Dyliżans (film)

Dyliżans Stagecoach
Gatunek	western, akcji, dramat
Data premiery	15 lutego 1939
Kraj produkcji	USA
Język	angielski
Czas trwania	96 min
Reżyseria	John Ford
Scenariusz	Ernest Haycox Dudley Nichols Ben Hecht
Główne role	Claire Trevor John Wayne Andy Devine John Carradine Thomas Mitchell
Muzyka	Gerard Carbonara
Zdjęcia	Bert Glennon
Scenografia	Alexander Toluboff
Kostiumy	Walter Plunkett
Montaż	Otho Lovering Dorothy Spencer Walter Reynolds
Produkcja	John Ford
Wytwórnia	Walter Wagner Productions
Dystrybucja	United Artists

Dyliżans (ang. Stagecoach) – film produkcji amerykańskiej w reżyserii Johna Forda z roku 1939. Jeden z najsłynniejszych klasycznych westernów. Pierwszy film Forda zrealizowany w Monument Valley (powracał tam by kręcić westerny przez ponad 25 lat). Film był także początkiem współpracy między Johnem Fordem a Johnem Wayne'em.

Fabuła

Dyliżans rozpoczyna się w momencie, kiedy grupka bohaterów wyrusza z małego miasteczka Tonto w Arizonie do Lordsburga w Nowym Meksyku. Jeszcze przed wyruszeniem pasażerowie dowiadują się, że z rezerwatu zbiegł słynny przywódca Apaczów, Geronimo, który zmobilizował swoich ziomków i grasuje w okolicy. W każdej chwili spodziewać się można jego ataku. Nie zrażeni tą wiadomością bohaterowie decydują się jechać. Któż więc znajduje się w dyliżansie zdążającym do Nowego Meksyku. Przede wszystkim Lucy Mallory, czcigodna dama, żona oficera, spodziewająca się dziecka. Jedzie do fortu, położonego na drodze do Lordsburga, gdzie ma połączyć się ze swym mężem. Jest też w dyliżansie stateczny bankier Gatewood i sprzedawca napojów alkoholowych, pan Peacock. Jest lekarz, doktor Boone, nałogowy pijak, który dawno stracił prawo do wykonywania zawodu, i Hatfield, zawodowy szuler. Jedzie także panna Dallas, dziewczyna lekkich obyczajów, wyrzucona z miasteczka przez zgorszonych jej profesją mieszkańców. Szeryf Wilcox zasiada na koźle, obok woźnicy. Udaje się w podróż, gdyż sądzi, że uda mu się ująć zbiegłego z więzienia Ringo Kida, który poprzysiągł zemstę nad mordercami swego ojca i brata, braćmi Plummerami. Przewidywania stróża prawa sprawdzają się: rzeczywiście na drodze jadącego dyliżansu pojawia się Ringo Kid we własnej osobie. Trudno sobie wyobrazić większe zróżnicowanie bohaterów westernu i od tej strony zdaje się być wszystko w tradycyjnym porządku. Wiadomo, kto jest szlachetny, a kto zasługuje na pogardę. Tak toczą się początkowe partie filmu. W miarę upływu akcji uświęcone dotąd schematy zaczynają jednak ulegać zmianom. Reżyser stawia bohaterów w sytuacjach, które zmuszają ich do nieustannego dokonywania wyboru. W toku dramatycznych zdarzeń obnażają się prawdziwe charaktery jadących osób, a Ford bawi się ciągłym tasowaniem kart. Szuler ginie z godnością wielkiego pana, bandyta okazuje się rycerski, dziewczyna lekkich obyczajów zaś zasługuje swym postępowaniem na większy szacunek niż małomiasteczkowe bigotki. Na tym nie koniec. Notoryczny pijaczyna odrodzi się, pomagając przy porodzie, szacowny bankier okaże się zaś defraudantem pokaźnej sumy pieniędzy i łotrem bez skrupułów. Szeryf ostatecznie przymknie oczy na poczynania Ringo Kida, pozwoli mu rozprawić się z Plummerami i odjechać wraz z Dallas, zamiast sprowadzać go z powrotem do więzienia.

Obsada

• Claire Trevor - Dallas
• John Wayne - Ringo Kid
• Andy Devine - Buck
• John Carradine - Hatfield
• Thomas Mitchell - Dr Josiah Boone
• Louise Platt - Lucy Mallory
• George Bancroft - szeryf Curly Wilcox
• Donald Meek - Samuel Peacock
• Berton Churchill - Henry Gatewood
• Tim Holt - porucznik Blanchard

---

W roku 1995, z okazji stulecia narodzin kina, film znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne.

Linki zewnętrzne

• Plakat
• Dyliżans w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Dyliżans w bazie filmweb.pl
• Dyliżans w bazie stopklatka.pl