Dyskusja:Powiat

Powiaty występują nie tylko w Polsce - dobrze by było kiedyś to rozgraniczyć albo też opisać w tym artykule powiaty w innych krajach. Na razie jednak nie mam czasu tego zrobić. YesiotR 'pisz' 18:45, 10 kwi 2007 (CEST)

Powiaty o tej samej nazwie

Szukam listy powiatów o tej samej nazwie, przykład: powiat brzeski (opolski, małopolski). Ma ktoś gotową listę lub mógłby zrobić? Rozek19 (odpowiedz) 20:36, 13 cze 2007 (CEST)

Powiaty i gminy o identycznych nazwach Rozek19 (odpowiedz) 20:43, 13 cze 2007 (CEST)

Lista powiatów o identycznych nazwach jest kompletna. Co do listy gmin, to jej nie sprawdzałem, lecz na pierwszy rzut oka brakuje tu gmin miejskich, które mają identyczne nazwy co otaczające je gminy wiejskie. Aotearoa dyskusja 21:09, 13 cze 2007 (CEST)

Błąd w definicji

"Powiat (w Polsce) – jednostka samorządu terytorialnego (...) stanowiąca część województwa."

To nie jest prawda. Granice powiatów granicznych pokrywają się z granicą województwa, ale nie można powiedzieć, że powiaty "stanowią część województwa". Są to odrębne JST, realizujące odrębne zadania, mające odrębny budżet. W Polsce nie ma podległości kolejnych szczebli JST.

Rodzaje powiatów ?

W Polsce wyróżniamy dwa rodzaje powiatów:

   * powiaty ziemskie – skupiają od kilku do kilkunastu sąsiadujących ze sobą gmin,
   * powiaty grodzkie – miasta na prawach powiatu (gmina o statusie miasta, wykonująca zadania powiatu).

Powiaty nie dzielą się na ziemskie i grodzkie w ustawie o samorządzie powiatowym nigdzie nie ma takiego podziału. Występuje tylko powiat i miasto na prawach powiatu, które jest gminą (art. 92 ust. 2 ustawie o samorządzie powiatowym "Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie."). Używanie nazw powiat ziemski i powiat grodzki jest błędne.

Warto wyjaśnić, że powiaty ziemskie i grodzkie istniały w Polsce przedwojennej. Podczas dyskusji nad kształtem reformy samorząduy terutorialnego rozważany był taki wariant, ostatecznie jednak został odrzucony.

Twierdzenie, że "W Polsce wyróznia się dwa rozdzaje powiatów, ziemskie... i grodzkie... " jest błędne. Powiaty mają określoną strukturę władz, zasady wyłaniania organów itp. w miastach na prawach powiatu wygląda to zupełnie inaczej.

Jeżeli praktycznie wszędzie (GUS, ministerstwa, mapy urzędowe, encyklopedie, itd., itp) miasta na prawach powiatu są traktowane tak jak powiaty, to nie ma jakiegokolwiek sensu tego nie uwzględniać. Można dodać informację czym de iure są te miasta i to w zupełności wystarczy. Aotearoa dyskusja 09:43, 17 lut 2011 (CET)

Zdecydowanie lepsze jest obecne rozwiązanie: o tym czy coś jest powiatem, czy nie rozstrzyga sposób stanowienia władz i definicja enumeratywna, którą de facto stanowi obwsieszczenie Prezesa Rady Ministrów, w którmy wymieniono z nazwy wszystkie jednostki samorządu terytorialnego, które obecnie istnieją w Polsce. Jednocześnie definicja uwzględnia fakt, że niektórzy nazywają gminy powiatami. W haśle jest to wyraźnie opisane, wraz ze wyjaśnieniem, że obecnie ustawa powaitowa nie daje do tego podstaw.--Grzegma (dyskusja) 20:29, 21 lut 2011 (CET)

Tyle, że jest to wyłącznie własna interpretacja ustawy, w wielu oficjalnych publikacjach prezentowane jest inne podejście. Dlatego w tym przypadku (a także i wielu w innych) artykuł nie może podawać informacji, które wynikają z tego jak jeden, czy drugi wikipedysta odczytuje dana ustawę. Tu potrzebne są opracowania omawiające tą ustawę, w których to opracowaniach będzie podane co i jak. Obecnie cały ten jakże potrzebny artykuł jest jednym wielkim OR – jako jedyne źródło podana jest ustawa, którą po pierwsze, można interpretować na różne sposoby, a po drugie, która nie zawiera jakichkolwiek informacji odnośnie do znacznej części artykułu (dane statystyczne, ujęcie historyczne, nazewnictwo). I można sobie dowoli przerzucać się argumentami i tym co kto z ustawy wyczytał. A tak naprawdę to artykuł należałoby zgłosić do pilnej poprawy, w tym aby jako źródła uwzględnione były opracowania o podziale terytorialnym, a nie „goła” ustawa, bo obecny stan artykułu jest dalece niezadowalający. Aotearoa dyskusja 21:53, 21 lut 2011 (CET)

Nie sposób zgodzić się z tezą sformułowaną powyżej. Powiaty tworzone są w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym. Ustawa ta, ani żadna inna, nie daje możliwości utworzenia "powiatu grodzkiego" ani "powiatu ziemskiego". Powiaty takie kiedyś były w Polsce tworzone i istniały, teraz nie ma takiej możliwości - zostały zlikwidowane, przestały istnieć i - w obecnym stanie prawnym - nie mogą istnieć.

Klasyfikując obiekty, które istnieją niezależnie, mamy pewną swobodę w przyjmowaniu kryteriów i zasad klasyfikacji. (Przykład: w UE funkcjonują regulacje, w których marchew zaliczana jest do kategorii "owoce"). W tym przypadku nie mamy takiej swobody. Polski parlament, który powołał do życia klasy obiektów, o których tutaj mówimy nadał tym klasom nazwy i określił ich konstytutywne właściwości. Zestawienie cech powiatów i cech gmin jednoznacznie wskazuje, że są to zbiory rozłączne. Oczywiście, przy założeniu, że mówimy o powiatach i gminach które obecnie istnieją w Polsce i które stanowią jednostki samorządu terytorialnego i jednostki podziału administracyjnego kraju. Wykaz wszystkich takich jednostek zawiera Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów. Łatwo się przekonać, że nie ma tam żadnych „powiatów grodzkich”, ani „ziemskich”. Nie ma też roporządzenia powołującego taki powiat.

Co do twierdzenia dotyczącego OR. Jako źródło definicji pojęcia „powiat” i „miasto na prawach powiatu” została podana jedna ustawa, bo tylko jedna te pojęcia definiuje. Szczęśliwie, w swoim obecnym kształcie, robi to w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości, co w polskich ustawach nie jest powszechne. Dlatego nie ma tu pola do jakichkolwiek interpretacji. Wystarczy trzymać się "ducha i litery".

Używając obowiązujących nazw możemy rzecz jasna opatrywać je przymiotnikami. O ile jednak dzielenie powiatów na „małe”, „średnie” i „duże”, albo „leśne”, „rolnicze” i „przemysłowe” nie budziłoby by wątpliwości, o tyle nazywanie niektórych gmin powiatami i sugerowanie, że są to współcześnie istniejące w Polsce jednostki samorządu terytorialnego – wprowadza w błąd. Jest niezgodne z faktami. Niektórzy to robią, dlatego w artykule jest odpowiednia informacja.

Jeszcze jedno. Oprócz jednostek samorządu terytorialnego i jednostek podziału administracyjnego istnieją także jednostki podziału terytorialnego. To co napisałem powyżej dotyczy tylko tych dwóch pierwszych. Na temat TERYTU się nie wypowiadam, bo się nie znam. Artykuł dotyczy jednak powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego. Być może istnieje potrzeba opracowania odrębnych artykułów na temat jednostek podziału terytorialnego? Tam też są „gminy”, „powiaty” i „województwa”, ale też „regiony”, „podregiony” i „delegatury”.--Grzegma (dyskusja) 12:59, 22 lut 2011 (CET)

• Podstawą powinna być regulacja prawna (a więc są po prostu powiaty, bez rozróżnienia). Potem informacja, że niektóre gminy miejskie mogą być na prawach powiatu. Mówi się wtedy o nich "powiaty grodzkie". Chodzi tu po prostu o rozbieżności między językiem prawnym (językiem ustaw), a prawniczym i potocznym. Rozróżnienie ziemski/grodzki występuje na gruncie języka prawniczego i jest powszechnie stosowane także w oficjalnych publikacjach ([1]). Nie jesteśmy lexopedią, żeby pisać tylko o tym, co w ustawach, lecz powinniśmy odzwierciedlać powszechne funkcjonowanie pojęć. Bluszczokrzew (dyskusja) 15:32, 22 lut 2011 (CET)
• Nigdzie, ani tu, ani w na Dyskusja wikipedysty:Powerek38#Powiat, nie twierdziłem, że de iure istnieją powiaty ziemskie i grodzkie. A cała dyskusja rozpoczęła się od tego, czy miasta na prawach powiatu są powiatami, czy też nie. I w swoich wypowiedziach odnoszę się wyłącznie do tego zagadnienia, nie dyskutuję o stosowaniu terminów „ziemski”/”grodzki”, bo to zupełnie inny temat. Wbrew temu co Grzegma twierdzi artykuł opisuje również jednostki podziału terytorialnego (vide pierwsze zdanie artykułu: Powiat (w Polsce) – jednostka samorządu terytorialnego II stopnia i podziału administracyjnego, obejmująca część obszaru województwa.), więc zagadnienie, czy miasta na prawach powiatu są powiatami w rozumieniu trójstopniowego podziału terytorialnego Polski, czy też nie, jest jak najbardziej istotne. Miasta na prawach powiatu są jednostkami drugiego rzędu podziału terytorialnego Polski (powiatami) i jednocześnie jednostkami trzeciego rzędu (gminami). I nie tylko GUS tak podaje w swoich publikacjach, ale i z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów wynika, że miasta na prawach powiatów są powiatami, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego wprost podano, że powiaty i miasta na prawach powiatów to drugi stopień podziału terytorialnego kraju. Podkreślę jeszcze raz – artykuł w obecnej postaci jest na bardzo niskim poziomie, w pierwszym zdaniu informuje, że opisuje zarówno jednostkę samorządową, jak i jednostkę podziału terytorialnego, a w dalszej części nie ma jakiegokolwiek odniesienia do tych dwóch zasadniczo różnych jednostek. Dlatego zapewne warto artykuł zgłosić do Wikipedia:Poczekalnia/naprawa. Aotearoa dyskusja 18:11, 22 lut 2011 (CET)
• Ja tylko w kwestii porządkowej: faktycznie, ta dyskusja toczyła się dotąd w trzech różnych miejscach (tutaj, na Zgłoś błąd oraz w mojej dyskusji), ale serdecznie proszę wszystkich o jej kontynuowanie tylko tutaj, żebyśmy się w tym nie pogubili i aby wszystkie argumenty były zebrane w jednym miejscu. Powerek38 (dyskusja) 18:24, 22 lut 2011 (CET)

• Sądzę, że przynajmniej w kilku punktach jesteśmy zgodni:

1. miasta nie są powiatami; 2. niektórzy określają "miasta na prawach powiatu" mianem "powiaty grodzkie"; 3. ustawa powiatowa nie daje do tego podstaw.

• Nasze opinie różnią się w kilku mało istotnych punktach. M.in.: przejrzałem rozporządzenia, na które powołuje się Aotearoa. W żadnym z nich nie ma mowy ani o „powiatach grodzkich”, ani o „ziemskich”. W żadnym też nie ma sugestii, jakoby niektóre miasta były powiatami. --81.219.27.246 (dyskusja) 00:05, 23 lut 2011 (CET)--Grzegma (dyskusja) 08:54, 23 lut 2011 (CET)
• Znalazłem publikację Anny Wierzbicy "Miasto na prawach powiatu" (Wolters Kluwer 2006). Z recenzji wydawniczej "Prezentowana monografia jest pierwszą pozycją w polskiej literaturze prawniczej poświęconą w całości miastom na prawach powiatu. Autorka dokonała analizy tych jednostek samorządu terytorialnego, wykazując, czym różnią się one od gmin i powiatów oraz w których kwestiach są do nich podobne." Wydaje mi się, że należałoby do niej sięgnąć. Ja do niej nie będę miał dostepu jeszcze przez najbliższy miesiąc. Bluszczokrzew (dyskusja) 00:15, 23 lut 2011 (CET)

Powiat gdański

Ale nazwa "powiat gdański" nie pochodzi od "sąsiedniego dużego miasta będącego powiatem grodzkim", czyli Gdańska, ale od siedziby, czyli Pruszcza Gdańskiego. No bo jakby się miał ten powiat nazywać? Pruski?