Dylewo (powiat ostrołęcki)
| Dylewo | |
 |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | mazowieckie |
| Powiat | ostrołęcki |
| Gmina | Kadzidło |
| Liczba ludności | 1348 (stan na dzień 31.12.2008 r.) |
| Strefa numeracyjna | (+48) 29 |
| Kod pocztowy | 07-420 |
| Tablice rejestracyjne | WOS |
|
Położenie na mapie Polski
  Dylewo
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa miejscowości | |
Dylewo (Dylewo Stare, Dylewo Nowe) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Kadzidło przy drodze krajowej nr 53.
Do 1931 roku była miejscowością gminną w nieistniejącej już gminie Dylewo. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Dylewo jest położone w północno-wschodniej Polsce na terenie Niziny Północnomazowieckiej i Puszczy Zielonej, w województwie mazowieckim, w północnej części powiatu ostrołęckiego, w gminie Kadzidło. Przez miejscowość przepływa struga Piasecznica.
[edytuj] Historia
Pierwsze wzmianki o Dylewie występują w XVI w. Wieś założona została w 1621 roku przez starostę ostrołęckiego, Andrzeja Mniszcha. Z jego inicjatywy w Dylewie osiedleni zostali szlachcice Kaczyńscy ze wsi Kaczyno (dziś Kaczyny - dzielnica Ostrołęki), dając tym samym początek strzelcom kurpiowskich[1][2]. Byli oni zobowiązani do chodzenia w ściśle określonym ubiorze, który miał być pierwowzorem stroju kurpiowskiego[1]. W Dylewie znajdował się jedyny na Kurpiach folwark i w XIX wieku mieszkał tam naddzierżawca ekonomii ostrołęckiej[3]. Wg danych z 1827 roku w Dylewie (Starym i Nowym łącznie) znajdowało się 89 domów, a liczba mieszkańców wynosiła 504 osoby[4].
Do 1923 r. miejscowość pełniła funkcję ośrodka administracyjnego - Gminnej Rady Narodowej. Gmina ta obejmowała swoim zasięgiem 20 pobliskich wsi. W latach 1900–1914 nastąpiła wielka fala emigracji, spowodowana klęską głodu na ziemiach Puszczy Kurpiowskiej. W tym czasie za granicę wyemigrowało ok. 20% ludności Dylewa. Do czasów I wojny światowej wyjechało z Dylewa do 400 osób[5]. Jednocześnie emigranci mieli przysyłać według Adama Chętnika, około 40 tysięcy rubli rocznie[6]. Większość z emigrantów udała się do Ameryki Północnej[1]. W XIX wieku postawiono w Dylewie karawakę – drewniany krzyż mający chronić przed epidemiami[1]. Od 1892 roku do lat 90. XX wieku w Dylewie istniała karczma, obecnie zrekonstruowana w skansenie kurpiowskim w Nowogrodzie[1][7]. W czasie I wojny światowej powstał także przy drodze z Dylewa do Obierwii mały cmentarz żołnierski. Od lat międzywojennych do 1973 roku znajdowała się we wsi stacja kolei wąskotorowej Dylewo[1].
W latach międzywojennych mieszkańcy wsi, tak jak i w innych kurpiowskich miejscowościach opowiadali się większością w wyborach za obozem narodowym, który osiągał np. w 1930 roku na terenie ówczesnej gminy Dylewo 79,4% głosów poparcia[8].
W 1918 roku w Dylewie powstała Szkoła Podstawowa, 4 klasowa, której pierwszym gospodarzem był ob. Lewandowski. Obecnie w skład Zespołu Placówek Oświatowych w Dylewie wchodzą:
- Przedszkole Samorządowe
- Szkoła Podstawowa
- Publiczne Gimnazjum.
20 maja 2002, ZPO nadano imię Jana Pawła II.
W Dylewie urodzili się: wiceprezydent Warszawy Mateusz Lubowidzki i jego brat, marszałek sejmu Królestwa Polskiego, Józef Lubowidzki[9]
[edytuj] Straż Pożarna
W 1926 roku podjęte zostały próby założenia jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej przez Walentego Gralę. Ostatecznie straż założył Andrzej Bałon[10] sprowadzając pompę wodną. Budynek został zmodernizowany w 2006 roku z udziałem środków unijnych. Obecnie w tymże budynku mieści się Filia Gminnej Biblioteki Publicznej oraz siłownia. Do OSP Dylewo należy 30 strażaków.
[edytuj] Parafia
W Dylewie funkcjonuje parafia pw. NMP Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia należąca do dekanatu Kadzidło. Erygował ją Biskup Łomżyński Stanisław Stefanek 21 sierpnia 2005 r. Liczy ona 1875 wiernych z miejscowości: Dylewo, Dylewo Kolonie, Gibałka, Góry Dylewskie, Łodziska, Szafarnia. Nabożeństwa odbywają się w kaplicy, która powstała dzięki prałatowi dekanatu Kadzidło Marianowi Niemyjskiemu, oraz obecnemu proboszczowi parafii Dylewo ks. mgr Jackowi Majkowskiemu[11]. Kaplica będzie spełniać role świątyni parafialnej do momentu ukończenia budowy właściwej świątyni.
- Adres: Dylewo, ul. Lipowa 16, 07-420 Kadzidło, woj. mazowieckie.
- Proboszcz (od 2005): – ks. mgr Jacek Majkowski
- Msze św.:
- w niedziele: 9.00, 11.30, 18.00
- W dni powszednie: 18.00 (zimą), 19.00 (latem)
[edytuj] Sport
W 2002, z inicjatywy Jana Kaczyńskiego, późniejszego prezesa, powstał klub piłkarski Luks "Dylewianka" Dylewo (zarejestrowany jako stowarzyszenie sportowe w Starostwie Powiatowym w Ostrołęce 18 sierpnia 2002 roku). W Dylewie istnieje boisko "Orlik 2012" oraz hala sportowa przy Zespole Placówek Oświatowych.
[edytuj] Wykaz ulic
W miejscowości Dylewo znajdują się następujące ulice:
- ul. Chabrowa
- ul. Dworska
- ul. Krótka
- ul. Księdza Mieszki
- ul. Lipowa
- ul. Ostrołęcka
- ul. Pogodna
- ul. Polna
- ul. Poprzeczna
- ul. Sachalin
- ul. Słoneczna
- ul. Szkolna
- ul. Wodna
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Marcin Żerański: Kurpie. Puszcza Zielona. Przewodnik turystyczny. Cieszyn: 2008, s. 38-39. ISBN 9788392448815.
- ↑ Mniszech Andrzej, "Polski Słownik Biograficzny", T. 21, 1976, s. 458.
- ↑ Oskar Kolberg: Mazowsze. Obraz etnograficzny. T. IV: Mazowsze Stare. Mazury. Kurpie. Kraków: 1888, s. 50.
- ↑ Tabella miast, wsi, osad, Królestwa Polskiego : z wyrażeniem ich położenia i ludności, T. 1, A - Ł., s. 111.
- ↑ Janusz Szczepański. Emigracja zarobkowa z kurpiowszczyzny (do I wojny światowej). „Zeszyty Naukowe OTN”. 7, s. 42, 1993. Ostrołęka: Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0860-9608.
- ↑ Janusz Szczepański. Emigracja zarobkowa z kurpiowszczyzny (do I wojny światowej). „Zeszyty Naukowe OTN”. 7, s. 45, 1993. Ostrołęka: Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0860-9608.
- ↑ na podstawie tekstu Urszuli Kaczyńskiej: Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie im. Adama Chętnika. www.kurpie.com.pl. [dostęp 15 sierpnia 2011].
- ↑ Janusz Gołota. Mieszkańcy powiatu ostrołęckiego wobec problemów politycznych lat trzydziestych. „Zeszyty Naukowe OTN”. 9, s. 196, 1995. Ostrołęka: Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0860-9608.
- ↑ Hanna Dylągowa, Mateusz Lubowidzki, "Polski Słownik Biograficzny", 1973, T. 18, s. 74.
- ↑ Dylewo: Strażacki man został poświęcony i przekazany druhom (pol.). kurierostrolecki.pl, 2011-11-20. [dostęp 2012-05-05].
- ↑ Dylewo. Parafia pw. NMP Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia. 25 listopada 2005. [dostęp 2011-08-14].
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||
