Edmund Osmańczyk

Edmund Osmańczyk
Data i miejsce urodzenia	10 sierpnia 1913 Deutsch Jägel
Data i miejsce śmierci	4 października 1989 Warszawa
Senator I kadencji
Przynależność polityczna	Obywatelski Klub Parlamentarny
Okres urzędowania	od 18 czerwca 1989 do 4 października 1989
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Miejsce pochówku Edmunda Osmańczyka. Kościół na Górce w Opolu. W tle XVII w. kapliczka

Edmund Jan Osmańczyk (ur. 10 sierpnia 1913 w Deutsch Jägel, zm. 4 października 1989 w Warszawie) – polski publicysta i politolog, poseł na Sejm PRL I, II, V, VI, VII i VIII kadencji, senator I kadencji. Mąż dziennikarki i publicystki Jolanty Klimowicz.

Życiorys

Studiował na uczelniach polskich (UW, 1938) i zagranicznych (uniwersytety w Bordeaux i Berlinie), w 1974 uzyskał stopień naukowy doktora nauk politycznych.

W latach 1932–1935 był redaktorem pisma "Młody Polak w Niemczech", od 1934 do 1939 kierował Centralą Prasową Związku Polaków w Niemczech. Od września 1939 pracował w Polskim Radiu w Warszawie, po zajęciu stolicy – w radiu konspiracyjnym. Podczas powstania warszawskiego nadawał w Polskim Radiu codzienne audycje Dzień walki o sytuacji w stolicy. W latach 1945–1946 był korespondentem wojennym, relacjonował m.in. konferencję w Poczdamie oraz proces norymberski. Od 1947 przez wiele lat pracował jako korespondent zagraniczny Polskiego Radia. Publikował na łamach tygodnika "Świat". Od 1969 zajął się działalnością publicystyczną oraz pracą naukową. Autor wielokrotnie nagradzanej publikacji Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych (1982), wydanej także w językach hiszpańskim oraz angielskim.

W okresach 1952–1961 i 1969–1985 sprawował mandat posła na Sejm PRL. W latach 1979–1980 był członkiem Rady Państwa, od 1981 do 1983 zasiadał w prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Był także członkiem rady naczelnej ZBoWiD. W 1955 otrzymał Nagrodę Państwową II. stopnia.

Jako reprezentant strony solidarnościowo-opozycyjnej był uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu w zespole ds. reform politycznych. W 1989 wybrany z ramienia Komitetu Obywatelskiego do Senatu, został przewodniczącym senackiej Komisji Spraw Emigracji i Polaków za Granicą. Zmarł kilka miesięcy później.

W latach 1983–1988 prezesował Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS. Odznaczony m.in. Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1972) oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1952). Otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego (1975) oraz Wrocławskiego (1988).

Wybrane publikacje

• Sprawy Polaków, cykl publicystyczny poświęcony powojennej rzeczywistości, 1947
• Dowody prowokacji. Nieznane archiwum Himmlera, 1951
• Młode Niemcy, 1951
• Publicystyka w kraju budującym socjalizm, 1952
• Azja w Genewie, 1955
• Był rok 1945, 1970
• Nasza Europa, 1971
• Rzeczpospolita Polaków, 1977
• Wisła i Kraków to Rodło, 1985

Bibliografia

• Jan Rzymełka: Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu IV kadencji (70. posiedzenie, 2. dzień, 11 marca 2004). [dostęp 21 lutego 2011].
• Nota biograficzna na stronie Radia Opole. [dostęp 21 lutego 2011].