Dyskusja:Organizacja Narodów Zjednoczonych

Co do Timoru, to do 2008 ma niepełne członkowstwo- cokolwiek to oznacza.

Braki w genezie.

Proponuję zrobić osobny dział zatytułowany Geneza ONZ. Ale do rzeczy Pomysł na ONZ pojawił się jeszcze przed Teheranem - 14.8.1941 Churichill zaproponował stworzenie organizacji na wzór ligi narodów, co tym samym czyniło kartę atlantycką ważnym dokumentem uzasadniającym dążenie do powstania ONZ. Kolejnym kamieniem milowym był 06.01.1941: Deklaracja Czterech Wolności (wolność słowa, wyznania, od nietoleracji, od przemocy), która stała się po części źródłem i wyznacznikiem celów i założeń ONZ. Dalej - 1.1.1942: Deklaracja NZ (Współpraca i niezawieranie układów). Możnaby jeszcze powiedzieć, iż Casablanca (styczeń 1943, o ile mnie pamięć nie myli co do miesiąca) dała podłoże dla przyszłej współpracy aliantów drugiej wojny światowej. I teraz dopiero, to jest w listopadzie/grudniu 1943 można mówić o Teheranie i jego roli w powstaniu ONZ.

Napisanie, że idea pojawiłą się w 1943 roku chyba jest niezbyt fortunna skoro Deklaracja Narodów Zjednocznonych została podpisana 1.1.1942 roku.

Cytat z innej definicji: Deklaracja Narodów Zjednoczonych (Deklaracja waszyngtońska) - podpisana 1 stycznia 1942 roku przez 26 państw (w tym Polskę) w Waszyngtonie; była następnym po Karcie Atlantyckiej dokumentem przygotowującym utworzenie ONZ; zobowiązywała się do walki z państwami faszystowskimi i niezawierania z nimi odrębnego pokoju.

organy wyspecjalizowane.

Schemat struktury ONZ jest z błędami, trzeba go albo poprawić albo usunąć.

Organów wyspecjalizowanych jest 17: • Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), • Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC), • Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD), • Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA), • Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO), • Organizacja Narodów Zjed. do spraw Rozwoju Przem. (UNIDO), • Organizacja Narodów Zjed. do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), • Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD), • Org. Narodów Zjed. do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), • Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO), • Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO), • Światowa Organizacja Turystyczna (UN WTO), • Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO), • Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO), • Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU), • Powszechny Związek Pocztowy (UPU), • Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).

GATT - to POROZUMIENIE nie organizacja! WTO - nie należy do systemu organów wyspecjalizowanych, to samodzielna organizacja!

Natomiast Programy i Fundusze NZ to zupełnie co innego: - UNRWA, UNCTAD, UNDP, UNEP, UNICEF, UNHCR, UNHCHR, UNU (United Nations Univeristet), WFC (World Food Council), UN-HABITAT.

Czad

ONZ prowadzi operację w Czadzie i kilku innych krajach Afryki. Dlaczego one nie są wpisane w operacjach pokojowych? --RoSa omega93 (dyskusja) 17:51, 10 maj 2008 (CEST)

Jeżeli chodzi Ci o szablon, to są tam wpisane (lub przynajmniej powinny być) misje pokojowe ONZ, których pełna lista znajduje się tutaj. Nie są w ONZowskiej terminologii misjami pokojowymi działania UNICEF, UNHCR czy inny agend i organizacji wyspecjalizowanych. Co do Czadu, istnieje wspólna misja Unii Afrykańskiej i ONZ pod nazwą UNAMID, której mandat obejmuje Darfur, ale oczywiście tematy Darfuru i Czadu łączą się nierozerwalnie. Ją rzeczywiście należy dodać do szablonu, wcześniej tworząc w ogóle hasło o niej. Powerek38 (dyskusja) 18:00, 10 maj 2008 (CEST)

Ze zgłoś błąd

Nie istnieje już GATT, a WTO jest organizacją niezależną. Natomiast Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom (UNICEF) nie jest organizacją! mozna to sprawdzić na stronie [www.un.org]

ONZ

Organizacja Narodów Zjednoczonych, United Nations, Organisation des Nations Unies, ONZ, organizacja powstała po II wojnie światowej 24 października 1945, w dniu wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych będącej statutem tej organizacji. Jest drugą po Lidze Narodów powszechną organizacją międzynarodową.

Ceremonia podpisania Karty Atlantyckiej

W czasie trwania II wojny światowej doszło do kolejnych spotkań Wielkiej Trójki (przywódców Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, ZSRR), podczas których ustalono, bazując na Karcie Atlantyckiej z 14 sierpnia 1941, że istnieje potrzeba powołania powszechnej organizacji w celu pokojowego rozwiązywania konfliktów. Zasady Karty Atlantyckiej uznane zostały w Deklaracji Narodów Zjednoczonych podpisanej 1 stycznia 1942 przez 26 państw. 2001 ONZ uhonorowane zostało Pokojową Nagrodą Nobla za wkład na rzecz pojednania i pokoju na świecie.

Podpisanie Deklaracji Narodów Zjednoczonych Karta Narodów Zjednoczonych Kolejne etapy tworzenia organizacji to rozmowy i konsultacje Wielkiej Trójki podczas konferencji: moskiewskiej, teherańska, w Dumbarton Oaks, w Jałcie. Konferencja w San Francisco, będąca ostatnim etapem tworzenia ONZ, rozpoczęła się 25 IV 1945 i zakończyła po dwóch miesiącach obrad podpisaniem 26 czerwca Karty Narodów Zjednoczonych. Brało w niej udział 50 delegacji państw będących jej założycielami, 51 państwem-założycielem była Polska, która nie wzięła udziału w konferencji (podpisała Kartę Narodów Zjednoczonych 15 X 1945, a dokumenty ratyfikacyjne złożyła po 11 dniach). Cele działalności Główne cele działalności ONZ dotyczą współpracy politycznej, gospodarczej i społecznej między narodami, utrzymania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, obrony praw człowieka, poszanowania zobowiązań międzynarodowych, pomocy krajom rozwijającym się. Karta Narodów Zjednoczonych ustanowiła szereg organów i instytucji oraz ich kompetencje:

1) Zgromadzenie Ogólne, będące swego rodzaju parlamentem, w którym każde państwo członkowskie ma jeden głos. Decyzje zapadają zwykłą większością głosów, w sprawach ważnych większością 2/3 głosów (wybór nowych członków, deklaracje pokojowe, budżet, w sprawach Rady Bezpieczeństwa czy polecenia użycia sił zbrojnych). Obraduje podczas corocznych sesji zwyczajnych, a sesje nadzwyczajne mogą być zwoływane przez Radę Bezpieczeństwa lub na wniosek większości członków ONZ. Sesja wyjątkowa zwoływana jest z 24-godzinnym wyprzedzeniem w momencie zagrożenia pokoju światowego.

2) Rada Bezpieczeństwa, którą tworzy pięciu członków stałych: Chiny, Francja, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i Rosja reprezentująca Wspólnotę Niepodległych Państw oraz dziesięciu członków niestałych wybieranych na kadencję dwuletnią (5 z Afryki i Azji, 2 z Ameryki Łacińskiej, 3 z Europy). Ostatni raz Polska była członkiem Rady Bezpieczeństwa 1995–1997. Stali członkowie dysponują prawem weta, które zawiesza każde postępowanie. W sprawach proceduralnych decyzje zapadają zwykłą większością, a w sprawach merytorycznych większością 9 głosów. Do najważniejszych kompetencji Rady Bezpieczeństwa należą: wyłączne prawo nakładania sankcji politycznych i ekonomicznych oraz decyzje użycia sił zbrojnych w celu przeciwdziałania agresji lub usuwania jej skutków. Kompetencje te są przejawem dominacji mocarstw, bowiem Rada Bezpieczeństwa jest centralnym ogniwem systemu bezpieczeństwa zbiorowego i utrzymania światowego status quo.

Lie Trygve Halvdan Dag Hammarskjöld U Thant

3) Sekretariat, którym kieruje Sekretarz Generalny. Wybierany jest na kadencję pięcioletnią przez Zgromadzenie Ogólne na wniosek Rady Bezpieczeństwa. Funkcję tę pełnili kolejno: T.H. Lie (1946-1952), D. Hammarskjöld (1953-1961), U Thant (1961-1971), K. Waldheim (1972-1981), J. Pérez de Cuéllar (1982-1991), B. Butrus Ghali (1992-1996), K. Annan (od 1997). Do kompetencji sekretarza generalnego należy zarządzanie majątkiem ONZ, prawo uczestniczenia w posiedzeniach wszystkich organów organizacji, może również zwracać uwagę Radzie Bezpieczeństwa na każdą sprawę, która, według jego oceny, zagraża pokojowi.

Kurt Waldheim Javier Pérez de Cuéllar Butrus Ghali Butrus

4) Rada Gospodarczo-Społeczna, w której skład wchodzi 54 członków wybieranych na 3 lata przy zachowaniu zasady corocznej rotacji 1/3 członków. Debatuje ona nad sprawami ekonomicznymi i społecznymi, m.in. w sprawie poszanowania praw mniejszości czy narkotyków.

5) Rada Powiernicza, której rola wygasła wraz z ogłaszaniem niepodległości terytoriów powierniczych.

6) Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości z siedzibą w Hadze, powołany do rozstrzygania sporów międzynarodowych w składzie 15 sędziów.

ONZ uczestniczyła w rozwiązywaniu wielu konfliktów międzynarodowych, ale w praktyce nigdy nie brała udziału w konfliktach z udziałem mocarstw-stałych członków Rady Bezpieczeństwa. W okresie zimnej wojny przerodziła się w miejsce prestiżowej rywalizacji pomiędzy supermocarstwami Stanów Zjednoczonych i ZSRR.

Aktualnie ONZ ma ogromne zadłużenie, a państwa członkowskie nie płacą składek. Przez dłuższy czas swojej składki nie płaciły również Stany Zjednoczone (25% całości składek), żądając w ten sposób gruntownej reformy tej organizacji. Jedną z przyczyn kryzysu jest rozbudowana biurokracja. Ostatnie spektakularne akcje ONZ, jak wojna w Zatoce Perskiej czy akcja w Somalii, w niczym nie zmieniły sytuacji. Wypadki w byłej Jugosławii (Jugosłowiańska wojna domowa) wyraźnie wskazują na niedowład wielu organów i agend ONZ.

Wiele wyspecjalizowanych organizacji międzynarodowych zostało powiązanych z ONZ. Są to: - Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO), - Organizacja Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), - Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), - Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), - Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), - Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD), - Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA), - Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA), - Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), - Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO), - Powszechny Związek Pocztowy (UPU), - Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU), - Międzynarodowa Doradcza Organizacja Morska (IMCO), - Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO), - Międzynarodowe Towarzystwo Finansowe (IFC), - Światowa Organizacja Turystyki (WTO), - status zbliżony do wyżej wymienionych posiada także Układ Ogólny w sprawie Ceł i Handlu (GATT).

Można do nich zaliczyć także organizacje utworzone przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych, np.: - Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom (UNICEF), - Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR), - Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych (UNDAP), - Program Narodów Zjednoczonych Ochrony Środowiska (UNEP) i in.

Przystąpienie do organizacji wyspecjalizowanej państwa będącego członkiem ONZ następuje w drodze jednostronnego aktu w formie oświadczenia o akceptacji postanowień jej statutu. Organizacja wyspecjalizowana ma obowiązek składania corocznych sprawozdań ze swej działalności Radzie Gospodarczo-Społecznej. W wypadku Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej sprawozdanie to składane jest również Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ.

Każda organizacja wykonuje też wszystkie polecenia Rady Bezpieczeństwa. Organizacje międzynarodowe pozarządowe posiadają status konsultacyjny przy Radzie Gospodarczo-Społecznej ONZ w kategoriach od I do III. Kategorie te oznaczają zakres częstotliwości kontaktów.

Do I kategorii należą m.in.: Światowa Federacja Związków Zawodowych, Międzynarodowa Izba Handlowa, Liga Czerwonego Krzyża, do kategorii II m.in.: INTERPOL, Międzynarodowa Organizacja Prawnicza, Międzynarodowa Organizacja Dziennikarzy, a do kategorii III np. Międzynarodowa Organizacja Samochodowa czy Międzynarodowe Stowarzyszenie Hoteli. Każda z nich ma jednakowe prawa, niezależnie od statusu konsultacyjnego