Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Edward Bernard Raczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Edward Bernard Raczyński
Edward Raczynski.jpg
Data i miejsce urodzenia 19 grudnia 1891
Zakopane
Data i miejsce śmierci 30 lipca 1993
Londyn
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Okres urzędowania od 8 kwietnia 1979
do 8 kwietnia 1986
(Prezydent RP na uchodźstwie)
Poprzednik Stanisław Ostrowski
Następca Kazimierz Sabbat
Członek Rady Trzech
Okres urzędowania od 8 sierpnia 1954
do 8 lipca 1972
Minister spraw zagranicznych
Okres urzędowania od 22 sierpnia 1941 (do czerwca 1942 jako p.o.)
do 18 lipca 1943
Poprzednik August Zaleski
Następca Tadeusz Romer
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kamień pamiątkowy przed Pałacem Ursynowskim
Sarkofag Edwarda Raczyńskiego w kaplicy w Rogalinie

Edward Bernard Raczyński (ur. 19 grudnia 1891 w Zakopanem, zm. 30 lipca 1993 w Londynie) – polski dyplomata, polityk i pisarz, prezydent RP na uchodźstwie w latach 1979–1986.

Był zarówno najstarszym (złożył urząd w wieku 95 lat), jak i najdłużej żyjącym prezydentem RP (niecałe 102 lata).

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Hrabia, pochodził ze znanego wielkopolskiego rodu Raczyńskich herbu Nałęcz. Jego ojcem był Edward Aleksander Raczyński, a matką Róża z Potockich 1 voto Władysławowa Krasińska. Był bratem Rogera Adama Raczyńskiego oraz przyrodnim bratem Karola Rogera Raczyńskiego oraz Adama Krasińskiego, IV ordynata na Opinogórze.

Lata szkolne spędził w Krakowie, gdzie mieszkał w rezydencji „pod Baranami” w domu babci, Adamowej Potockiej. Po jej śmierci wraz z rodziną przeprowadził się na ulicę Szpitalną nieopodal teatru. Początkowe lata edukacji odbywał wraz z bratem Rogerem w domu, co było powszechnie praktykowane w sferach ziemiańskich w Polsce. Następnie (od piątej klasy) uczęszczał do II LO im. króla Jana III Sobieskiego w Krakowie.

Odbył studia prawnicze w Lipsku, studiował również w londyńskiej Szkole Nauk Politycznych, doktorat z prawa uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1919 rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Przebywał na placówkach dyplomatycznych w Kopenhadze, Londynie i Genewie. Od 1932 reprezentował Rzeczpospolitą jako stały delegat przy Lidze Narodów w Genewie (na tym stanowisku niespełna trzy lata). Przez dwie kadencje, od 1934 aż do cofnięcia uznania rządowi RP na uchodźstwie przez rząd brytyjski (5 lipca 1945), pełnił funkcję ambasadora RP w Londynie. W imieniu rządu polskiego podpisywał polsko-brytyjski układ sojuszniczy. W latach 1941–1943 był ministrem spraw zagranicznych. W oparciu o dokumenty przywiezione w postaci mikrofilmów do Londynu przez kuriera Jana Karskiego i potwierdzone jego świadectwem, Edward Raczyński przygotował i 10 grudnia 1942 przedstawił aliantom szczegółowy raport o holokauście[1][2]. Osobiście redagował oświadczenie rządu po odkryciu w 1943 grobów w Katyniu oraz wysłał prośbę do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o wyjaśnienie zbrodni.

Po wojnie był organizatorem oraz członkiem (wspólnie z Władysławem Andersem i Tomaszem Arciszewskim) Rady Trzech. Powstała ona w 1954 na skutek opozycji wobec Augusta Zaleskiego, który nie chciał ustąpić z funkcji prezydenta. Jej skład zmieniał się sześciokrotnie, jednak stałym jej członkiem był Edward Raczyński.

Po upływie 7-letniej kadencji prezydenckiej 1979–1986 ustąpił, zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią, jak jego poprzednik ze stanowiska głowy państwa.

Autor wspomnień W sojuszniczym Londynie (Londyn 1974) oraz książki Czas wielkich zmian. Rozmowy przeprowadzone przez Krzysztofa Muszkowskiego (ISBN 2-85316-064-5, Paryż 1990).

Założył pod koniec 1990 roku Fundację im. Raczyńskich w Poznaniu i przekazał jej Galerię Rogalińską przy Muzeum Narodowym, której pozostawał faktycznym właścicielem. W skład galerii weszło, m.in przeszło 300 obrazów, rzeźby, różne przedmioty artystyczne oraz pałac i park w Rogalinie.

Z racji pełnienia urzędu Prezydenta RP jest kawalerem Orderu Orła Białego. W 1937 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1937)[3].

Pochowany w Rogalinie.

[edytuj] Rodzina

Był trzykrotnie żonaty. Pierwszą jego żoną była poślubiona w Londynie w 1925 Lady Joyuse Markham (1902–1931).

Drugą żoną była poślubiona w 1932 w Rogalinie Cecylia Jaroszyńska (1906–1962), z którą doczekał się trzech córek:

  1. Wandy (ur. 1933) zamężnej z Ryszardem Dembińskim
  2. Viridianny (ur. 1935) zamężnej z Ksawerym hr. Reyem
  3. Katarzyny (ur. 1939)

W 1991 w Londynie poślubił Anielę z Lilpopów (1910–1998), córkę znanego warszawskiego architekta Franciszka Lilpopa.

Ponieważ ani jego bratankowie, ani on nie zostawili męskich potomków, był ostatnim męskim przedstawicielem polskiej linii Raczyńskich.

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. Nota Edwarda Raczyńskiego do rządów narodów zjednoczonych z 10 grudnia 1942, The mass extermination of Jews in German occupied Poland, Note addressed to the Governments of the United Nations on December 10th 1942
  2. Nota została następnie opublikowana na zlecenie MSZ w postaci broszury, na którą składały się dodatkowo fragmenty przemówienia Mikołajczyka wygłoszonego na specjalnym posiedzeniu RN 27 listopada i rezolucja wówczas przyjęta, tekst wspólnej deklaracji sojuszniczej z 17 grudnia oraz przemówienie Raczyńskiego po angielsku w BBC z tego samego dnia. Zob. E. Raczyński, W sojuszniczym Londynie, Polish Research Centre, Londyn, 1960, str. 156–158
  3. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Edward_Bernard_Raczyński&oldid=31072040
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty