

Jeszcze na początku 1972 była mowa o diecezji ze stolicą w Słupsku. Jednakże władze państwowe oponowały, aby stolicą nowej diecezji został Koszalin, gdyż był wówczas administracyjnym centrum Pomorza Środkowego. Władze kościelne przyjęły taką propozycję i ostatecznie w 28 czerwca 1972 papież Paweł VI bullą Episcoporum Poloniae Coetus erygował diecezję koszalińsko-kołobrzeską, która powstała z terenów diecezji berlińskiej i Prałatury Pilskiej i została włączona do metropolii gnieźnieńskiej. Pierwszym ordynariuszem został bp Ignacy Jeż.

Papież Jan Paweł II dwukrotnie zmieniał granice diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. 25 marca 1992 bulla Totus Tuus Poloniae Populus wyłączyła z diecezji tereny na wschód od Słupska i Miastka, które przyłączono do diecezji pelplińskiej. Z diecezji gorzowskiej przyłączono wówczas okręg pilski z Piłą, Trzcianką i Krzyżem Wielkopolskim na czele. Od 1992 diecezja należy do metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Kolejna zmiana granic diecezji miała miejsce 25 marca 2004 kiedy dekanat złotowski przyłączono do nowej diecezji bydgoskiej.

Najważniejszym wydarzeniem w dziejach diecezji była wizyta Jana Pawła II. Papież rozpoczynając czwartą pielgrzymkę do Ojczyzny wylądował na podkoszalińskim lotnisku w Zegrzu Pomorskim. Podczas wizyty w diecezji w dniach 1 - 2 czerwca 1991 poświęcił gmach seminarium duchownego, nawiedził koszalińską katedrę skąd prowadził modlitwę różańcową transmitowaną przez Radio Watykańskie na cały świat, odprawił mszę polową dla wielkiej rzeszy diecezjan przed kościołem Ducha Świętego w Koszalinie i poświęcił Sanktuarium Maryjne na Górze Chełmskiej. W drugim dniu pielgrzymki na lotnisku w Zegrzu Pomorskim papież spotkał się z Wojskiem Polskim i odleciał do Rzeszowa, aby kontynuować wizytę apostolską w Polsce.

Diecezja koszalińsko-kołobrzeska graniczy z sześcioma diecezjami (od zachodu z archidiecezją szczecińsko-kamieńską i diecezją zielonogórsko-gorzowską, od południa z archidiecezją poznańską i archidiecezją gnieźnieńską oraz od wschodu z diecezją bydgoską i diecezją pelplińską), a także od północy z Bałtykiem.

Rozwój sieci dekanalnej

W 1972 w chwili erekcji diecezji było 14 dekanatów:

białogardzki bytowski człuchowski drawski kołobrzeski

koszaliński lęborski sławieński Słupsk Północ Słupsk Południe

szczecinecki świdwiński wałecki złotowski

29 stycznia 1973 bp Ignacy Jeż dokonał nowego podziału diecezji na 16 dekanatów:

białogardzki bytowski człuchowski drawski kołobrzeski koszaliński

lęborski łupawski miastecki mirosławiecki sławieński słupski

szczecinecki świdwiński wałecki złotowski

W 1977 diecezja była podzielona na 19 dekanatów po utworzeniu: barwickiego, darłowskiego i łebskiego. W 1982 było już 21 dekanatów: podzielono dekanat koszaliński na odrębne dekanaty Koszalin Północ i Koszalin Południe, a także utworzono dekanat Czarne. Po utworzeniu dekanatów Główczyce i Połczyn-Zdrój diecezja w 1987 była podzielona na 23 dekanaty. 25 marca 1992 po ustanowieniu nowych granic diecezji bp Czesław Domin dokonał nowego podziału na 23 dekanaty:

Barwice Białogard Czarne Darłowo Drawsko Pomorskie Jastrowie Kołobrzeg Koszalin Południe

Koszalin Północ Krzyż Wielkopolski Miastko Mirosławiec Piła Polanów Połczyn-Zdrój Sławno

Słupsk Południe Słupsk Północ Szczecinek Świdwin Trzcianka Wałcz złotowski

Bp Marian Gołębiewski na początku swojej posługi w diecezji, która rozpoczął w 1996 utworzył dekanaty ze stolicami w: Bobolicach, Mielnie i Ustce, dekanat Krzyż Wielkopolski włączył do dekanatu trzcianeckiego, natomiast dekanaty koszalińskie i słupskie połączył w pojedyncze jednostki administracyjne jako dekanat Koszalin Miasto i dekanat Słupsk. Ten sam biskup 1 stycznia 1999 dokonał kolejnej zmiany w wewnętrznych granicach administracji diecezji tworząc dekanat Gościno oraz Słupsk Wschód oraz Słupsk Zachód.

Po odłączeniu od diecezji 25 marca 2004 dekanatu złotowskiego, który przeszedł do nowej diecezji bydgoskiej obecnie diecezja koszalińsko-kołobrzeska składa się z 24 dekanatów:

Dekanat Barwice Dekanat Białogard Dekanat Bobolice Dekanat Czarne Dekanat Darłowo Dekanat Drawsko Pomorskie Dekanat Gościno Dekanat Jastrowie

Dekanat Kołobrzeg Dekanat Koszalin Miasto Dekanat Miastko Dekanat Mielno Dekanat Mirosławiec Dekanat Piła Dekanat Polanów Dekanat Połczyn-Zdrój

Dekanat Sławno Dekanat Słupsk Wschód Dekanat Słupsk Zachód Dekanat Szczecinek Dekanat Świdwin Dekanat Trzcianka Dekanat Ustka Dekanat Wałcz

Biskupi

• biskup diecezjalny: ks.bp Edward Dajczak (od 2007)
• biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks.bp Paweł Cieślik (od 1995)
• biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks.bp Krzysztof Zadarko (od 2009)
• biskup senior: ks.bp Tadeusz Werno (senior od 2007)

Instytucje diecezjalne

• Kuria Biskupia w Koszalinie:
  • Kanclerz - ks. Wacław Łukasz
  • Wicekanclerz - ks. Kazimierz Klawczyński
  • Oficjał Sądu Biskupiego - ks. Andrzej Pawłowski, sen.
  • Wikariusze Generalni - bp Paweł Cieślik, bp Krzysztof Zadarko
  • Dyrektor Wydziału Katechetycznego- ks. Radosław Mazur
  • Diecezjalny Wizytator Katechetyczny - ks. Adam Saks
  • Dyrektor Wydziału Duszpasterskiego - ks. Krzysztof Włodarczyk
  • Dyrektor Wydziału Duszpasterstwa Rodzin - ks. Andrzej Wachowicz
  • Notariusze - ks. Rafał Zabłoński, ks. Kazimierz Klawczyński
  • Ekonom Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej - ks. Jacek Święszkowski
• Wyższe Seminarium Duchowne - rektor ks. Dariusz Jastrząb
• Caritas Diecezjalna- dyrektor ks. Adam Wakulicz
• Dom Księży Emerytów w Kołobrzegu - dyrektor ks. Grzegorz Szewczak
• Egzorcyści diecezjalni - ks. Antoni Zieliński, ks. Andrzej Finc SDB
• Archiwum Diecezjalne w Koszalinie - dyrektor ks. Tadeusz Ceynowa
• Rozgłośnia Diecezjalna
• Gość Niedzielny- redaktor naczelny - ks. Dariusz Jaślarz
• Diecezjalne Domy Rekolekcyjne:
  • Centrum Edukacyjno-Formacyjne Certus w Koszalinie - dyrektor ks. Andrzej Wachowicz
  • Ośrodek Wczasowy Pleśna Park w Pleśnej - dyrektor ks. Jacek Święszkowski
  • Ośrodek Wczasowy pw. Aniołów Stróżów w Kołobrzegu - dyrektor ks. Piotr Popławski
  • Ośrodek Wczasowy pw. św. Liboriusza w Ostrowcu - dyrektor ks. Piotr Szczepaniuk

Patroni

• Święty Wojciech - główny patron
• Matka Boża Skrzatuska - współpatronka
• Święty Maksymilian Maria Kolbe - współpatron

Błogosławieni i męczennicy

• August Froehlich – rektor kościoła św. Pawła w Drawsku Pomorskim, proboszcz z Rathenow, za obronę polskich robotników przymusowych został zamęczony w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau
• Bronisław Kostkowski – błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, został zamęczony w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau

Świątynie

Główna świątynia

• Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP w Koszalinie

Zacne świątynie

• Bazylika w Kołobrzegu, konkatedra, kolegiata
• Kościół Mariacki w Pile, kolegiata
• Kościół w Budzistowie, najstarsza świątynia w diecezji
• Kościół Mariacki w Słupsku, gotyk pomorski
• Kościół Mariacki w Sławnie, gotyk pomorski
• Kościół Mariacki w Darłowie, gotyk pomorski
• Kościół Mariacki w Białogardzie, gotyk pomorski
• Kościół Mariacki w Świdwinie, gotyk pomorski
• kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Drawsku Pomorskim, gotyk pomorski, dawny Mariacki
• Kościół w Sławsku, gotyk pomorski
• Kościół św. Michała Archanioła w Karlinie, gotyk pomorski
• Kościół św. Jacka w Słupsku, podominikański
• Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Polski w Iwięcinie, pocysterski

Sanktuaria i miejsca pielgrzymowania

• Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu
• Sanktuarium Przymierza na Górze Chełmskiej koło Koszalina
• Święta Góra Polanowska dawne sanktuarium maryjne, obecnie pustelnia franciszkańska
• Kościół św. Wojciecha w Koszalinie planowane sanktuarium głównego patrona diecezji
• Kościół św. Maksymiliana Kolbego w Słupsku planowane sanktuarium patrona diecezji
• Kościół Mariacki w Darłowie Franciszkańskie sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej i Matki Bożej Jedności
• Szczecinecka Kalwaria Kamienna Kalwaria wokół kościoła św. Rozalii w Szczecinku
• Statua Matki Boskiej Królowej Narodu w Domacynie dar narodu filipińskiego
• Kościół w Osiekach w XV w. kościół słynął z krwawiącej Hostii, która zaginęła w zawierusze reformacji

Zakony

Zakony męskie

Bracia Szkolni (FSC) Chrystusowcy (TChr) Franciszkanie (OFM Conv.) 4 domy zakonne Kapucyni (OFM Cap.) 2 domy zakonne Marianie (MIC)

Redemptoryści (CSsR) Saletyni (MS) 2 domy zakonne Salezjanie (SDB) 5 domów zakonnych Salwatorianie (SDS) Zmartwychwstańcy (CR) 2 domy zakonne

Zakony żeńskie

Albertynki (ZSAPU) Boromeuszki (SMCB) Elżbietanki (CSSE) 2 domy zakonne Felicjanki (CSSF) 2 domy zakonne Franciszkanki Misjonarki Maryi (FMM) Franciszkanki od Pokuty (CSF) 2 domy zakonne

Kanoniczki Ducha Świętego (CSS) 2 domy zakonne Karmelitanki Bose (OCD) Klaretynki (RMI) Nazaretanki (CSFN) Niepokalanki (CSIC) Pallotynki (SAC) 2 domy zakonne

Salezjanki (FMA/CMW) 3 domy zakonne Serafitki (CMBB) Sercanki bezhabitowe (CSM) 2 domy zakonne Szarytki (SM, FdlC, DC, HdC) Siostry Najświętszej Duszy Chrystusa (CSSA) Siostry Opatrzności Bożej (SDP)

Siostry Szensztackie (ISSM) 2 domy zakonne Siostry De Notre Dame (SSND) Służebniczki Urszulanki Szare (SJK) 2 domy zakonne Siostry Szpitalne (HSC)

Świeckie Instytuty Życia Konsekrowanego

Wspólnota Dzieci Łaski Bożej z Lipia (na prawie diecezjalnym) 6 domów zakonnych

Miasta diecezji

Koszalin Słupsk Piła Kołobrzeg Szczecinek Wałcz Białogard Ustka

Trzcianka Świdwin Darłowo Sławno Złocieniec Miastko Drawsko Pomorskie Jastrowie

Połczyn-Zdrój Czaplinek Sianów Czarne Krzyż Wielkopolski Karlino Bobolice Borne Sulinowo

Kalisz Pomorski Kępice Okonek Barwice Polanów Mirosławiec Tychowo Gościno

Człopa Biały Bór Tuczno Wieleń (część północna) Ujście (miasto) (część północna)

Osoby związane z diecezją

• Zygfryd von Boock – biskup kamieński w latach 1424-1446
• Michał Czajkowski – ksiądz pochodzący ze Świdwina
• Henning Iwen – biskup kamieński w latach 1446-1468
• Dariusz Jastrząb – infułat, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Koszalinie
• Antoni Kloska – infułat, wykładowca Wyższego Seminarium Duchownego w Koszalinie, proboszcz w Białogardzie
• Marian Subocz – inkardynowany do diecezji, dyrektor Caritas Polska od 2007

Galeria

• 

  Sanktuarium Maryjne w Skrzatuszu

• 

  Sanktuarium na Górze Chełmskiej

• 

  Kościół w Budzistowie

• 

  Kościół Mariacki w Słupsku

• 

  Kościół Mariacki w Sławnie

• 

  Kościół Mariacki w Darłowie

• 

  Kościół Mariacki w Białogardzie

• 

  Kościół Mariacki w Świdwinie

• 

  Kościół w Drawsku Pomorskim

• 

  Kościół w Karlinie

• 

  Kościół św. Jacka w Słupsku

• 

  Kościół w Iwięcinie

• 

  Kościół w Osiekach

Zobacz też

• Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
• Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w Koszalinie
• Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce‎

Linki zewnętrzne

• Strona diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej