Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

El Greco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
El Greco
Autoportret (domniemany), 1604
Autoportret (domniemany), 1604
Data i miejsce urodzenia 1541
Fodele lub Candia, Grecja
Data i miejsce śmierci 7 kwietnia 1614
Toledo, Hiszpania
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Espolio, czyli Obnażanie z szat (1577-79)
Wniebowzięcie Marii (1577-79)
Chrzest Chrystusa (1608-14)
Widok Toledo (1596-1600)
Laokoon (1610)
Otwarcie piątej pieczęci (1608-14)

El Greco, właściwie Dominikos Theotokopulos, gr. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (ur. 1 października 1541 w Fodele lub w Kandii na Krecie, zm. 7 kwietnia 1614 w Toledo) – malarz, rzeźbiarz i architekt hiszpański pochodzenia greckiego, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli manieryzmu.

Jego twórczość określona została przez idee kontrreformacji i wizje hiszpańskich mistyków. Obrazy El Greca są pełne ekstazy, mają żywą kolorystykę i wyróżniają się ekspresją form.


Spis treści

[edytuj] Biografia

W początkowym okresie swojej twórczości, jeszcze na Krecie, pisał ikony. W roku 1568 wyjechał do Wenecji, gdzie prawdopodobnie przebywał w pracowni Tycjana. El Greco poznał i zachwycił się kolorem obrazów Tintoretta. Wpływ Tycjana i Tintoretta będzie widoczny w jego malarstwie.

Od roku 1570 El Greco przebywał w Rzymie na dworze kardynała Alessandro Farnese. Poznał tam twórczość Rafaela i Michała Anioła, do których miał jednak stosunek krytyczny zarzucając im przywiązywanie zbyt dużej uwagi do rysunku i zmniejszenie roli koloru. Dodatkowo konflikt z Vasarim spowodował, że w 1577 zdecydował się opuścić Rzym.

Osiadł w Toledo, gdzie pracował do śmierci i gdzie powstały jego najbardziej dojrzałe dzieła, wykonywane głównie na zamówienie Kościoła katolickiego, dążącego do odbudowy swojego znaczenia w Hiszpanii, co dzisiaj nazywamy kontrreformacją.

[edytuj] Twórczość

W twórczości El Greca dominuje malarstwo religijne. Malował także portrety; najbardziej znany to Dama w futrze najprawdopodobniej portret ukochanej Jerónimy de las Cuevas, z którą miał syna Jorge Manuela (Jorge także został malarzem; pozostawał pod wpływem ojca, ale nie dorównał mu talentem). Poboczny temat stanowiły sceny mitologiczne Laokoon i pejzaż Widok Toledo. El Greco zajmował się również projektowaniem architektury i rzeźbą (najczęściej związaną z projektowanym obiektem), ale był to zaledwie margines jego działalności malarskiej.

Po śmierci jego twórczość uległa zapomnieniu, odkryto ją ponownie dopiero pod koniec XIX wieku, kiedy doceniono jego silny indywidualizm i ekspresję. Swobodna forma, rysunek i kolor El Greca wpłynęły na artystów takich, jak Paul Cézanne, Pablo Picasso i Jackson Pollock. Wydłużenie postaci, będące wyrazem artystycznej transformacji, było interpretowane w XIX wieku, przez artystycznych laików, jako wyraz wady wzroku (astygmatyzm), zamiast jako świadomy zabieg artystyczny, indywidualizm i uduchowienie wizji malarskiej.

Jedyny obraz malarza w Polsce (Ekstaza świętego Franciszka) znajduje się od 15 października 2004 roku w ekspozycji otwartej Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach. Nigdy wcześniej nie był prezentowany publicznie.

Warto też wspomnieć o pionierstwie El Greca w dziedzinie luminizmu. Przykładem zainteresowania problemem sztucznego oświetlenia w obrazie jest "Chłopiec zapalający świeczkę" jego pędzla. Postać chłopca oświetlona od dołu daje wrażenie reliefu, potęguje ekspresję. Dziełem tym El Greco uruchomił wyobraźnię tych późniejszych artystów, którym bliska była problematyka sztucznego światła, m.in. Caravaggia.

[edytuj] Wybrane dzieła

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=El_Greco&oldid=31111233”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty