Dyskusja:Anarchizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Projekty szkolne i akademickie2.jpg
Nad utworzeniem lub rozbudową tego hasła pracowały osoby reprezentujące projekt Filozofia translatorium_2010
z serii Projektów szkolnych i akademickich.


To juz przekracza wszelkie granice. Suymbolem anarchizmu jest czerń - z litera A. Chodzi nie tylko o symbol - ale i o treść. Anarcho-syndykaliści po prosrtu usiłują zawłaszczyc sobie hasło "anarchia". Domagam sie się całkowitego, starannego przeredagowania tej strony, z podaniem nazwisk kilku klasycznych anarchistów, rozróznieniem arachizmu klasycznego (wywodzacego sie raczej od rzemieślnikóqw szwajcarskich, niz ruchu robotniczego - i wydzielenie potem anarchizmu indywidualistycznego, anarcho-syndykalizmu, anarch-kapitalizmu - z odnośnikami do tych stron. Ale powaznie. Omawianie anarchizmu bez Wilhelma Godwina(!!!), Maksa Stirnera (!!) - czy nawet Jana W.Machajskiego (ps."Wolski"; nb. wierzył w rych robotniczy, ale wyłącznie jako w siłe destrukcyjną!) Janusz Korwin-Mikke

  • Nie wiem od czego wywodzi się "arachizm klasyczny", ale anarchizm powstał jako jeden z nurtów socjalizmu, który od innych różnił się tym, że chciał od razu zlikwidować państwo.
  • Hasło faktycznie trzeba rozbudować.
  • O symbolach anarchistycznych jest osobne hasło (nota bene czarna flaga zaczęła byc używana przez anarchistów pod koniec XIX w - wcześniej używali czerwonej).
  • Godwin i Stirner nie byli anarchistami (a pojawiają się tutaj) - Godwina jako prekursora anarchizmu "odkrył" dopiero Kropotkin - Proudhon np. wspomina tylko Godwina jako "komunistę" - bo był przeciwnikiem własności prywatnej); Stirner nie uważał się za anarchistę, a tylko do jego poglądów nawiązują różni anarchiści.
  • Jan Wacław Machajski wierzył w ruch robotniczy "jako wyłącznie siłę destrukcyjną"? A to bardzo ciekawe podejście do jego poglądów, bo on krytykował sporą część socjalistów za to że byli "za mało robotniczy" i zbyt burżuazyjni--Diogenes2007 (dyskusja) 17:35, 27 cze 2008 (CEST)

Spis treści

[edytuj] Anarchokapitalizm winien mieć swoje miejsce w definicji anarchizmu

Xavier, próbujesz uprawiać propagandę na Wikipedii. W wielu źródłach (w tym również Wikipedii) przeczytasz o tym, że że anarchokapitalizm wyrasta z dwóch nurtów: klasycznego liberalizmu oraz anarchizmu indywidualistycznego. Gdyby wyrastał tylko z pierwszego nurtu, nie byłoby w ogóle potrzeby istnienia takiego hasła. Wreszcie mam nadzieję, że będziesz słowny i przypomnisz sobie co sam jakiś czas temu napisałeś "proponuję iść w ślady angielskiej wikipedii pod tym względem. Mógłbym nad tym popracować w wolnej chwili. Pozdrawiam --XaViER 07:55, 19 maj 2005 (CEST)". W angielskiej Wikipedii po kilkumiesięcznej dyskusji ostatecznie ustalono, że hasło anarchokapitalizm powinno się znaleźć w definicji anarchizmu. Link: http://www.ziemiaprzyszlosci.pl/samochody//w/en/Anarchism Wiem, że jesteś anarchistą kolektywistycznym i umiarkowanym zwolennikiem socjalizmu, więc zapewne wolałbyś żeby uniknąć wymieniania tu obcych Ci idei, ale zważ na pewną przyzwoitość - czy zamilczanie haseł na Wikipedii jest środkiem który chcesz stosować? Poczekam na odpowiedź przed ponowną zmianą, bo wojna edycyjna nie jest dobrym pomysłem i mam nadzieję że okażesz się być przez chwilę ponad podziałami dla zachowania obiektywizmu Wikipedii. Pozdrawiam

Chlorofil


Dodałem wzmiankę o anarchokapitalizmie jako podnurcie wyrastającym z anarchizmu indywidualistycznego. To za przykładem angielskiej wersji. Niezależnie od poglądów warto według mnie w tym miejscu o tym nurcie też wspomnieć.

chlorofil

Nie przeczę, że anarchokapitalizm inspirował się niektórymi amerykańskimi anarchoindywidualistami. Ale sam przyznasz chyba - to że ktoś się na coś powołuje czy się inspiruje nie czyni go jeszcze częścią danego nurtu. Np. niektórymi decentralistycznymi ideami Proudhona inspirowali się francuscy faszyści, co nie czyni z faszyzmu nurt anarchizmu.
Problem z pomieszaniem języków powstał głównie w momencie gdy Rothbard bodaj w latach 50. przyjął mylną definicję anarchizmu jako tylko i wyłącznie ruchu antypaństwowego. To jest oczywisty błąd, często popełniany zresztą. Ponieważ jeśli uznać, że anarchizm sprowadzić jedynie do antyetatyzmu, to okazałoby się że obejmuje także np. bolszewizm (sic!), który wszak dążył za pomocą dyktatury proletariatu do obumarcia państwa i wprowadzenia komunizmu (w którym nie tylko zdaniem Kropotkina, ale i Marksa czy nawet Lenina nie ma miejsca na państwo). Polecam jakiekolwiek opracowanie leninizmu. Przyznasz drogi chlorofilu, że byłoby to trochę dziwne?
Na angielską wikipedię nie ma się co powoływać (bo to żaden autorytet). Sam brałem udział w tych niekończących się i nie prowadzących donikąd dyskusjach. Te dyskusje trwają już od paru lat, w zasadzie od momentu powstania wikipedii i do dziś w zasadzie artykuł anarchizm nie jest stabilny. Jeśli w końcu znalazł się tam anarchokapitalizm to tylko dlatego, że pewne osoby okazały się bardziej uparte niż inne i po prostu wygrały wojny edycyjne siłowo. Nie jest to żaden kompromis, po prostu zmęczenie materiału. Ludzie mieli już dość tych wojen, choć osobiście uważam, że to tylko kolejne zawieszenie broni, jakich wiele było w tych latach. Ja się z tego wyłączyłem po jakimś czasie, bo stwierdziłem, że niech się z tym męczą anglosasi.
No i wreszcie - jest już wzmianka o anarchokapitalizmie w tym artykule, który naświetla kontrowersyjność tematu. Jedno jest pewne. Anarchokapitalizmowi nie udało się zdobyć powszechnej akceptacji jako nurtu anarchizmu i jest to mocno kontrowersyjny temat i należy tak go potraktować, a nie po prostu, przechodząc nad tym do porządku dziennego, jak gdyby nigdy nic wstawiać go jako nurt. Proszę mieć to na uwadze, żeby niepotrzebnie nie przenosić zwyczajów wojennych na polską wikipedię.
--XaViER 12:06, 26 lut 2007 (CET)
Eh, Xavier. Odwracasz kota ogonem! To ciekawe, że "niektórymi decentralistycznymi ideami Proudhona inspirowali się francuscy faszyści" (nie piszę szyderczo tylko autentycznie ciekawe - np. ja o tym nie wiedziałem) i nietrudno się zgodzić, że to faszyzmu anarchizmem nie czyni. Podobnie jak bolszewizmu i myślę że nikt nawet niczego takiego nie postuluje. Zajmijmy się anarchokapitalizmem bo to o niego chodzi i myślę że nawet Ty możesz spokojnie się zgodzić że to nie ta skala podobieństwa jak i idee zupełnie odmienne. Idea anarchokapitalizmu powstała właśnie z inspiracji anarchizmem, łączy ją z nim postulat całkowitego zniesienia państwa (przy czym dotyczy to również ewentualnych jego pochodnych - wszystkich niedobrowolnych wspólnot i kolektywów), a to właśnie jedno z głównych (jeśli nie główne - skoro już tak chcesz) założeń anarchizmu.
Oczywiście anarchokapitalizm idzie znacznie dalej. Zakłada całkowitą wolność jednostki - "to jednostki które je będą tworzyły, mają prawo określać zasady wzajemnej współpracy" i nikt nie ma prawa im tego narzucać (również większość osób w danej społeczności nie ma prawa się wtrącać w dobrowolne umowy między dwiema osobami). Anarchokapitalizm jest więc niezwykle bliski anarchizmowi indywidualistycznemu. To co go od niego różni to jasne określenie realizacji tego hasła - nikt nie może ingerować w dobrowolnie zawierane umowy handlowe jak i każde inne a własność jest nierozerwalnie związana z wolnością, czyli wchodzą w grę idee libertariańskie (tylko że w odróżnieniu od libertarianizmu nie postuluje istnienia "mini-państwa" lecz brak państwa w ogóle).
To tytułem krótkiego uzasadnienia - nie mam zamiaru Cię (jak i innych) tu do niczego przekonywać. Myślę że każdy z nas ma jasno określone poglądy a i Wikipedia niekoniecznie jest miejscem na takie dyskusje. To encyklopedia więc ważne są fakty. Faktem jest, że wiele osób (w tym sami anarchokapitaliści, co też jest istotne, choć nie tylko) uznaje anarchokapitalizm za nurt anarchizmu lub do niego dość mocno nawiązujący (na przykładzie angielskiej Wikipedii widać że wcale niemało - wcale nie twierdzę że to jakieś wiążące źródło ale skoro uznałeś je kiedyś za godne czerpania wzoru to podaję jako przykład). Z drugiej strony dla dużej liczby osób (w tym m.in. anarchistów kolektywistycznych) anarchokapitalizm to oksymoron. Potrafię to zresztą zrozumieć że anarchosocjaliści wymiotują gdy słyszą idee bliskie libertarianom i zresztą vice versa.
I encyklopedia nie jest od tego żeby te kwestie rozstrzygać. Czytelnik sam może wyrobić sobie pogląd na ten temat. Pod warunkiem, że będzie mógł o tym przeczytać w normalnym a nie jakimś "zaangażowanym" propagandowo tekście ukrytym pod koniec, napisanym w stylu "są jeszcze anarchokapitaliści ale to nędzne podróby. prawdziwi jestesmy tylko my". Naturalne miejsce jest w tym przypadku według mnie przy anarchizmie indywidualistycznym. To właśnie z niego wziął sie anarchokapitalizm i jest mu bardzo bliski ideowo. Choć być może należało by stworzyć osobne hasło w tej liście rodzajów - nie jestem przekonany. W każdym razie wymaga to zmiany, bo teraz doszło po prostu do zamilczenia anarchokapitalizmu a to czytelnik ma prawo do decydowania z czym się zgadza a z czym nie a nie tworzący hasło Wikipedysta.
No i na koniec przepraszam że tak długo to trwało zanim się odezwałem ale ogólnie bardzo zajęty. Przez parę następnych dni też nie będę miał dostępu do Internetu. Pozdrawiam
Chlorofil

Chlorofil, sam sobie przeczysz, raz piszesz że o anarchokapitalizmie jest nie tak jak trzeba, a raz że został on przemilczany. Zdecyduj się w końcu. To że anarchokapitalizm nie został włączony do nurtów a potraktowany osobno ma swoje uzasadnienie (choćby kontrowersyjnością tematu i to nie tylko, jak raczyłeś to ująć dla anarcho-socjalistów, ale także dla ludzi nie będących anarchistami, a interesujących się tym tematem). Aby uniknąć jałowych dysput i wojen edycyjnych rodem z angielskiej wikipedii, anarchokapitalizm został potraktowany osobno, ale nie został przemilczany, choć i tak moim zdaniem rozrósł się ten akapit nadmiernie (zajmuje więcej niż niekontrowersyjne nurty anarchizmu). --XaViER 10:59, 14 mar 2007 (CET)

Bo jest on tak sprytnie ukryty gdzieś pod koniec, że na początku w ogóle go nie zauważyłem. Jak pewnie większość czytających ten termin. Faktycznie nie powinienem pisać o zamilczaniu tylko o ukrywaniu. Również uważam, że niepotrzebnie jest tekst o nim rozrośnięty. Należy to napisać krótko ale dobrze i bez propagandowych opinii przeciwników, bo artykuł Wikipedii nie jest na to miejscem. Nie wiedzieć też czemu notatka o anarchokapitalizmie znalazła się w środku akapitu o współczesnym anarchizmie. Przede wszystkim jednak trzeba wziąć "anarchokapitalizm", jeśli faktycznie nie ma to być zamilczanie/ukrywanie.
chlorofil 4.4.2007
PS Przesunąłem i skróciłem zdania o anarchokapitalizmie (wraz z kotrowersjami) do osobnego akapitu. Myślę, że tak będzie sprawiedliwie a czytelnicy sami mogą sobie teraz stwierdzić czy anarchokapitalizm jest prawdziwym anarchizmem czy też nie.
Anarchokapitalizm nie jest powszechnie rozumiany jako pełnoprawny nurt anarchizmu (co najwyżej stoi gdzieś pomiędzy pewną formą anarchoindywidualizmu (tradycji amerykańskiej) a klasycznym liberalizmem. Poza tym usunąłem wzmianki o wolności, bo wszystkie nurty anarchizmu dążą do wolności jednostki, więc nie jest to wyróżnik anarchokapitalizmu akurat. Poza tym chlorofil argument o tym że coś ukrywałem jest śmieszny. Poczytaj sam co ty piszesz. To że nie potrafisz czytać całości artykułu, to nie znaczy że czegoś w nim nie ma. --XaViER 23:37, 5 kwi 2007 (CEST)

Pierwszy raz spotkałem Encyklopedię, która by tak "poważnie" potraktowała Anarchizm. Bez pro-rządowej propagandy i bez marksistowskiego punktu widzenia. Super.

Zgadam się z tobą i uważam że wiele osób myli pojęcia anarchizmu nie patrzą na to jako na ustrój polityczny tylko sprowadzają się do określenia go jedynie chaosem

Zgadam się z tobą i uważam że wiele osób myli pojęcia anarchizmu nie patrzą na to jako na ustrój polityczny tylko sprowadzają się do określenia go jedynie chaosem

Wikipedia - wolna encyklopedia. :)


--

NPOV :^)


No pięknie, ale NPOV nie polega na tym, żeby w artykule o anarchiźmie był przedstawiony wyłącznie punkt widzenia zwolenników anarchizmu — „bez pro-rządowej propagandy”. W artykule o kapitaliźmie z kolei nie powinno być wyłącznie punktu widzenia zwolenników kapitalizmu. Dobry NPOV polega na tym, żeby napisać: anarchiści widzą to TAK, a krytycy anarchizmu widzą to TAK (na co anarchiści odpowiadają TAK, itp.) Innymi słowy, brakuje mi tu na końcu artykułu paragrafu poświęconego krytyce anarchizmu. Tu i w innych artykułach z tego cyklu.

Oddzielajcie swoje wypowiedzi jakoś, żeby jaśniejsze było, kto co napisał. Dobry do tego jest symboliczny podpis, który się sam robi z wpisanych czterech tyld.

Żeby tak pl.wikipedia była w połowie tak dobra, jak ta angielska!

Miłego dnia, gość, który chciał poczytać na ten temat 83.20.163.40 20:56, 27 sie 2006 (CEST)

[edytuj] o anarchokapitaliźmie...

nie wszyscy anarchoindywidualiści odrzucają go... oczywiście oni też nie są "prawdziwymi" anarchistami co z Bakuninem wódkę pili...

jaś skoczowski

Ale jasiu, konkrety proszę, konkrety... Nawiasem mówiąc nie każdy anarchokolektywista zgadza się we wszystkim z Bakuninem ;-)
--XaViER 23:14, 18 lip 2005 (CEST)
Gambone, Carson, Preston, Peacott. wszyscy są @indywidualistami i co ważniejsze - indywidualistami chyba najczęściej piszącymi
jaś skoczowski, 3 luty 2006
Anarchoindywidualizm amerykański to dość specyficzny odłam i w niektórych przypadkach poddany silnie wpływom radykalnego liberalizmu (libertarianizmu). Ci anarchoindywidualiści, których podałeś, już znajdują się na granicy pomiędzy liberalizmem a anarchizmem, tak więc to naturalne, że dzieli ich tylko krok od tego pierwszego i są w stanie uznać tzw. anarchokapitalizm (czyli radykalny liberalizm) za część anarchizmu, choć nikt poza nimi tego poglądu nie podziela. To taka amerykańska aberracja. --XaViER 10:57, 19 mar 2006 (CET)

pierwszy raz na wikipedia pozdo Lukix 20:03, 21 paź 2005 (CEST)

[edytuj] Brawo!

Dla wiekszosci ludzi anarchizm to brak jakiegokolwiek ladu, poprostu ludzie wychodza na ulice i tluka sie w wielkim chaosie, ale jak to moj kolega ( moj punkowy guru hehehe ) powiedzial "po 3 dniach jedzenie by sie skonczylo", ostatnio klocilem sie z nauczycielem od WOS`u ( i dyrektorem technikum jednoczesnie ), bo powiedzial anarhizm nie jest "nieposluszenstwem obywatelskim" takim jak solidarnosc a organizacja terrorystyczna, tak jak pisalem wczesniej 80% ludzi w polsce ma taki poglad na Wolnosc.--Bumfank 21:52, 22 gru 2005 (CET)


pozwoliłem sobie uporzadkować i sprostować niektóre wątki w pierwszej częsci definicji. Obecnie pracuję nad omówieniem kazdego z nurtów. Jeżeli ktokolwiek miałby jakiekolwiek uwagi, fajnie by było, aby najpierw wstrzął huuuuuuuuuuuuuuuuuuczną dyskusyję, co pozwoli stworzyć całkowicie kompletną definicję @n_archii. --severinus 22:33, 13 lip 2006 (CEST)

[edytuj] Nie integracji anarchii z anarchizmem

Być może kiedyś uda się ludzkości to marzenie - Anarchizm.
Ale mam nadzieję, że bez terroru i anarchii. Krzych 10:58, 22 sie 2006 (CEST)

[edytuj] wywaliłem...

anarchizm metodologiczny. koncepcja metodologiczna Feyerabenda ma mało wspólnego z jakąkolwiek polityką, choć sam koleś miał jakieś tam jazdy polityczne. anarchizm metodologiczny to propozycja uprawiania nauki, nie polityki. nie piszcie o kontrindukcjonizmie pod hasłem, w którym pisze się o nurcie politycznym (zwłaszcza, że jest artykuł o Feyerabendzie...), bo bajzel robicie zwyczajnie.--Jaś skoczowski 00:04, 6 kwi 2007 (CEST)

Przeniosłem tutaj z głównej strony

Niby na jakiej podstawie? --XaViER 23:25, 7 maja 2007 (CEST)
Wikipedia:Zasady wstawiania linków zewnętrznych oraz Wikipedia:Czym Wikipedia nie jest cytuję: Kolekcją odnośników (linków) - zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych. Odnośniki umieszczane w hasłach powinny stanowić ich integralną część, a nie prosty spis miejsc, do których warto by jeszcze zajrzeć. Niemniej, jeden, dwa odnośniki na końcu hasła do szczególnie interesujących stron poszerzających wiedzę z danego tematu są do przyjęcia. Mathel (dyskusja) 21:48, 8 maja 2007 (CEST)

[edytuj] Czarny Kruk

W artykule pojawiła się nazwa organizacji "Czarny Kruk". Odnośnik przekierował do takiego wyrazu hasłowego...tyle, że opowiada on o okręcie wojennym "czarny Kruk". Zmieniłem zatem w tekście odnośnik na hasło "Czarny Kruk (organizacja)", którego w Wikipedii jeszcze nie ma. Pole do popisu dla anarchointernautów:-) Markozz

[edytuj] Działy

proponuję dodać do nurtów anarchizmu osobny dział "Kontrowersje" i dać tam anarchokapitalizm i narodowy anarchizm - one róznią się zasadniczo od innych nurtów, bo nikt nie przeczy że np anarchokomunizm czy anarchoindywidualizm jest anarchizmem, a z tymi dwoma tak jest--Diogenes2007 (dyskusja) 12:04, 13 gru 2007 (CET)

[edytuj] Symbol

Symbole anarchizmu są opisane w innym artykule, ale żeby w tym chociaż znajdował się najpopularniejszy z nich, to dodałem.--Lunar (dyskusja) 10:33, 22 maj 2008 (CEST)

[edytuj] blokada

W związku z wojną edycyjną zablokowałem na chwilę to hasło przed możliwością edycji. Jako, że nie wiem o co idzie wojna (aktualna różnica). Proponuję, aby oponenci poświęcili tę chwilkę na przeczytanie wprowadzanych przez siebie zmian oraz dyskusję, dlaczego jedna wersja jest lepsza od drugiej. Lolek01)aKBPWPiSZ( 20:27, 16 sie 2009 (CEST)

"wojna" idzie o to, że pełno tu było różnych bzdur o politykach "wyobcowanych ze swego ludu" (to cytat dosłowny) :) a ja próbuje tu posprzątać, co się bardzo nie podoba niektórym osobom...Niemaszkonta (dyskusja) 22:13, 16 sie 2009 (CEST)

Jak ktoś chce to przywracać to niech najpierw sie zastanowi ile razy można w jednym akapicie powtarzać "scentralizowana forma władzy" albo wstawiać coś jako nurt anarchizmu i jednoczesnie pisac że to nie jest żaden nurt. O Bakuninie jako sataniście nawet nie wspominam (był ateistą - dla ludzie nie znających tematu :))Niemaszkonta (dyskusja) 00:29, 17 sie 2009 (CEST)___ ______________________________________ Ludzie mala prosba, jak ktoś nic nie wie, to moze niech nie pisze bzdur bo mu się tak wydaję? to taka mala prośba z mojej strony. To encyklopedia a nie propaganda, ps. Bakunin satanista, tego jeszcze nie było... Czy geniusz który to napisał miał choć w ręku jeden jego tekst???

[edytuj] Definicja

Pozwoliłem sobie po raz kolejny poprawić definicję, stale przywracaną przez IPka do starej wersji. Ponieważ użytkownik ten używa dynamicznego IP uzasadnienie umieszczę tutaj.

Wersja, która jest w oczywisty sposób sprzeczna z zasadami Wikipedii definiuje anarchizm jako doktrynę postulującą model społeczeństwa opartego na równości społecznej, solidarności międzyludzkiej i poszanowaniu wolności jednostki oraz ruch społeczny dążący do realizacji tych celów. Oznacza to, że dowolna doktryna która wyznaje takie szczytne idee powinna być zaliczona jako anarchistyczna, co nie jest prawdą. Anarchizm wyróżnia postulowany przezeń sposób osiągnięcia tego celu: likwidacja instytucji państwa i to ta informacja powinna znaleźć się na pierwszym miejscu.

Dalej występuje stwierdzenie: "Głównymi zagrożeniami dla tego modelu są autorytaryzm oraz hierarchia społeczna". Żadnego zaznaczenia, że to subiektywne zdanie anarchistów, zwykłe stwierdzenie "faktu". Takie stwierdzenia są kategorycznie zabronione przez zasadę neutralnego punktu widzenia. Podobnie występujące w tym samym zdaniu określenie państwa i kapitalizmu jako 'formy społecznej władzy, wyzysku i przymusu".

Prosiłbym więc o opisywanie dowolnych idei - nawet przez siebie wyznawanych - w sposób neutralny i biorący pod uwagę, że inni mogą się z nimi nie zgadzać. Lampak Dysk. 21:02, 6 gru 2009 (CET)

[edytuj] Nurty

Wprowadzono podział na Klasyczne nurty anarchizmu (podstawowe dla tej ideologii) i nurty inne które pojawiły się później i niekiedy wzbudzają kontrowersje

[edytuj] Tłumaczenie

Do hasła dodano przetłumaczone fragmenty z enwiki. Bluszczokrzew (dyskusja) 20:49, 2 mar 2011 (CET)


W Europie zach w latach 80-90 XX wieku wszystkie nie klasyczne nurty były określane mianem neoanarchizmu, i nadal są

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty