Dogonowie
Dogonowie (zw. Habe, Kado i Tombo, w języku polskim spotykana także nazwa Dogoni) – negroidalny lud mieszkający w Afryce Zachodniej.
Dogonowie zamieszkują południowo-centralne Mali – okolice uskoku Bandiagara (tzw. Kraj Dogonów). Ich odrębna kultura, a zwłaszcza mitologia, od dawna budzi zainteresowanie naukowców, także polskich.
Dogonowie, liczący w samym Mali około 462 tys. osób (stan na 1995 rok)[1] są ludem rolniczym, kopieniaczym, żyjącym głównie z uprawy prosa. Językowo, a także częściowo pod względem kultury należą do grupy woltyjskiej (języki gur z rodziny nigero-kongijskiej, zob. język dogoński).
Spis treści |
[edytuj] Religia
Dogonowie wierzą w bóstwo zwane Nommo, który był synem stwórcy świata. Aby oczyścić ludzi z grzechów, rozerwał się na 60 kawałków i po kilku dniach zmartwychwstał, jednakże stracił penisa, który został zjedzony przez rybę[2]. Uważają, iż sami pochodzą z kosmosu i wylądowali przy akompaniamencie huków i płomieni nad jeziorem Debo.
[edytuj] Dogonowie jako astronomowie
Ich wiedza astronomiczna dotycząca układu podwójnego gwiazdy Syriusz A i B jest zadziwiająco szczegółowa. Do dziś naukowcy nie są zgodni, czy taka gwiazda istnieje, chociaż pewne obserwacje na to wskazują[3].
Podejrzewa się, że Dogonowie mogli znać kilkaset lat wcześniej od Europejczyków cztery księżyce galileuszowe (Callisto, Io, Europa i Ganimedes). Do chwili obecnej nie wiadomo, skąd zaczerpnęli tę wiedzę[potrzebne źródło].
Tajemnice Dogonów próbowano wyjaśnić na wiele sposobów. Niektórzy, jak Erich von Däniken, twierdzili, iż Dogoni musieli spotkać w neolicie w starożytności istoty pozaziemskie, które przekazały im swoją wiedzę. Robert K. G. Temple uważał, iż wiedzę tę czerpali od Starożytnych Egipcjan, którzy wraz z mieszkańcami cywilizacji mezopotamskich, niezależnie od siebie, odkryli tego typu obiekty, jednakże utrzymywali ten fakt w tajemnicy, książki zaś mające omawiać istnienie takich obiektów zniszczyło wojsko Aleksandra Macedońskiego napadające na Starożytny Egipt. Resztki wiedzy przekazali egipscy uciekinierzy, którzy pojawili się w Afryce Zachodniej. Uważa się, iż Dogoni poznali białe karły dzięki pewnej cywilizacji saharyjskiej, która pod koniec starożytności zanikła. Cywilizacja saharyjska istniała na terenie całej Sahary, a Dogoni byli jednym z jej ludów. Najprawdopodobniej Dogoni uciekli ze względu na pustynnienie, zmianę klimatu (oba punkty się nawzajem uzupełniają) i/lub z powodu pojawienia się Rzymian na terenie Afryki Północnej[potrzebne źródło].
Przypisy
- ↑ Ethnologue: Languages of the World Sixteenth Edition (ang.). 2011-11-11. [dostęp 2011-11-11].
- ↑ Prehistoria. W: Oxford Wielka Historia Świata tom 1.. Oxford Educational, 2004, s. 44. ISBN 83-7425-026-7.
- ↑ Prehistoria. W: Oxford Wielka Historia Świata tom 1.. Oxford Educational, 2004, s. 45. ISBN 83-7425-026-7.
