Dobra osobiste
Dobra osobiste – chronione prawem dobra o charakterze niemajątkowym przysługujące każdemu człowiekowi (osobie fizycznej) a także osobom prawnym.
Katalog dóbr osobistych jest katalogiem otwartym.
Spis treści |
[edytuj] Teoria i praktyka dóbr osobistych
Przedstawiciele nauki prawa są zgodni co do tego, że ścisłej i wyczerpującej definicji tych dóbr nie da się sformułować, gdyż konstrukcja prawna tych dóbr odwołuje się do wartości moralnych, które mogą być różne oceniane i które ulegają ciągłym zmianom [potrzebne źródło].
Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, poprzestając na ich przykładowym wyliczeniu. W procesach sądowych najczęściej wskazywanymi dobrami osobistymi są dobre imię i godność człowieka, które to składają się na użyte w art. 23 k.c. pojęcie czci.
[edytuj] Dobra osobiste osób fizycznych
Prawo cywilne do dóbr osobistych człowieka zalicza (art. 23 k.c.):
- zdrowie,
- wolność,
- cześć (godność i dobre imię),
- swobodę sumienia,
- nazwisko lub pseudonim,
- wizerunek,
- tajemnicę korespondencji,
- nietykalność mieszkania,
- twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską.
Daje się zauważyć, że pod wpływem orzecznictwa sądów i doktryny prawa lista dóbr osobistych jest stale poszerzana - wskazuje się takie dobra osobiste jak:
- prawo do prywatności,
- prawo do spokoju (wolność od strachu),
- prawo do pozostawienia w spokoju,
- prawo do kultu po osobie zmarłej.
[edytuj] Dobra osobiste osób prawnych
Dobra osobiste osób prawnych mają niemajątkowy i niezbywalny charakter. Można wyróżnić następujące typy dóbr osobistych przysługujących osobom prawnym:
- dobra sława (dobre imię, dobra reputacja) – odpowiednik dobrej czci osoby fizycznej
- nazwa – indywidualizuje osobę prawną
- nietykalność pomieszczeń
- tajemnica korespondencji
- sfera prywatności
