Eklezjologia

Eklezjologia - (gr. ekklesia - Kościół, logos - słowo, nauka) nauka o Kościele, nazywana także teologią Kościoła. Twórcą tego terminu jest Angelus Silesius. W ujęciu naukowym oznacza naukę o genezie, istocie, cechach, strukturach, zadaniach i celach Kościoła.

Katolicka

W teologii katolickiej jest jednym z podstawowych traktatów.

Rodzaje

• dogmatyczna - czyli właściwa. Ujmuje Kościół z punktu widzenia dogmatyki.
• apologetyczna - niekiedy nie odróżniana od dogmatycznej. Próbuje udowodnić boskie pochodzenie Kościoła.
• kanonistyczna - dopatruje się relacji między Kościołem jako misterium a jego prawem.
• pastoralna - widzi Kościół jako misterium miłości Boga urzeczywistniające się przez przepowiadanie słowa Bożego, katechizację i sakramenty.
• socjalna - podkreśla społeczny i publiczny wymiar Kościoła.
• liturgiczna - widzi realizację Kościoła w życiu chrześcijan przez liturgię, przede wszystkim przez Eucharystię.
• moralna - ujmuje Kościół w kluczu etyczno-moralnym jako miernik norm postępowania człowieka.

Metody

• aprioryczna - inaczej pisteologiczna (gr. pistis - wiara). Wychodzi od wiary, w jej świetle bada Biblię i Tradycję i na tej podstawie próbuje wydobyć prawdziwy obraz Kościoła.
• znamion - identyfikuje Kościół na podstawie jego cech (znamion): jedności, świętości, powszechności i apostolskości.
• fenomenologiczna - albo empiryczna. Próbuje ujmować Kościół tak, jak jawił się on pierwszym chrześcijanom.
• historyczna - widzi Kościół w kontekście wszystkich wymiarów historii ludzkiej i dziejów zbawienia. Wychodzi od historycznego fenomenu Jezusa Chrystusa oraz obecności Ducha Świętego w historii ludzkiej.
• personalistyczna - widzi Kościół jako wielkość osobową, która realizuje się w przestrzeni osobowej i międzyosobowej.

Prawosławna

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Protestancka

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Bibliografia

Cz. Bartnik Eklezjologia, w: Encyklopedia Katolicka, t. 4, kol. 773-781.