Dionizy Bielański
Dionizy Bielański (ur. 1939 - zm. 16 lipca 1975) - instruktor lotnictwa, były pilot Ludowego Wojska Polskiego, w dniu 16 lipca 1975 r. zestrzelony nad terytorium Czechosłowacji podczas próby ucieczki do Austrii.
Dionizy Bielański urodził się w wołyńskiej wsi Staweczki w 1939 roku. Po szkole średniej ukończonej w Szklarskiej Porębie wstąpił do wojskowej szkoły lotniczej w Dęblinie. Po odejściu z wojska pracował jako instruktor lotniczy.
Do swojego ostatniego lotu Bielański wystartował cywilnym dwupłatowym samolotem An-2 z Gawłówka niedaleko Bochni. Gdy przelatywał nad granicą z Czechosłowacją, został dostrzeżony z lotniska wojskowego w Żylinie[1] i niebawem wystartowały ku niemu czechosłowackie samoloty wojskowe: dwa myśliwce bojowe MiG-21 i dwa samoloty szkolno-bojowe Aero L-29 Delfin. Czechosłowackie prawo nie pozwalało zestrzelić cywilnej maszyny, jednakże na rozkaz przełożonych, nie reagującego na wezwania o podporządkowanie i strzały ostrzegawcze Bielińskiego, o 15:56[1], 8 kilometrów od granicy Austrii, w okolicach zachodniosłowackiej miejscowości Kúty serią z karabinu zestrzelił pilot L-29, kpt. Vlastimil Navrátil.
Wydając rozkaz zestrzelenia Bielańskiego czescy wojskowi powoływali się, że rozkaz zestrzelenia miał nadejść z polskiej strony, konkretnie od generała Jaruzelskiego[1]. W lipcu 2009 Biuro Edukacji Publicznej IPN ujawniło notatkę SB wskazującą na to, że Jaruzelski wydał zgodę (nie rozkaz, którego nie miał prawa wydać w tej sytuacji) na zestrzelenie samolotu. Według tej samej notatki Bielański miał być w PRL oskarżany o przestępstwa gospodarcze[2].
Wojciech Czuchnowski, powołując się na praktykę procesu decyzyjnego w Układzie Warszawskim, wskazuje na prawdopodobny udział władz w Moskwie w wydaniu przez wojskowych czechosłowackich rozkazu zestrzelenia samolotu. Poddają też krytyce informacje podane przez IPN ze względu na brak przeprowadzenia – ich zdaniem – elementarnej analizy źródeł[3].
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Przemysław Wilczyński. Dionizego Bielańskiego życie po życiu. „Tygodnik Powszechny”, 154 lipca 2009. [dostęp 2010-06-25].
