Dworzec kolejowy w Kole

Dworzec kolejowy w Kole
dworzec kolejowy
Państwo	Polska
Miejscowość	Koło
Adres	ul.Kolejowa
Architekt	Romuald Miller
Rozpoczęcie budowy	1925
Ukończenie budowy	1928
Pierwszy właściciel	własność PKP

Głaz upamiętniający Żydów przesiadających się na wagony kolejki wąskotorowej do Kulmhof

Dworzec kolejowy w Kole – został wzniesiony przy nowo wybudowanej linii kolejowej łączej Kutno ze Strzałkowem w latach 1925 - 1928. Wraz z nim wybudowano wieżę ciśnień. Dworzec wraz z budynkami stacyjnymi znajduje się przy ulicy Kolejowej, na terenie osiedla Przedmieście Warszawskie.

Informacje ogólne

Firma budowlana Janiaków była podwykonawcą przy budowie dworca. Budynek jest unikatowy, ponieważ został zachowany jako jeden z nielicznych wybudowanych po I wojnie światowej budowli dworcowych przy trasie prowadzącej do Warszawy. Bardzo podobny dworzec stał w Koninie aż do lat 70. XX wieku.

Jedną z ciekawostek budynku dworca kolejowego w Kole jest istnienie tablicy pamiątkowej na jego północnej ścianie. Upamiętnia ofiary bestialskiego nalotu Luftwaffe na teren przyległy do dworca oraz pociąg w którym znajdowała się ewakuowana ludność z Krotoszyna i Jarocina (skład znajdował się na bocznym torze). Tragedia ta miała miejsce 2 września 1939 r., zginęło około 250 osób, zostali pochowani na cmentarzu rzymskokatolickim w Kole.

W 2010 r. pojawiła się koncepcja remontu budynku dworcowego oraz przebudowy otoczenia wraz z peronami stacyjnymi. Zgodnie z propozycją Urzędu Miasta do gmachu miałaby wprowadzić się Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna, która od 1945 r. zajmuje budynek ewangelicko-augsburskiej pastorówki, zlokalizowany przy ul. Sienkiewicza. Obsługa stacji kolejowej miałaby zajmować niewielką część dworca.

Głaz przed dworcem

Następnym upamiętnieniem lat wojny i straszliwych mordów hitlerowców jest głaz przed kolskim dworcem. Upamiętnia 80 tysięcy Żydów transportowanych tędy z łódzkiego getta do obozu masowej zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. Tutaj odbywała się przesiadka Żydów zmierzających do obozu na wagony kolejki wąskotorowej. Na głazie znajduję się upamiętniający tekst w dwóch językach – polskim oraz niemieckim.

Stacja kolejowa

Razem z dworcem funkcjonuje stacja kolejowa Koło, obsługująca zarówno ruch osobowy i towarowy, a jeszcze kilka lat wstecz – także wąskotorowy.

Bibliografia

• Józef Burszta, 600 lat miasta Koła, Poznań 1963
• Piotr Maluśkiewicz: Ziemia konińska: przewodnik turystyczny. Konin: Żychlin: "Apeks", 1997. ISBN 83-86139-28-5. 
• Michalak Robert, Koło, „Świat Kolei” 10/2009
• Michalak Robert, Dworzec kolejowy w Kole, „Kronika Wielkopolski” 1 (133)/2010
• Kazimierz Kasperkiewicz: Miejsca i obiekty walki i pamięci z lat wojny i okupacji 1939-1945 w Kole i powiecie kolskim. Koło: Towarzystwo Przyjaciół Miasta Koła, 2004. ISBN 8390903091.