Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Dorota z Mątowów OFS | |
| Dorota Schwartze | |
| wdowa tercjarka |
|
| Data urodzenia | 25 stycznia 1347 Groß-Montau w Prusach Zakonnych (dzisiejsze Mątowy Wielkie w Polsce) |
| Data śmierci | 25 czerwca 1394 Marienwerder (dzisiejszy Kwidzyn) |
| Kościół / wyznanie | rzymskokatolicki |
| Wspomnienie | 25 czerwca |
| Atrybuty | 9. dzieci, wieża |
| Patronka | Prus, Pomorza, kobiet, matek, hutników-odlewników, latarni, różańca |
| Szczególne miejsca kultu | Konkatedra św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Dorota z Mątowów OFS lub Dorota z Mątów[a], właśc. Dorota Schwartze (ur. 25 stycznia 1347 w Groß-Montau w Prusach, zm. 25 czerwca 1394 w Marienwerder)[1] − wdowa, tercjarka franciszkańska[2], rekluza, stygmatyczka, błogosławiona lub święta Kościoła rzymskokatolickiego.
Spis treści |
Urodziła się w niem. Groß-Montau (dzisiejsze Mątowy Wielkie), koło Malborka w wielodzietnej i religijnej rodzinie, jako siódme z kolei dziecko kolonisty niderlandzkiego Wilhelma Schwartze (niderl. Bauern Willem Swarte )[1] i jego żony Agaty. Ochrzczona została 6 lutego tego samego roku w dzień pamięci patronki św. Doroty z Cezarei. Od najmłodszych lat wiodła życie pokutne. Mając sześć lat otrzymała dar stygmatów i chciała wieść życie zakonne.
W 1363 roku, mając 16 lat, pod wpływem rodziców poślubiła starszego od siebie o 20 lat mieszczanina gdańskiego Adalberta (Wojciecha) z którym miała dziewięcioro dzieci i zamieszkała z nim w Gdańsku. Małżeństwo nie było udane. Adalbert awanturował się i bił Dorotę. Sam prowadząc życie wystawne zabraniał jej uczęszczania na mszę świętą. W czasie panującej epidemii ośmioro ich dzieci zmarło, co miało wpływ na nawrócenie męża. Epidemię (i rodziców) przeżyła tylko córka Gertruda, która wstąpiła później do klasztoru benedyktynek w Chełmnie.
Po nawróceniu męża Dorota odbyła z nim kilka pielgrzymek do różnych sanktuariów w Europie. Po jego śmierci w 1390 udała się do niem. Marienwerder, (dzisiejszy Kwidzyn), gdzie jej spowiednikiem został dawny dziekan wydziału teologii na uniwersytecie w Pradze Jan z Kwidzyna. O ile poprzedni spowiednicy Radislaus i Mikołaj z Pszczółek nie rozumieli potrzeb duchowych Doroty, krzyżacki dziekan kapituły – Jan z Kwidzyna szybko uznał ją za mistyczkę dużej miary, przypominającą w swojej ascezie szkoły mistyczno-ascetyczne Niderlandów. Wbrew ówczesnym obyczajom Jan z Kwidzyna zezwolił Dorocie na częstą komunię świętą.
Dorota zmarła jako pustelnica (rekluza), zamurowana w małej celi przylegającej do prezbiterium kościoła w Kwidzynie, której jedno okno wychodziło do kościoła, drugie na zewnątrz.
W 2008 r. badania archeologiczne przeprowadzone w katedrze w Kwidzynie przez naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu ujawniły pod posadzką prezbiterium grób, który może być, według jednej z hipotez, grobem Doroty z Mątowów[3].
Duchowość Doroty przypomina duchowość devotio moderna i św. Brygidy Szwedzkiej. Jan z Kwidzyna spisał jej objawienia w dwóch dziełach w formie dialogu: Conffessiones i Apparitiones. Napisał także traktaty o jej życiu i duchowości Septililium i Liber de festis. Bł. Dorota znana jest także z krytyki upadku moralnego zakonu krzyżackiego i osoby Konrada Wallenroda.
9 stycznia 1976 roku papież Paweł VI podpisał dekret Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych zatwierdzający długotrwały kult Doroty z Mątowów. Uroczystości dziękczynne z tej okazji odbyły się w Gdańsku, w katedrze oliwskiej, 13 grudnia 1976 roku.
Zgodnie z normami, odtąd Dorocie z Mątowów przysługiwał tytuł pod jakim była czczona w Kościele. W Polsce była nazywana błogosławioną, zaś w Niemczech świętą, dlatego Dorota z Mątowów raz jest nazywana błogosławioną, raz świętą Dorotą[4].
Do głębokich czcicieli bł. Doroty należy papież Benedykt XVI. W 1999 roku, jako ówczesny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, odbył podróż do Kwidzyna. Tam w katedrze kwidzyńskiej w kaplicy błogosławionej Doroty z Mątowów modlił się przed jej wizerunkiem.
Błogosławiona Dorota jest patronką Prus[5] i Pomorza, kobiet, matek, hutników-odlewników, latarni[5] i różańca[5].
Jej wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele rzymskokatolickim w dzienną pamiątkę śmierci (25 czerwca), wspominana jest w niektórych diecezjach niemieckich[5] oraz przez zakon krzyżacki.
W polskim Kościele katolickim ma rangę wspomnienia obowiązkowego w archidiecezji gdańskiej i warmińskiej oraz diecezji elbląskiej[6].
Legenda błogosławionej Doroty
„W 1410 r. po klęsce zakonu Krzyżackiego pod Grunwaldem Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Henryk von Plauen udał się do Malborka by bronić zamku. Zorganizował obronę, a następnie oddał się modlitwie, prosząc błogosławioną Dorotę by uchroniła Malbork przed rycerstwem polsko-litewskim i wojskami sprzymierzonymi. Dorota ukazała się mu we śnie, w noc poprzedzającą przybycie wojsk króla Władysława Jagiełły i obiecała, że uchroni Malbork od zdobycia, za cenę tego iż… Ciało von Plauena nie spocznie w Malborku i przez następne 600 lat miejsce jego pochówku będzie nieznane. Nadejdzie jednak dzień, kiedy następca Wielkiego Mistrza przybędzie na wezwanie Błogosławionej Doroty i z należytą godnością uczci pamięć poprzedników.”
Dorota z Mątów była pierwowzorem opisanej przez Adama Mickiewicza w powieści poetyckiej Konrad Wallenrod Aldony, zamurowanej w wieży zamku w Malborku, która przez wskazanie Wallenroda jako „tego, który «ich» zniszczy” przyczyniła się do wybrania go na Wielkiego Mistrza Zakonu.
Życie Doroty z Mątowów opisał Günter Grass w powieści Turbot (Der Butt) z 1977.
