Dipol

Dipol elektryczny, strzałki wskazują kierunek natężenia pola, linie - powierzchnie o jednakowym potencjale (ekwipotencjalne).

Pole magnetyczne Ziemi. S i N oznaczają bieguny geograficzne

Dipolowe pole magnetyczne magnesu sztabkowego

Dipol (z gr. dipolos - dwa bieguny) to układ dwóch różnoimiennych ładunków lub biegunów magnetycznych. Układ można scharakteryzować przez wektor zwany momentem dipolowym. Dipol wytwarza charakterystyczne pole zwane polem dipolowym.

1. Dipol elektryczny - układ dwóch różnoimiennych ładunków elektrycznych q, umieszczonych w pewnej odległości l od siebie. Linia przechodząca przez oba ładunki nazywa się osią dipola; tego rodzaju dipole wykazują elektryczny moment dipolowy.
2. Dipol magnetyczny - układ wytwarzający pole magnetyczne, które cechuje magnetyczny moment dipolowy np. magnes trwały, solenoid lub pojedyncza pętla z prądem. Wszystkie skończone źródła pola magnetycznego są dipolami.
3. Dipol w płaskim przepływie cieczy doskonałej - układ źródła i upustu o jednakowych wydatkach, gdy odległość między nimi dąży do zera, potencjał zespolony jest $w(z)=-\frac{M}{2\pi}\cdot \frac{1}{z}$. Wprowadzony przez analogię pola przepływu cieczy do pola magnetycznego.
4. antena dipolowa - antena w kształcie dwóch ramion, nie połączonych ze sobą (dipol prosty) lub złączonych końcami (dipol pętlowy). Typowym dipolem są odbiorcze dachowe anteny radiowo-telewizyjne.

Zobacz też

• pole elektromagnetyczne;
• przenikalność elektryczna;
• dielektryk;
• przewodnik elektryczny;
• półprzewodnik