Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
.jpg&filetimestamp=20110605013440)
.jpg&filetimestamp=20071022025510)
Dworzec Wiedeński – nieistniejący dworzec kolejowy w Warszawie. Był budowany od 14 lipca 1844 do 14 czerwca 1845 dla Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, według projektu Henryka Marconiego[1]. Był położony na rogu Alei Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej[1]. 14 czerwca 1845 dokonano otwarcia drogi dworca i pierwszego odcinka linii kolejowej.
Na początku XX wieku dworzec został rozbudowany o nowy budynek dla przyjezdnych, a w okresie międzywojennym rozebrany w związku z budową warszawskiej linii średnicowej. Zastąpił go zupełnie nowy budynek dworca głównego zaczęto budować w 1932, jednak pozostał on niedokończony i został ostatecznie zburzony w 1944 przez Niemców, po upadku Powstania Warszawskiego[1].
Spis treści |
Dworzec miał 160 m długości, tyle ile przeciętny pociąg w tamtych czasach. Został zaprojektowany tak, aby przypominał dwa stykające się parowozy[1]. Elewacje miały formy charakterystyczne dla renesansu florenckiego. Składał się z dwupiętrowego środkowego gmachu, dwóch trzypiętrowych wież po bokach. Środkową część z wieżami łączyły piętrowe oficyny. W zachodniej wieży umieszczono telegraf, we wschodniej – zegar. Perony znajdowały się na tyłach budynku. Przed dworcem posadzono dwa rzędy włoskich topoli. W środku nie było wielkiej hali. W niewielkich pomieszczeniach urządzono oddzielne kasy, poczekalnie, i bufety dla pasażerów trzech klas, dla wojskowych, oddzielne pokoje dla dam i osób wysoko sytuowanych. W późniejszych latach dokonano niewielkiej rozbudowy oficyn. W czasie jednego z remontów usunięto rzeźby na balustradach w głównym budynku.
Pod koniec XIX wieku podjęto decyzję o budowie nowego dworca. Sporządzenie projektu zlecono Józefowi Hussowi. Nowy dworzec miał być wzorowany na dworcu Kolei Magdebursko-Halbersztadzkiej w Berlinie. Miał mieć renesansową elewacje przypominającą Łuk Triumfalny. W środku miała znajdować się wielka hala z peronami nakryta przeszklonym, walcowatym dachem. Fasada miała być zwrócona w stronę ulicy Marszałkowskiej, a nie jak dotychczas do Alei Jerozolimskich. Projekt nie został zaakceptowany, gdyż nie przewidywał połączenia z szerokimi torami Towarzystw Kolejowych z lewego brzegu Wisły. Władze zażądały również zmiany elewacji z renesansowej na bizantyjską, na co nie zgodził się projektant.
Ostatecznie w 1900 dobudowano od strony ulicy Chmielnej niewielki eklektyczny dworzec przyjazdowy, nazwany „Nową Poczekalnią”[2]. Nowy budynek dworca miał 62 m długości i 13,5 m szerokości[2]. Stary budynek dworca służył głównie osobom wyjeżdżającym.
W latach 30. XX wieku rozpoczęto budowę linii średnicowej. Na miejscu wieży zachodniej (telegrafu) rozpoczęto budowę Dworca Głównego. Zburzono również połowę gmachu głównego – w jego miejscu wykonano wykop linii. Pozostała część budynku została spalona we wrześniu 1939, a ruiny rozebrano przed 1944. Tunel średnicowy funkcjonuje do dziś. W 1955 na miejscu wieży przy ul. Marszałkowskiej pojawiła się tablica pamiątkowa. Dziś w tym miejscu znajduje się zagłębiony plac przed stacją metra "Centrum".
