Dzierżążno (powiat kartuski)
| Dzierżążno | |
| Państwo |  Polska |
| Województwo | pomorskie |
| Powiat | kartuski |
| Gmina | Kartuzy |
| Liczba ludności (2005) | 1314 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 58 |
| Kod pocztowy | 83-332 |
| Tablice rejestracyjne | GKA |
|
Położenie na mapie Polski
  Dzierżążno
|
|
| Na mapach: | |
Dzierżążno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Dzérzążno, niem. Seeresen) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy przy drodze wojewódzkiej nr 
. Zapis jako Derisno poświadcza jej istnienie w 1241 roku.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.
Miejscowość położona jest przy drodze łączącej Gdańsk z Kartuzami. W Dzierżążnie znajduje się szpital rehabilitacyjny, będący jedynym tego typu ośrodkiem na obszarze północnej Polski. Wcześniej na jego miejscu znajdowało się sanatorium przeciwgruźlicze utworzone w 1953 r. Historia budynków szpitalnych sięga jeszcze czasów II wojny światowej.
W pobliżu wsi znajdują się jeziora Dzierżąskie i Mezowskie, z malowniczą wyspą pośrodku. Zdaniem historyków i archeologów na wyspie tej w średniowieczu istniał gród obronny, zniszczony w okresie kształtowania się państwowości polskiej.
[edytuj] Historia
 |
Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Nazwa wsi zapisana jako Derisno pochodzi z 1241 roku[1]. Jej podstawą jest nazwa rośliny wodnej dzierzęga lub też dzierżęga. Wyraz ten bywa odnoszony do rzęsy lub trawy turzycy, ale na Kaszubach jest to knieć błotna. Rośnie ona w 2010r. przy brzegu pobliskiego jeziora. Zapewne knieć błotna (kasz. dzerzãga) rosła tu na podmokłym gruncie od wieków. W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Jezioro Dzierżąskie[2].
Walki wyzwoleńcze w rejonie toczone były w dniach 8-23 marca 1945 r. przez 65 armię wojsk radzieckich pod dowództwem P. Batowa.
- Uderzenie wojsk radzieckich z południa przez Borkowo w kierunku Kczewa i Przodkowa.
- Poszerzenie nasady klina po przedpola Kartuz i Żukowa
- Niemieckie przeciwuderzenie wzdłuż drogi Kartuzy - Dzierżążno
- Bitwa o Dzierżążno z udziałem jednostek pancernych
- Niemieckie przeciwuderzenie z Żukowa w kierunku Borkowa (uległo załamaniu już na samym początku)
- Ponowne obsadzenie przedpola Żukowa i Kartuz
Bitwa o Dzierżążno:
8 marca w godzinach przedpołudniowych wojska radzieckie atakują z Dzierżążna w kierunku Kartuz. Oddziałom niemieckim z pomocą przybywa 5 czołgów PzKpfw V „Panther" i jeden transporter. Natarcie zostaje odrzucone. Dzierżążno ponownie zostaje zajęte przez Niemców. Zniszczono dwa radzieckie działa samobieżne, a jedno typu SU-100 zdobyto. Po godz. 17 Niemcy uderzają z Dzierżążna w kierunku Borkowa. Atak zakończony niepowodzeniem. Nocą radzieckie czołgi wdzierają się do Kobysewa. Armia Czerwona naciera na linii Borkowo – Kobysewo w kierunku zachodnim. Niemcy wycofują się ze stacji kolejowej w Kiełpinie Kartuskim.
9 marca o 5 rano oddziały niemieckie uderzają z Kartuz w kierunku Kobysewa i Przodkowa. Natarcie zatrzymuje się 1,5 km od Przodkowa. Przy tym oddziały niemieckie niszczą 5 radzieckich czołgów. Jednocześnie zostaje wyprowadzone natarcie z Żukowa w kierunku Borkowa. Jednak ulega ono załamaniu. Po południu Armia Czerwona dotarła do Kłosowa. Z uwagi na zagrożenie okrążenia "zgrupowania kartuskiego" oddziały niemieckie wycofują się z Dzierżążna. Następuje odwrót przez Kartuzy - Prokowo - Łebno - Szemud.
Przypisy
- ↑ Bolesław Augustowski (red.): Pojezierze Kaszubskie. Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Wrocław, Oddział Gdańsk 1979, s. 303
- ↑ Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 8 listopada 2009].
[edytuj] Zobacz też
|
|||||||||||||||||
