Dziennik Związkowy
| Dziennik Związkowy | |
|---|---|
| Polish Daily News | |
 Dyrektor wykonawczy Kongresu Polonii Amerykańskiej Les Kuczyński † (P) wręcza egzemplarz "Dziennika Związkowego" ministrowi spraw zagranicznych RP Bronisławowi Geremkowi † (12 marca 1999). |
|
| Częstotliwość | Dziennik |
| Kraj | Stany Zjednoczone |
| Adres | 5711 N. Milwaukee Ave., Chicago IL, 60646 |
| Wydawca | Związek Narodowy Polski |
| Organ | Alliance Printers & Publishers |
| Pierwsze wydanie | 1908 |
| Redaktor naczelny | Piotr K. Domaradzki |
| Średni nakład | ~ 10 000 wyd. codz. ~ 30 000 wyd. weekend. egz. |
| Liczba stron | 20-24 wyd. codz. 100-130 wyd. weekend. |
| ISSN | 0742-6615 |
| Strona internetowa czasopisma | |
Dziennik Związkowy (ISSN 0742-6615) – najstarsza polskojęzyczna gazeta codzienna w USA. Powstała w styczniu roku 1908 jako organ Związku Narodowego Polskiego (ang. Polish National Alliance, w skr. PNA) i od tego czasu wychodzi nieprzerwanie, będąc tym samym najstarszą polskojęzyczną gazetą na świecie wydawaną bez chwili przerwy. W latach 2004–2007 nakład gazety wynosił (w wydaniu weekendowym) około 30 tys. egzemplarzy, a objętość ponad 130 stron. W latach kryzysu 2007–2009 nakład uległ zmiejszeniu, a objętość spadła o połowę. Od września 2009 gazeta powoli wracała do normy i odzyskiwała poprzedni prestiż.
W grudniu 2009 zmieniono winietę tytułową gazety oraz zmniejszono o połowę format wydania codziennego. Wraz ze zmianą kroju pisma gazeta stała się nowocześniejsza. Od roku 2009 jest jedyną polskojęzyczną gazetą w metropolii chicagowskiej.
Gazeta rozprowadzana jest na terenie metropolii chicagowskiej oraz – w systemie subskrypcji – w całych Stanach Zjednoczonych. Nieliczne egzemplarze docierają również do Polski, m.in. do Kancelarii Sejmu, biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego oraz niektórych klubów parlamentarnych i posłów na Sejm RP.
Spis treści |
[edytuj] Zespół redakcyjny
P.o. redaktora naczelnego Piotr K. Domaradzki
zastępca red. nacz. Elżbieta Glinka
-
- Krystyna Cygielska
- Bo H. Janko
- Andrzej Z. Kazimierczak
- Anna Kowalczyk
- Alicja Otap
Sekcja Dziennik Sportowy: Kamil Krzaczyński
Współpracują: Andrzej Heyduk i Stanisław Borkowski (felietoniści), Janusz Kopeć (reporter), Andrzej Baraniak (fotoreporter), Przemysław Garczarczyk (reporter sportowy).
Cotygodniowy dodatek "Kalejdoskop" redaguje Aleksander Bilik.
Niezależne sekcje ogłoszeniowe to: "Auta", "Ogólne", "Praca" i inne.
[edytuj] Historia
Podczas obrad XVII Sejmu Związkowego w Baltimore we wrześniu 1907 roku przegłosowana została ustawa o powołaniu do życia pisma codziennego o nazwie "Dziennik Związkowy". Związek Narodowy Polski dysponował już swoim organem prasowym, tygodnikiem "Zgoda", którego pierwszy numer ukazał się 23 listopada 1881 roku w Nowym Jorku (red. E. Odrowąż). Nowo powstający dziennik opierał się na bazie tego pisma.
W momencie, gdy ukazywał się pierwszy numer "Dziennika Związkowego", w Chicaco wychodziły trzy inne polskojęzyczne pisma codzienne: "Dziennik Chicagoski" (pisownia oryginalna) wydawany przez oo. zmartwychwstańców, "Dziennik Ludowy", organ Związku Socjalistów Polskich oraz "Dziennik Narodowy" wydawany przez niezależną spółkę z bankierem Janem Smulskim na czele.
Pierwszym redaktorem naczelnym mianowany został przez Sejm ówczesny redaktor "Zgody" Franciszek H. Jabłoński, z którym współpracowali historyk prof. Tomasz Siemiradzki, Stanisław Orpiszewski, Kazimiera Walukiewiczówna i Stanisław Osada, autor pierwszej publikacji historycznej ZNP. Po śmierci Jabłońskiego (28 lutego 1908) stanowisko redaktora naczelnego obu pism związkowych objął prof. Siemiradzki, który jednak, na XIX Sejmie ZNP w St. Louis zrezygnował z pracy w dzienniku, pozostając nadal naczelnym "Zgody", a jego miejsce zajął Orpiszewski, który piastował funkcję do roku 1920. Za jego czasów zespół redakcyjny tworzyli I. Osostowicz, H. Lokański, S. Loewenthal, J. Grabowski, W. Skwarczyński, H. Setmajer oraz Bernolak, Rakowiecki i Kasperek.
W roku 1920 gazetę objął redaktor Jan Przywara, a po nim, w 1928 r. Stanisław Zaklikiewicz, obecny w prasie polonijnej w Buffalo, Bostonie, Stevens Point, Toledo i Chicago.
Po XXVI Sejmie ZNP w 1931 roku w Scranton nastąpiła zmiana na stanowisku redaktora naczelnego dziennika. Został nim – znany z "Kuryera Polskiego" w Milwaukee i "Dziennika Narodowego" w Chicago – Karol Piątkiewicz, który piastował swą funkcję aż do roku 1967. W skład kierowanej przez niego redakcji wchodzili, m.in., działacz PPS Adam Olszewski, Helena Moll, Józef Wiewióra (podczas II wojny światowej wydawca pisma dla żołnierzy "The Tropical Tribune" w rejonie Pacyfiku), obrońca Lwowa i były adwokat Henryk Wajda, znawca kultury antycznej Julian Kuchajewski, czy przedwojenny dziennikarz "Kuriera Porannego" w Warszawie Wiesław Bieliński.
W styczniu 1968 naczelnym "Dziennika Związkowego" został Jan Krawiec, były żołnierz podziemia, więzień KL Auschwitz i Buchenwaldu, który kierował gazetą do stycznia 1985, kiedy to jego miejsce zajęła pierwsza na tym stanowisku kobieta, Anna Rychlińska. W okresie sprawowania przez nią funkcji redaktora naczelnego dziennik wprowadził liczne zmiany, wzbogacając się o korespondencje z Polski, a także – po raz pierwszy w historii gazety – umieszczając w stopce redakcyjnej nazwiska członków zespołu.
Od 11 października 1989 do 30 września 2009 roku funkcję szefa redakcji pełnił absolwent KULu, Wojciech Białasiewicz.
1 października 2009 pełniącym obowiązki redaktora naczelnego został dziennikarz i historyk Piotr K. Domaradzki.
15 stycznia 2008 gazeta uroczyście obchodziła setną rocznicę powstania.
[edytuj] Profil
Gazeta nastawiona jest przede wszystkim na lokalnego odbiorcę polskojęzycznego w metropolii chicagowskiej. Informuje więc o wydarzeniach w kraju i na świecie, ale w znacznej mierze również o tym, co dzieje się w polonijnym Chicago, zamieszczając obszerne relacje, sprawozdania i fotoreportarze z wielorakich imprez polonijnych. Stałymi rubrykami są "Kronika Podhalańska" (w każdy czwartek) oraz "Z życia Polonii" (codziennie), które informują na bieżąco o działalności organizacji polonijnych.
W części informacyjnej "Dziennik Związkowy" korzysta z depesz agencyjnych PAP, jak również z informacji lokalnych zdobywanych własnym sumptem, za pośrednictwem reporterów i korespondentów, bądź przekazów "Chicago Tribune" i "Chicago Sun-Times".
Bogato przedstawiana jest działalność kulturalna Polaków i Polonii na terenie metropolii, czemu poświęcony jest (w wydaniach weekendowych) kilkustronicowy dział "Kultura i Rozrywka".
[edytuj] Bibliografia
- Wojciech Wierzewski: Polskie Chicago, Waldemar Marszałek, Toruń 2002, ISBN 83-7174-926-0
- „Wspólnota Polska”. Styczeń-Luty 2008 nr 1. Jolanta Wroczyńska – redaktor naczelny. ISSN 1429-8457.
