ET42

ET42
ET42-030
Producent	NEWZ
Lata budowy	1978-1982
Układ osi	Bo'Bo'+Bo'Bo'
Masa służbowa	164 t
Długość ze zderzakami	30880 mm
Średnica kół	1250 mm
Liczba silników	8
Typ silników trakcyjnych	NB-508A
Moc ciągła	4480 kW
Moc godzinna	4840 kW
Napięcie zasilania	3000 V DC
Maksymalna siła pociągowa	50 T
Stosunek przekładni	86:25
Prędkość konstrukcyjna	100 km/h
System hamulca	Oerlikon + ED
lokomotywa dwuczłonowa nie posiada sterowania wielokrotnego
Multimedia w Wikimedia Commons

Pociąg towarowy bezpośredni – z ładunkiem miału węglowego na trasie z Bydgoszczy Rynkowo do Maksymilianowa (ET42-001)

ET42 – polska normalnotorowa elektryczna dwuczłonowa lokomotywa towarowa produkcji radzieckiej.

Historia

Tło historyczne

W 1969 ukończono elektryfikację magistrali węglowej między Górnym Śląskiem a Gdańskiem, co spowodowało możliwość prowadzenia pociągów towarowych lokomotywami elektrycznymi ze Śląska aż do portów bałtyckich. Jednakże PKP nie miało w swoim taborze odpowiednio silnych lokomotyw, które mogłyby obsługiwać tak ciężkie pociągi na tej trasie. Początkowo trasa ta była obsługiwana przez lokomotywy ET22 w trakcji wielokrotnej. Powodowało to jednak braki w lokomotywach. Zamówiono więc niezależenie u dwóch dostawców lokomotywy dwuczłonowe: czechosłowackie (ET40) oraz radzieckie (ET42). W międzyczasie, na podstawie lokomotywy EU07 skonstruowano polską ET41.

Projekt i budowa ET42

Rosyjska lokomotywa ВЛ10 (WŁ10) – pierwowzór ET42

Podczas projektowania ET42 czerpano z doświadczeń zdobytych przy budowie i eksploatacji elektrowozów WŁ10 (ВЛ10) i WŁ11 (ВЛ11). Pierwsze ET42 rozpoczęły służbę na PKP w maju 1978 roku, a ostatnie na wiosnę 1982. Wyprodukowano 50 sztuk tych lokomotyw, wyłącznie dla Polski. ZNTK Poznań przedstawiło później projekt modernizacji tej lokomotywy (seria ET42M), do modernizacji jednak nigdy nie doszło.

Opis

Konstrukcja lokomotywy wzorowana jest na elektrowozach WŁ10 (ВЛ10) i WŁ11 (ВЛ11) kolei radzieckich i charakteryzuje się prostą budową, łatwością eksploatacji oraz niezawodnością. ET42 od początku została zaprojektowana jako dwuczłonowa, w przeciwieństwie do pozostałych lokomotyw dwuczłonowych eksploatowanych przez PKP, jak ET41 oraz ET40. Z tego powodu nie istnieje "pojedyncza wersja" ET42, ani też nie jest możliwe przebudowanie jednego członu na samodzielną lokomotywę. W ET42 nie ma pustych miejsc po kabinach, dzięki czemu jest ona krótsza, niż konstrukcje pochodzące od lokomotyw pojedynczych. Silne powiązanie obwodów elektrycznych pomiędzy członami umożliwia pełną współpracę między nimi, np. łączenie w szereg wszystkich silników z różnych członów. W ten sposób lokomotywą ET42 można ruszyć bardzo ciężki pociąg lub jechać powoli bez uciekania się do stratnej jazdy oporowej. ET42 jest wyposażona w sprzęg do ogrzewania wagonów, co pozwala prowadzić nią również pociągi osobowe.

Eksploatacja

W latach 1978-1982 zakupiono 50 lokomotyw ET42, które zostały wyprodukowane w zakładach NEWZ w Nowoczerkasku w ZSRR. Cała seria została przydzielona do lokomotywowni Zduńska Wola Karsznice, należy do zakładu taboru w Łodzi. Głównym przeznaczeniem ET42 jest obsługa najcięższych pociągów węglowych na liniach wiodących ze Śląska do portów w Gdańsku i Gdyni.

Lokomotywy są bardzo proste w obsłudze oraz najmniej zawodne spośród całego taboru PKP. Cztery lokomotywy uległy wypadkom (ET42-003, ET42-045, ET42-043, ET42-033) i zostały skreślone z ewidencji PKP. Pozostałe pracowały do końca na sieci PKP. Z początkiem 2009 roku cała seria ET42 (46 pojazdów), podobnie jak ET40, została przekazana do rezerwy długoterminowej.

W 2011 oraz w 2012 roku przywrócono do ruchu lokomotywy o numerze 001, 016, 023, 025, 027, 029, 030, 041, 046, 48 i 050. Wszystkie zostały przekazane do Zakładu Taboru Tarnowskie Góry. Po odbyciu naprawy rewizyjnej ET42-48 zyskała nowe, niebieskie barwy PKP Cargo.

Ciekawostki

Przez miłośników kolei jak i kolejarzy nazywana Rusek, Czapajew lub Łódź podwodna

Bibliografia

Paweł Terczyński. Lokomotywa elektryczna towarowa ET42. „Świat Kolei”. 7/2001, s. 39. Łódz: Emi-press. ISSN 1234-5962. 

Zobacz też

• Lista lokomotyw elektrycznych eksploatowanych w Polsce